Kopalnia węgla zmieni się w magazyn energii: duży projekt w Australii

• Projekt obejmuje elektrownię szczytowo-pompową 300 MW/3,6 GWh oraz farmę fotowoltaiczną o mocy 320 MW.
• Instalacja będzie mogła pracować z pełną mocą przez 12 godzin i odpowiadać zapotrzebowaniu do 120 tys. gospodarstw domowych.
• Inwestycja otrzymała zgodę planistyczną, ale ostateczna decyzja o jej realizacji jeszcze nie zapadła.

Magazyn energii na terenie dawnej kopalni

Projekt ma zostać zrealizowany na terenie kompleksu wydobywczego Stratford Mining Complex, położonego około 100 km na północ od Newcastle. Wydobycie węgla zakończyło się tam w 2024 roku, a obecnie trwa proces zamykania i rekultywacji kopalni. Nowa inwestycja ma umożliwić wykorzystanie części terenów pogórniczych na potrzeby systemu elektroenergetycznego. 

Zgodę na realizację inwestycji wydał minister planowania i przestrzeni publicznej Nowej Południowej Walii. Formalna decyzja została podjęta 10 lipca 2026 roku. Projekt już wcześniej, w czerwcu 2024 roku, otrzymał status infrastruktury krytycznej o znaczeniu stanowym.

Elektrownia zapewni 12 godzin pracy z pełną mocą

Najważniejszym elementem inwestycji będzie elektrownia szczytowo-pompowa o mocy do 300 MW i pojemności 3600 MWh. Oznacza to możliwość oddawania do sieci pełnej mocy przez maksymalnie 12 godzin.

System będzie wykorzystywał nowy górny zbiornik oraz istniejącą zaporę Stratford East Dam, która zostanie rozbudowana i przystosowana do pełnienia funkcji dolnego zbiornika. Pomiędzy zbiornikami powstaną tunele oraz podziemna maszynownia. Woda przepływająca w dół będzie napędzała turbiny, natomiast w okresach nadwyżek energii zostanie ponownie przepompowana do górnego zbiornika.

Elektrownia ma magazynować energię w czasie niskiego zapotrzebowania, a następnie dostarczać ją do sieci podczas szczytów zużycia lub wtedy, gdy produkcja z fotowoltaiki i energetyki wiatrowej będzie niewystarczająca. Według władz stanowych instalacja może odpowiadać zapotrzebowaniu nawet 120 tys. gospodarstw domowych.

Rząd Nowej Południowej Walii szacuje, że projekt zapewni około 13% pojemności wymaganej do realizacji stanowego celu dotyczącego długoterminowego magazynowania energii w 2034 roku. 

Farma fotowoltaiczna o mocy 320 MW

Drugim elementem projektu będzie farma fotowoltaiczna o mocy 320 MW. Energia produkowana przez instalację ma być wykorzystywana między innymi do zasilania pomp transportujących wodę do górnego zbiornika. W okresach wysokiej produkcji i niewielkiego zapotrzebowania elektrownia będzie mogła magazynować energię w postaci energii potencjalnej wody.

Inwestor przewiduje również możliwość bezpośredniego oddawania nadwyżek energii słonecznej do sieci. Projekt obejmuje budowę stacji elektroenergetycznej oraz zmianę przebiegu istniejącej linii przesyłowej Transgrid o napięciu 132 kV. 

Do pierwszego napełnienia systemu ma zostać wykorzystana woda znajdująca się już na terenie kompleksu górniczego, między innymi w istniejących zbiornikach i wyrobiskach. Instalacja została zaprojektowana jako układ zamknięty, w którym woda będzie krążyła między górnym i dolnym zbiornikiem. Według dokumentacji projekt nie będzie wymagał poboru wody z naturalnych zasobów doliny Gloucester. 

Cztery lata budowy i 350 miejsc pracy

Wartość inwestycji została oszacowana przez rząd Nowej Południowej Walii na 1,8 mld dolarów australijskich. Budowa ma potrwać około 48 miesięcy i zapewnić do 350 miejsc pracy. Po uruchomieniu elektrowni stałe zatrudnienie ma znaleźć około 10 osób, natomiast podczas okresowych prac serwisowych liczba pracowników może wzrastać do około 30. 

W ramach dobrowolnego porozumienia planistycznego z władzami samorządowymi MidCoast na lokalne projekty infrastrukturalne i społeczne ma zostać przeznaczone około 18,2 mln AUD w całym okresie funkcjonowania inwestycji.

Inwestycja wzbudziła sprzeciw części mieszkańców

Podczas konsultacji publicznych złożono 95 indywidualnych stanowisk. Spośród nich 74 zawierały sprzeciw wobec projektu, 17 poparcie, a cztery miały charakter komentarza. Wpłynęło także siedem stanowisk organizacji i grup interesu – sześć sprzeciwów oraz jeden komentarz. 

Zastrzeżenia dotyczyły przede wszystkim wpływu inwestycji na bioróżnorodność, krajobraz, tereny rolnicze, ruch drogowy i realizowane wcześniej zobowiązania dotyczące rekultywacji kopalni. Całkowity obszar objęty pracami ma wynieść około 870 ha, w tym około 145 ha rodzimej roślinności. Ponad 80% powierzchni projektu obejmuje jednak tereny wcześniej przekształcone przez działalność górniczą lub obszary porośnięte roślinnością nierodzimą.

Zgoda została wydana pod warunkiem zastosowania działań ograniczających wpływ inwestycji na środowisko. Obejmują one między innymi przygotowanie planu zarządzania bioróżnorodnością, ograniczenie wycinki, kompensację przyrodniczą, monitoring wód oraz późniejszą rekultywację i likwidację infrastruktury.

Zgoda nie oznacza jeszcze rozpoczęcia budowy

Mimo uzyskania zgody planistycznej nie zapadła jeszcze ostateczna decyzja inwestycyjna. Właściciel projektu analizuje obecnie jego opłacalność oraz możliwe modele finansowania, własności i eksploatacji. Realizacja będzie wymagała zatwierdzenia przez zarząd spółki oraz przejścia kolejnych procedur administracyjnych.

Inwestor zaznacza również, że obowiązki związane z rekultywacją kopalni pozostają w mocy niezależnie od tego, czy projekt energetyczny zostanie ostatecznie zrealizowany. Nie został dotąd podany wiążący termin rozpoczęcia budowy ani uruchomienia elektrowni. 

Źródła: NSW Government, Stratford Renewable Energy Hub