Winne emisje w budownictwie i transporcie

GIOŚ informuje, że za emisje pyłu zawieszonego PM10 i PM2,5 w największym stopniu odpowiadają przestarzałe piece grzewcze tzw. kopciuchy, wykorzystywane do ogrzewania budynków jednorodzinnych, pozostawiając daleko w tyle takie sektory jak transport czy przemysł energetyczny.

Głównym źródłem emisji pyłu drobnego do atmosfery w Polsce są procesy spalania paliw w sektorze komunalno-bytowym, związane z ogrzewaniem budynków z wykorzystaniem paliw stałych. Emitory związane z indywidualnym ogrzewaniem mieszkań i budynków usytuowane są na obszarach zamieszkałych, a emisje te zwykle mają miejsce na niewielkiej wysokości nad poziomem gruntu (tzw. niska emisja). W Polsce w 2018 r. emisja z tego źródła stanowiła ok. 44 proc. całkowitej emisji pyłu PM10 oraz 52 proc. całkowitej emisji pyłu PM2,5. Drugą kategorią źródeł emisji, mającą znaczący wpływ na stężenia pyłu zawieszonego PM10, jest transport drogowy.

Dużo mniejszy wpływ na występowanie przekroczeń poziomów dopuszczalnych pyłu PM10 i PM2,5 mają emisje z sektora energetyki (5 proc. emisji krajowej), procesów produkcyjnych (10 proc.) oraz procesów spalania związanych z procesami przemysłowymi (14 proc.) Wynika to między innymi ze względu na sposób wprowadzania zanieczyszczeń do powietrza (np. wysokie kominy elektrowni), oddalenie przemysłowych źródeł emisji w stosunku do obszarów z zabudową mieszkaniową i mniej powszechne występowanie.

Problem smogu

SMOG jest to zjawisko powstałe w wyniku zanieczyszczenia powietrza, które negatywnie wpływa na ludzkie zdrowie, klimat i środowisko przyrodnicze, co potwierdza wiele badań naukowych. Choć wśród źródeł jego powstawania znajdują się także procesy neutralne, na nasilenie zjawiska – szczególnie w ostatnim wieku – w znacznym stopniu wpływa działalność człowieka.

Jak wyjaśnia GIOŚ, pył zawieszony, który przyczynia się do występowania epizodów smogowych w Polsce, jest mieszaniną cząstek stałych i kropelek cieczy utrzymujących się w powietrzu. W celu rozróżnienia wielkości cząstek pyłu zawieszonego dodatkowo podaje się średnicę cząstek w mikrometrach (µm) – i tak pył zawieszony PM10 jest to frakcja o średnicach zastępczych cząstek poniżej 10 µm, a pył zawieszony PM2,5 jest to frakcja o średnicach zastępczych cząstek poniżej 2,5 µm. Pyły mogą być emitowane w wielu procesach, zarówno w skutek działalności człowieka (np. spalanie paliw kopalnych) jak i naturalnych (np. burze piaskowe) i podlegać wielu fizycznym i chemicznym procesom w atmosferze, a w końcu oddziaływać na zdrowie ludzkie, klimat i środowisko przyrodnicze.

Odpowiedzią jest program Czyste Powietrze

Remedium na powszechny problem smogu jest program Czyste Powietrze, który wspiera inwestycje w ekologiczne źródła ciepła. Jest to inicjatywa skierowana dla właścicieli i współwłaścicieli domów jednorodzinnych, lub wydzielonych w budynkach jednorodzinnych lokali mieszkalnych z wyodrębnioną księgą wieczystą. Można otrzymać dotacje na wymianę źródeł ciepła i termomodernizację domu do 30 tys. zł w podstawowym poziomie dofinansowania i do 37 tys. zł w podwyższonym. W kwietniu zostały także uruchomione programy pilotażowe dla budynków wielorodzinnych w woj. zachodniopomorskim oraz w gminie Pszczyna. Łączny budżet programu, który potrwa do 2029 r., to ponad 100 mld zł.

Źródło: GIOŚ

Redakcja GLOBEnergia