Koszty ogrzewania pompą ciepła w net-billingu – Analiza połączenia fotowoltaiki z pompą ciepła na realnej instalacji

Net-billing - nowy system rozliczania prosumentów zacznie obowiązywać realnie od 1.07.2022 roku, po zakończeniu okresu przejściowego, który trwa do 30.06.2022 r. Przypomnijmy, że od 1.04.2022 roku nowi prosumenci rozliczali się w systemie opustów, a od 1 lipca 2022 r. automatycznie przechodzą na net-billing. Jak może wyglądać połączenie pompy ciepła i fotowoltaiki w net-billingu? Analizujemy produkcję energii w instalacji o mocy 10 kWp i zużycie energii przez pompę ciepła przy założeniach, że instalacja rozliczana jest w net-billingu, przy półrocznym okresie rozliczeniowym u operatora, a net-billing obowiązuje od stycznia 2022 roku.

Zdjęcie autora: Maria Niewitała-Rej

Maria Niewitała-Rej

Redaktor GLOBEnergia
koszty

Już wielokrotnie pisaliśmy o instalacji fotowoltaicznej, której się przyglądamy. Analizowana instalacja jest zlokalizowana w Małopolsce, w miejscowości znajdującej się na południowy wschód od Krakowa. Jest to mikroinstalacja PV przyłączona do sieci pod koniec 2019 roku, więc energia z niej produkowana rozliczana jest w systemie opustów. Nic jednak nie stoi na przeszkodzie by sprawdzić, jak wyglądałoby rozliczenie energii na nowych zasadach. Zanim to zrobimy, przyjrzyjmy się jej parametrom:

  • Instalacja o mocy 9.86kWp
  • Podłączona do sieci w grudniu 2019 roku
  • Moduły monokrystaliczne MWT o mocy 340 Wp
  • Orientacja modułów - południe
  • Dom jednorodzinny, piętrowy z dachem dwuspadowym.

Produkcji energii z tej instalacji przyglądaliśmy się w 2020 roku i 2021 roku.

Instalacja prosumenta

Prosument, którego instalację obserwujemy posiada również pompę ciepła typu SPLIT, która została zamontowana pod koniec października 2020 r. po wymianie kotła gazowego. Ta instalacja jest zbilansowana w systemie opustów, więc koszty ogrzewania budynku są minimalne. Zużycie energii elektrycznej w porównaniu z produkcją energii z fotowoltaiki w ciągu roku opisywaliśmy TUTAJ.

Ogrzewanie za pomocą pompy ciepła sprawia, że zużycie energii w miesiącach zimowych jest dużo większe niż po zakończeniu okresu grzewczego. W analizie sprawdzamy jak wyglądałaby instalacja fotowoltaiczna z pompą ciepła, gdyby przy dzisiejszych cenach energii obowiązywał net-billing. Uwzględniony półroczny okres rozliczeniowy sprawia, że wysokie rachunki za prąd w okresie zimowym będą mogły się zbilansować nadwyżkami w miesiącach letnich. 

W analizie zakładamy, że instalacja rozpoczęła produkcję energii od początku 2022 roku i że od tego momentu obowiązuje również net-billing. Tak jak wcześniej wspomniano, w rzeczywistości instalacja działa od 2019 roku, a net-billing zacznie obowiązywać od 1 lipca 2022 r. 

Net-billing a rozliczanie energii

W net-billingu, prosumenci będą się rozliczali w oparciu o zakup i sprzedaż energii. Energia elektryczna wprowadzona przez prosumenta do sieci będzie rozliczana ze sprzedawcą zobowiązanym lub wybranym, według jej wartości rynkowej. Wartość energii będzie określana na podstawie rynkowych notowań energii elektrycznej na rynku dnia następnego.

W pierwszym etapie obowiązywania net-billingu, cena energii elektrycznej wprowadzonej przez prosumenta do sieci będzie wyznaczana jako cena rynkowa miesięczna z poprzedniego miesiąca kalendarzowego, a od 1 lipca 2024 roku jako cena godzinowa. Wartość energii, która zostanie wprowadzona do sieci będzie stanowiła depozyt prosumencki gromadzony na koncie prosumenta prowadzonym przez sprzedawcę energii. Prosumenci, którzy przyłączyli mikroinstalację fotowoltaiczną po 31 marca 2022 roku przejdą na net-billing automatycznie, a energia, która do 30 czerwca 2022 zostanie przez ich system wprowadzona do sieci, ale nie zostanie pobrana, zasili ich konto prosumenckie.

Rynkowe ceny energii

Rynkowa cena energii elektrycznej ustalana jest dla każdej godziny przez Towarową Giełdę Energii oraz wyznaczonych operatorów rynku energii elektrycznej w ramach jednolitego łączenia rynków dnia następnego. Rynkowe ceny energii publikowane są przez Polskie Sieci Elektroenergetyczne.  W ciągu najbliższych dwóch lat, nadwyżki energii będą rozliczane wg średniej ceny rynkowej energii elektrycznej z poprzedniego miesiąca kalendarzowego. Chcąc przeanalizować pierwsze półrocze 2022 roku, dla stycznia musimy uwzględnić jeszcze ceny z grudnia 2021 r. Zobaczmy jak kształtowały się średnie ceny miesięczne w tym okresie:

MiesiącŚrednia cena miesięczna za MWh
Grudzień617,24 zł 
Styczeń567,58 zł 
Luty527,07 zł 
Marzec635,80 zł 
Kwiecień558,02 zł 
Maj609,65 zł 

W net-billingu, energia zużywana na bieżąco jest energią darmową, a za energię pobraną z sieci należy zapłacić wg stawek określonych w umowie. Stawkę za dystrybucję prosument w całości pokrywa z własnej kieszeni, a za samą energię może zapłacić z depozytu. Do obliczeń przyjęto cenę energii z podatkiem VAT na typowym poziomie 23%, ze stawek Taurona, tj. 0,5039 zł brutto za 1 kWh. Koszty dystrybucji uwzględniono na poziomie 0,2421 zł brutto za 1 kWh. Do tych kwot należy jeszcze doliczyć opłaty stałe, które oszacowaliśmy na poziomie około 9 zł/mies. Tak jak już wspomniano, w analizie przyjęto półroczny okres rozliczeniowy.

Produkcja energii elektrycznej

Przyjmuje się, że w polskich warunkach klimatycznych optymalnie zlokalizowana i wykonana instalacja fotowoltaiczna jest w stanie wyprodukować rocznie nieco ponad 1 000 kWh z każdego zainstalowanego kilowata mocy. Oczywiście trzeba mieć na uwadze, że instalacja fotowoltaiczna będzie produkować najwięcej energii w miesiącach letnich (nawet do 70%), a dokładnie od kwietnia do września. Dysproporcja w produkcji energii z modułów fotowoltaicznych może być duża (nawet do kilkuset procent) w zależności od danego miesiąca i pogody. Zobaczmy jak w ciągu ostatniego półrocza kształtowała się energia oddana do sieci i pobrana z sieci przez prosumenta, którego instalację monitorujemy.

MiesiącProdukcja energii [kWh]Zużycie własne/autokonsumpcja [kWh]Energia oddana do sieci [kWh]Energia pobrana z sieci [kWh]
Styczeń298,53137,17161,361072,16
Luty534,85198,64336,21728,52
Marzec1168,45262,12906,33734,85
Kwiecień992,88237,78755,1558,27
Maj1445,2196,641248,56238,59
Czerwiec1327,97188,671139,3189,96

Koszty i zyski na energii w net-billingu

A teraz przeliczmy tę energię na pieniądze. Energia oddana do sieci zasila depozyt prosumencki z uwzględnieniem cen rynkowych miesięcznych z poprzedniego miesiąca kalendarzowego. Z depozytu prosument może zapłacić za energię, którą musi z sieci pobrać. Jeśli kwota w depozycie będzie niewystarczająca, to prosument teoretycznie musi dopłacić za nią z własnej kieszeni. Jeśli natomiast będzie rozliczał się w 6-miesięcznym okresie rozliczeniowym, to może liczyć na to, że ta energia zbilansuje mu się w kolejnych, bardziej słonecznych miesiącach. Taki warunek będzie obowiązywał, jeśli podobnie jak teraz, rachunki za energię w net-billingu również będą mogły zostać oparte o prognozy.

Wartość energii zużytej na potrzeby własne [PLN]Wartość energii oddanej do sieci [PLN]Wartość energii pobranej z sieci [PLN]Wartość depozytu na koniec miesiąca [PLN]
102,33 zł99,60 zł540,26 zł-440,66 zł
148,19 zł190,83 zł367,10 zł-616,94 zł
195,54 zł477,70 zł370,29 zł-509,53 zł
177,38 zł480,09 zł281,31 zł-310,75 zł
146,69 zł696,72 zł120,23 zł265,75 zł
140,75 zł694,57 zł95,72 zł864,60 zł

Jak widać, wartość depozytu po 6 miesiącach jest dodatnia i wynosi 864,60 zł. To oznacza, że na kolejne pół roku rozliczenia prosumentowi zostałaby kwota 864,60 zł. Tym samym, w takiej sytuacji prosument musiałby zapłacić jedynie za dystrybucję pobranej energii i opłaty stałe. Łącznie za pół roku byłaby to kwota 907,18 zł, a więc w przeliczeniu na miesiąc - 151,20 zł/mies. Nie sposób pominąć OSZCZĘDNOŚCI - dzięki fotowoltaice, na samej energii zużywanej na bieżąco, prosument oszczędziłby w ciągu pół roku 910,88 zł.

Kwota w depozycie po 6 miesiącach864,60 zł
Oszczędności dzięki autokonsumpcji910,88 zł
Łączny rachunek za prąd styczeń - czerwiec907,18 zł
Miesięczny rachunek za prąd151,20 zł
Łączny rachunek za prąd styczeń - czerwiec bez fotowoltaiki3 538,55 zł
Miesięczny rachunek za prąd bez fotowoltaiki589,76 zł

Kwotę, która została w depozycie prosument będzie mógł wykorzystać na poczet kolejnych rachunków za energię, przy czym w kolejnych słonecznych miesiącach w depozycie środków będzie przybywać. W pierwszej kolejności prosument będzie mógł wykorzystać najstarsze środki. Za dystrybucję pobranej z sieci energii musi zapłacić w całości.

Redakcyjna analiza połączenia fotowoltaiki z pompą ciepła na realnej instalacji w NET-BILLINGU

Net-billing a system opustów

Tak jak wcześniej wspomniano, w rzeczywistości prosument rozlicza się w systemie opustów, a jego instalacja jest zbilansowana i praktycznie ogranicza się do kosztów stałych. W ciągu całego 2021 roku za całkowite zużycie energii elektrycznej prosument zapłacił około 300 zł. Połączenie pompy ciepła z fotowoltaiką przy dobrze dobranych instalacjach w systemie opustów było więc zdecydowanie bardziej korzystne, a rachunki wynosiły około 25 zł/miesiąc. Jednocześnie, miesięczny rachunek za energię, ogrzewanie i ciepłą wodę użytkową w kwocie 150 zł/miesiąc jest stosunkowo niski! Bez fotowoltaiki za energię pobraną z sieci do zasilenia pompy ciepła, ciepłej wody użytkowej i potrzeb bytowych w okresie od stycznia do czerwca 2022 r. prosument musiałby zapłacić 3538 zł, a więc 589 zł/miesiąc. Tym samym, pompa ciepła w połączeniu z fotowoltaiką w nowym systemie rozliczeń w dalszym ciągu może się opłacać.

Należy podkreślić, że jest to redakcyjna analiza, która zakłada, że rachunki za energię elektryczną w net-billingu, podobnie jak teraz, również będą zakładały prognozy. Jak będzie w praktyce wyglądał nowy system rozliczeń przy pompie ciepła, dowiemy się dopiero, gdy takie instalacje zaczną współpracować.

Zobacz również