Senat RP przyjął 26 czerwca 2019 r., a kilka dni później Prezydent podpisał ustawę zmieniającą ustawę o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw, ustawę o efektywności energetycznej oraz ustawę o biokomponentach i biopaliwach ciekłych.
Nowelizacja ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw (tzw. ustawy „o cenach prądu”) koryguje funkcjonujący mechanizm stabilizacji cen energii elektrycznej, usuwając wątpliwości co do zgodności ustawy z prawem europejskim. Projekt wprowadza zróżnicowanie mechanizmu na I i II półrocze 2019 r.

W drugim półroczu 2019 r. aż 98% odbiorców końcowych, czyli ponad 17 milionów odbiorców nie doświadczy podwyżek. Pozostałe 2% odbiorców będzie objęte systemem dofinansowania w ramach mechanizmu pomocy de minimis.

Przejdźmy do konkretów – instrukcja!

Na postawie aktualnie znowelizowanej ustawy z dnia 28 grudnia 2018 roku o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2538 oraz z 2019 r. poz. 412 oraz 1210) dopłaty do energii od 1 lipca do końca roku będą realizowane w odrębnym trybie dla przedsiębiorstw mikro i małych, a odrębnie dla średnich i dużych.

Dodatkowo tak zwane przedsiębiorstwa energochłonne będą mogły skorzystać dodatkowo ze specjalnych rekompensat dla sektorów i podsektorów energochłonnych. Warto zauważyć, że jeśli to zrobią, wtedy jednakże nie będą mogły skorzystać z ustaw o dopłatach.

Jeśli przedsiębiorstwo zdecyduje się skorzystać z ustawy o dopłatach do energii, musi:

  1.  Zweryfikować czy jest A) mikro lub małym przedsiębiorstwem, bądź B) średnim lub dużymA) Jeśli mikro lub małym (A) to w przeciągu 28 dni od wejścia w życie nowelizacji (czas płynie!) musi wysłać do swojej aktualnej spółki obrotu specjalne oświadczenie o tym stanie rzeczy, którego wzór może znaleźć w ustawie.

    Jest to konieczne ponieważ przedsiębiorstwa obrotu nie posiadają informacji, czy dany odbiorca końcowy jest np. małym przedsiębiorstwem lub dużym.

    B) Jeśli jest średnim lub dużym przedsiębiorstwem (B) i nie korzysta z rekompensat dla sektorów energochłonnych to ma nieco więcej czasu na uzyskanie za okres od 1 lipca dopłat do każdej kilowatogodziny w ramach dozwolonej pomocy de minimis.

  2.  Dodatkowo, jeśli w roku 2018 kupował energię od sprzedawcy innego, niż w roku 2019 to według projektu rozporządzenia wykonawczego do ww. ustawy, musi przedstawić swojemu sprzedawcy dowód, po jakiej cenie kupował energię w poprzednim roku, aby mógł dostać za 2019 wyrównanie do tej ceny.

Według projektu, zgodnie z par. 16 ust. 10, przedsiębiorstwo obrotu w terminie 7 dni od dnia wejścia w życie rozporządzenia wezwie odbiorców końcowych do przedstawienia w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania faktury lub duplikatu faktury od tego sprzedawcy.

Skąd zainteresowanie Ministerstwa Energii cenami energii elektrycznej?

Powód zainteresowania Ministerstwa Energii cenami energii związany był z nagłą podwyżką cen na rok 2018 oraz 2019, spowodowany skokowym wzrostem cen uprawnień do emisji CO2.

Jak twierdzi Marek Przychodzeń, prezes zarządu EIDOS Sp. z o.o., skok ten był na tyle spektakularny i trudny do przewidzenia, że wzrost hurtowych cen energii na Towarowej Giełdzie Energii w Warszawie spowodował upadek wielu mniejszych spółek obrotu energią (m.in. Energia dla Firm, Corrente, Elektrociepłownia Andrychów), zaprzestanie działalności związanej z obrotem (np. Gaspol) czy też nagłych podwyżek cen kontraktów (np. Orange, Pulsar). Były też firmy, chwalebne wyjątki, które cen nie podnosiły (m.in. Axpo, Tauron, Enea, Energa).

Na początku sprawą zainteresował się Urząd Regulacji Energetyki (początkowo Minister Energii bagatelizował sprawę, twierdząc, ze z danych GUS-u wynika, że żadnej podwyżki nie będzie). Prezes URE wszczął postępowania wyjaśniające zachowania graczy na rynku hurtowym, czego skutkiem stało się zawiadomienie prokuratury o możliwości nielegalnej spekulacji na tym rynku, prowadzącej do pojawienia się cen wyższych, niż wynikałoby to z samej skali wzrostu cen uprawnień do emisji CO2. Następnie sprawą zainteresował się rząd, a sam premier Morawiecki obiecał, że żadnych podwyżek cen energii w 2019 roku nie będzie.

Marek Przychodzeń EIDOS, Jakub Gil Polowiec i wspólnicy

dr Marek Przychodzeń

Prezes zarządu Eidos sp. z. o.o., doktor filozofii