“Swobodne” traktowanie terminów „zabudowa przemysłowa” i „infrastruktura krytyczna”

Poseł na Sejm RP Marek Rząsa poinformował w interpelacji, iż dochodzą do posłów sygnały o wątpliwościach dotyczących legalności budowy farm fotowoltaicznych na terenie woj. podkarpackiego. Problem dotyczy rozróżnienia między terminem “zabudowa przemysłowa” a “infrastruktura techniczna”. Poseł informuje o “swobodnym” traktowaniu tych terminów i ich rozróżnienia przez inwestorów. Weryfikacja ich deklaracji i działań przez organy nadzorcze są więc niewystarczająco skuteczne. Przywołuje wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, (sygn. II OSK 794/16), wedle którego farmy fotowoltaiczne powyżej 100 kW to jest zabudowa przemysłowa, a nie infrastruktura techniczna, co jest zgodne z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r.. Z kolei w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie opodatkowania farmy fotowoltaicznej (sygn. II FSK1275/18) wskazano, że farma fotowoltaiczna pow. 40 kW to zespół obiektów budowlanych (stelaż) i urządzeń (panele przetworniki itp.). Rząsa informuje, że inwestorzy często otrzymywali pozwolenia na budowę farm także na terenach, które nie są terenami przemysłowymi. – Istnieje podejrzenie, iż we wnioskach o warunki zabudowy, a następnie pozwolenia wpisywano, że farma to infrastruktura techniczna, a nie zabudowa przemysłowa, unikając tym samym wynikającego z art. 61 ust. 1 o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym rygoru zachowania w przypadku zabudowy przemysłowej kontynuacji linii zabudowy – tłumaczy Rząsa. Poseł skierował się w tej sprawie z pytaniami do Ministerstwa Rozwoju, Pracy oraz Technologii.

Termin farmy fotowoltaiczne

W imieniu resortu odpowiedziała Podsekretarz Stanu w MRPiT, Anna Kornecka. Wiceminister wyjaśnia, że Prawo budowlane nie posługuje się pojęciem „farma fotowoltaiczna”, a “urządzenie fotowoltaiczne”. Części składowe wchodzące w zakres farmy fotowoltaicznej należy postrzegać jako zespół budowli, budynków, obiektów małej architektury oraz urządzeń wykorzystywanych na potrzeby danej inwestycji, a nie jako szczególny rodzaj obiektu budowlanego. Z kolei ustawa o OZE wskazuje, że instalacją OZE jest instalacja stanowiącą wyodrębniony zespół urządzeń służących do wytwarzania energii opisanych przez dane techniczne i handlowe, w których energia jest wytwarzana z odnawialnych źródeł energii, lub obiektów budowlanych i urządzeń stanowiących całość techniczno-użytkową służących do wytwarzania biogazu rolniczego.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko wymienia zabudowę systemami fotowoltaicznymi jako rodzaj zabudowy przemysłowej. Kolejno ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wskazuje, że jeżeli na obszarze gminy przewiduje się wyznaczenie obszarów, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z OZE o mocy przekraczającej 100 kV, a także ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie i zagospodarowaniu terenu, to w studium ustala się ich rozmieszczenie. Plan miejscowy przewidujący możliwość lokalizacji budynków umożliwia lokalizację mikroinstalacji również w przypadku innego przeznaczenia terenu niż produkcyjne, chyba że ustalenia planu miejscowego zakazują lokalizacji takich instalacji. Teren zabudowany systemami fotowoltaicznymi jest terenem o przeznaczeniu/użytkowaniu  produkcyjnym (przemysłowym) – wskazuje Kornecka.  Do ustalania warunków zabudowy dla farmy fotowoltaicznej nie jest wymagane spełnienie tzw. zasady dobrego sąsiedztwa. Dla tego rodzaju inwestycji nie została ustanowiona specjalna procedura uzyskiwania pozwolenia na ich realizację, tym samym zastosowanie mają ogólne przepisy Prawa budowlanego.

Kontrole

Za sporządzenie projektu zagospodarowania działki i terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego odpowiedzialny jest projektant, który obowiązany jest wykonać projekt budowlany w sposób zgodny z wymaganiami Prawa budowlanego, ustaleniami określonymi w decyzjach administracyjnych dotyczących zamierzenia budowlanego. Kornecka wyjaśnia, że organ administracji architektoniczno-budowlanej właściwy do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę sprawdza m.in. zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu. Organ ten nie bada natomiast prawidłowości wydanej decyzji o warunkach zabudowy.

Farmy fotowoltaiczne mogą być na gruncie prawa poddawane kontroli przez organy nadzoru budowlanego tak jak inne obiekty budowlane zarówno w trakcie ich budowy, jak również po jej zakończeniu. MRPiT informuje, że pewne uprawnienia kontrolne wobec pozwoleń na budowę posiadają organy nadzoru budowlanego na podstawie art. 84b ust. 3 ustawy Prawo budowlane. W przypadku ustalenia przez organy nadzoru budowlanego, że zachodzą okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania albo stwierdzenie nieważności decyzji wydanej przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej wznawia lub wszczyna z urzędu postępowanie.

Resort wyjaśnia też, że odnośnie weryfikacji oświadczeń, których składanie Prawo budowlane dopuszcza w ramach postępowań budowlanych, właściwy organ nie ma obowiązku sprawdzania ich prawdziwości, natomiast w przypadku gdy zachodzi podejrzenie o fałszywości takiego oświadczenia, zastosowanie mają ogólne przepisy prawa karnego.

Źródło: Sejm

Patrycja Rapacka

Analityk i redaktor w GLOBEnergia. Transformacja energetyczna, OZE, offshore wind, atom