Licznik zdalnego odczytu – co to jest i czy zapłacisz za wymianę?

• Licznik zdalnego odczytu sam przesyła dane o zużyciu energii. Odbiorca nie musi czekać na inkasenta ani podawać wskazań ręcznie.
• Planowa wymiana licznika i wymiana na własny wniosek to dwie różne sytuacje. W tej drugiej klient może ponieść koszt montażu, zależnie od operatora.
• Nowe liczniki mają ułatwić dokładniejsze rozliczenia i rozwój nowych taryf. Jednocześnie budzą pytania o dane, prywatność i realne korzyści dla odbiorców.

Co to jest licznik zdalnego odczytu?

Licznik zdalnego odczytu mierzy zużycie energii elektrycznej i automatycznie przekazuje dane operatorowi. Nie trzeba więc czekać na inkasenta ani samodzielnie spisywać wskazań z urządzenia. Taki licznik działa jak cyfrowe centrum pomiarowe w domu lub firmie.

Urządzenie rejestruje pobór energii, a często także energię oddawaną do sieci przez prosumenta. Dane trafiają do systemu operatora, który może wykorzystać je do rozliczeń. Dla odbiorcy oznacza to większą przejrzystość i mniejsze ryzyko rozliczeń szacunkowych. Łatwiej też sprawdzić, kiedy zużywamy najwięcej energii w ciągu doby.

Po co wymienia się stare liczniki?

Stare liczniki pokazują zużycie, ale zwykle nie przesyłają danych automatycznie. Ktoś musi je odczytać na miejscu albo klient musi podać stan samodzielnie. Przy milionach punktów poboru taki model staje się coraz mniej wygodny.

Nowe liczniki mają pomóc w cyfryzacji całego systemu elektroenergetycznego. Operatorzy mogą szybciej wykrywać awarie, nieprawidłowości i nietypowe profile zużycia. Klienci mogą natomiast lepiej dopasować swoje zachowania do cen energii. To istotne zwłaszcza przy fotowoltaice, taryfach dynamicznych i magazynach energii. Co ciekawe, sama wymiana trwa krótko – zaledwie 20-30 minut.

Czy licznik zdalnego odczytu oznacza kontrolę nad odbiorcą?

Takie pytanie pojawia się często, bo licznik przekazuje dane znacznie częściej. Nie oznacza to jednak, że operator widzi każde włączone urządzenie w domu. Widoczny jest przede wszystkim profil poboru energii w danym punkcie rozliczeniowym.

To nadal dużo więcej informacji niż przy tradycyjnym odczycie raz na kilka miesięcy. Dlatego znaczenie mają zabezpieczenia systemów, przepisy o danych i procedury operatorów. Z punktu widzenia rynku taki pomiar staje się jednak fundamentem nowych usług. Bez liczników zdalnego odczytu trudno rozwijać taryfy dynamiczne i elastyczne rozliczenia. Choć akurat oba te rozwiązania nie działają w Polsce tak dobrze.

Jak wygląda opłata za licznik w Polsce?

Przy planowanej wymianie klient zasadniczo nie kupuje licznika za własne pieniądze. Za wdrażanie liczników odpowiadają operatorzy systemów dystrybucyjnych, czyli właściciele sieci. Inaczej wygląda sytuacja, gdy odbiorca chce licznik wcześniej na własny wniosek. 

W takim przypadku odbiorca może ponieść koszt instalacji urządzenia. Operatorzy publikują informacje o takiej możliwości oraz uśrednionych kosztach wymiany. Ale przykładowo w Tauronie taka wymiana jest bezpłatna. Warto więc sprawdzić zasady u konkretnego operatora, zanim złożymy taki wniosek. Planowa wymiana i wymiana na życzenie klienta to dwie różne sytuacje.

Osobną sprawą są opłaty za odczyt w konkretnych modelach rozliczeń. Przykładowo w taryfie na ten rok zatwierdzonej dla Energa Operator opłata wynosi 0,91 zł brutto miesięcznie (przy rozliczeniu co miesiąc) za odczyt licznika zdalnego. Przy liczniku tradycyjnym Energa wskazuje 5,71 zł brutto miesięcznie za odczyt (przy 1-miesięcznym okresie rozliczeniowym).

• Zobacz również: Opłata za odczyt zdalnego licznika od prądu? Tak i koniec „Rozliczeń Rzeczywistych”

Licznik zdalnego odczytu będzie coraz ważniejszy

Licznik zdalnego odczytu nie jest już tylko nowszą wersją starego urządzenia. Staje się elementem cyfrowej energetyki, w której dane mają coraz większą wartość. Dla jednych klientów oznacza wygodniejsze rozliczenia, dla innych szansę na oszczędności. Warto jednak rozróżniać planową wymianę, wymianę na wniosek i opłaty za odczyt. To trzy różne sprawy, które często wrzucamy do jednego worka. A właśnie tam najłatwiej o nieporozumienia przy rachunku za energię.

Opracowanie własne na podstawie informacji Tauron, Enea, Energa i PGE.