Lista zaufanych wykonawców w Czystym Powietrzu potwierdzona

• W 2026 roku program Czyste Powietrze zostanie uzupełniony o narzędzia ograniczające ryzyko nieudanych inwestycji termomodernizacyjnych.
• Jednym z kluczowych rozwiązań będzie lista sprawdzonych i zaufanych wykonawców.
• Zmiany mają zwiększyć bezpieczeństwo beneficjentów i poprawić jakość realizowanych inwestycji.
• Zmieni się także zasada finansowania audytu przed inwestycją.

Lista zaufanych wykonawców Czystego Powietrza w 2026 roku

Lista zaufanych wykonawców programu Czyste Powietrze została oficjalnie zapowiedziana w grudniu 2025 roku jako odpowiedź na narastające problemy z jakością realizowanych inwestycji. Teraz wiadomo już, że jej uruchomienie planowane jest na drugi kwartał 2026 roku. Informację tę potwierdziła prezes Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Dorota Zawadzka-Stępniak. Nowe narzędzie ma pomóc przede wszystkim osobom, które po raz pierwszy mierzą się z termomodernizacją i nie mają doświadczenia w wyborze firm wykonawczych. W praktyce lista ma ograniczyć ryzyko współpracy z nierzetelnymi podmiotami i zmniejszyć liczbę problematycznych realizacji.

Rekomendacja zamiast przymusu

Jednym z kluczowych założeń listy zaufanych wykonawców jest jej niewiążący charakter. Korzystanie z niej nie będzie obowiązkiem, a beneficjenci zachowają pełną swobodę wyboru firmy realizującej inwestycję. Wybór wykonawcy spoza listy nie wpłynie na wysokość dotacji ani na możliwość uzyskania wsparcia w programie. Jak podkreśla prezes NFOŚiGW, lista ma być przede wszystkim wskazówką dla uczestników programu i formą podpowiedzi, które firmy są sprawdzone na rynku, a nie narzędziem administracyjnego przymusu.

Obiektywne kryteria zamiast uznaniowości

Równolegle trwają prace nad kryteriami kwalifikacji firm na listę. Fundusz zapowiada, że będą one maksymalnie obiektywne i oparte na twardych danych, tak aby wyeliminować podmioty przypadkowe, działające krótko lub bez realnego zaplecza. Kluczowe znaczenie mają mieć doświadczenie w realizacji inwestycji w ramach programu, liczba prawidłowo rozliczonych wniosków oraz czas obecności firmy na rynku. Celem jest stworzenie narzędzia, które realnie podniesie jakość realizowanych inwestycji, a jednocześnie nie zamknie rynku dla uczciwych wykonawców działających poza centralnym zestawieniem.

Lista zaufanych wykonawców powstaje we współpracy Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej z Instytutem Ochrony Środowiska, Ministerstwem Klimatu i Środowiska oraz przy wsparciu Banku Światowego. Choć pierwotne zapowiedzi pojawiały się już wcześniej, dopiero w grudniu 2025 roku potwierdzono, że rozwiązanie zostanie wdrożone na poziomie ogólnokrajowym. Przesunięcie terminu uruchomienia na drugą połowę 2026 roku ma związek z koniecznością dopracowania przejrzystych zasad, które będą odporne na nadużycia i nie wzbudzą wątpliwości co do równego traktowania firm.

Bon na audyt energetyczny, nowe ułatwienie wejścia do programu

Drugą istotną zmianą zapowiedzianą w ramach programu Czyste Powietrze jest wprowadzenie bonu na audyt energetyczny. Środki na ten cel mają zostać uruchomione w pierwszym kwartale 2026 roku. Ma to rozwiązać problem, który od dawna sygnalizują zarówno samorządy, jak i beneficjenci. Audyt energetyczny stał się obowiązkowym elementem programu, jednak konieczność jego sfinansowania na samym początku często stanowi barierę nie do przejścia. Choć koszt jest później refinansowany, wiele gospodarstw domowych rezygnuje z udziału w programie jeszcze przed złożeniem wniosku.

Bon na audyt energetyczny ma umożliwić wykonanie audytu jeszcze przed rozpoczęciem inwestycji, bez konieczności angażowania własnych środków. Rozwiązanie ma być realizowane przez gminy i ma znacząco obniżyć próg wejścia do programu. Po zakończeniu termomodernizacji beneficjenci nadal będą zobowiązani do przedstawienia świadectwa charakterystyki energetycznej, które potwierdzi rzeczywistą poprawę efektywności energetycznej budynku.

Źródło: PAP