Jakie zastosowania znajduje energia geotermalna znajduje na Islandii?

Najstarszym i najważniejszym, po ogrzewaniu pomieszczeń mieszkalnych, sposobem zagospodarowania energii geotermalnej na Islandii jest ogrzewanie szklarni!

Islandia – Kraina Lodu i Ognia

Islandia, państwo o powierzchni nieco przekraczającej 100 tyś km2, położone na wyspach Północnego Atlantyku to kraina sprzeczności. Z jednej strony ponad 10% jego powierzchni pokrywają lodowce, z drugiej – znajduje się tam ponad 200 wulkanów, z których znaczna część jest czynna. Aktywność wulkaniczna na obszarze Islandii wynika z jej położenia geologicznego w rejonie Grzbietu Śródatlantyckiego. Jest to miejsce graniczne pomiędzy płytami tektonicznymi północnoamerykańską (na zachodzie) oraz euroazjatycką (na wschodzie).

Innym powodem wzmożonej aktywności wulkanicznej jest obecność w rejonie Islandii tzw. plam gorąca. Są to miejsca, gdzie w górnym płaszczu Ziemi występują strefy o znacznie podwyższonej temperaturze, co spowodowane jest unoszeniem się strumieni gorącej materii pochodzącej z najgłębszych partii płaszcza w stronę powierzchni.

Wszechstronne wykorzystanie energii geotermalnej

Energia geotermalna znajduje na Islandii różnorakie zastosowania. W 2017 roku ponad 25% całkowitej mocy zainstalowanej w elektrowniach pochodziło z geotermii co przekładało się na 26,9% całkowitej produkcji energii elektrycznej. Warto wspomnieć, że pozostałe 73,1% energii elektrycznej wytworzono niemal w całości ze źródeł odnawialnych (niemal 73,1% z energetyki wodnej, 0,04% z energetyki wiatrowej oraz 0,01% z paliw kopalnych).

Znacznie dłuższą historię ma wykorzystanie energii geotermalnej do celów rekreacyjnych i balneologicznych. Obecnie ponad 90% basenów korzysta z energii cieplnej zmagazynowanej w wodach termalnych. Na całym świecie znane są również takie miejsca jak np. Błękitna Laguna czy Kompleks Myvatn Nature Baths, gdzie pod gołym niebem można korzystać z kąpieli w wodach termalnych charakteryzujących się wyjątkowym składem chemicznym.

Islandia

Islandia jest także światowym liderem wykorzystania energii geotermalnej do celów grzewczych – ponad 90% mieszkańców ma możliwość skorzystania z ciepła geotermalnego. Spośród innych zastosowań bezpośrednich wyróżnić można ogrzewanie wód w hodowlach ryb (np. łososi), produkcję filtrów diatomitowych, suszenia ryb czy wypieku chleba a także produkcję soli bezpośrednio z solanki geotermalnej. Ciepło geotermalne jest także wykorzystywane do topienia śniegu.

Szklarnie ogrzewane geotermią

Najstarszym i najważniejszym, po ogrzewaniu pomieszczeń mieszkalnych, sposobem zagospodarowania energii geotermalnej na Islandii jest ogrzewanie szklarni. Pierwsze warzywa pojawiły się na Islandii w XVII wieku. Przez lata naturalnie ciepła gleba (w rejonach nie pokrytych lodowcem) była idealnym miejscem do uprawy ziemniaków i innych warzyw. Ciepło geotermalne jest wykorzystywane do ogrzewania szklarni od 1924 roku a dziś łączna powierzchnia cieplarni wynosi ponad 200 tyś m2. Większość szklarni zlokalizowanych jest na południu kraju. Pary geotermalne stosuje się do dezynfekcji gleby, często wzbogaca się powietrze w szklarniach pochodzącym z instalacji geotermalnej CO2. Na zwiększenie efektywności upraw ma wpływ zastosowanie dodatkowego oświetlenia.

Produkcja szklarniowa jest zróżnicowana – uprawia się zarówno warzywa (pomidory, ogórki, paprykę) jak i kwiaty. Obecnie aż 95% ogórków, 70% pomidorów i 13% słodkiej papryki na rynku pochodzi z upraw krajowych. Dzięki zapewnieniu sztucznego oświetlenia, uprawa szklarniowa jest bardziej efektywna niż uprawy zewnętrzne. Co prawda, geotermalne podgrzewanie gleby umożliwia wzrost roślin, to jednak niewielka ilość naturalnego światła powoduje mniejszą efektywność upraw.

Geotermalne banany

Pierwsze próby upraw bananów na Islandii miały miejsce w latach 30-tych XX wieku, zaś przemysł rozwinął się po II wojnie światowej. W latach 60-tych XX wieku zniesione zostało cło na owoce importowane z zagranicy co zapoczątkowało zmniejszenie upraw bananów. Ponadto zbyt mała ilość światła powoduje, że bananowce rosną znacznie dłużej oraz rzadziej owocują. IslandiaW chwili obecnej funkcjonuje kilka szklarni gdzie uprawia się bananowce – jedna z nich należy do Islandzkiego Uniwersytetu Rolniczego, gdzie pod opieką naukowców i studentów uprawianych jest ok. kilkaset drzew.

Szklarnie a przemysł turystyczny

Jednak na Islandii szklarnie to nie tylko uprawa warzyw i kwiatów. Przykładem może stać się szklarnia Friðheimar w miejscowości Reykholt położonej w zachodniej części wyspy. Cieplarnia Friðheimar w 2011 roku stała się także restauracją oferującą gościom produkty z własnych upraw.

Anna Chmurzyńska

Termalni.pl