Jak poinformował na swoim oficjalnym twitterze Andrzej Guła, prezes Polskiego i Krakowskiego Alarmu Smogowego, Sejmik Wojewódzki przyjął poprawkę do Programu Ochrony Powietrza, a Małopolska będzie pierwszym województwem, w którym będzie funkcjonował zakaz dotowania kotłów węglowych. Za wprowadzeniem zakazu głosowało 31 radnych, jeden był przeciw, a dwóch wstrzymało się od głosu. Poprawka wejdzie w życie już 1 stycznia 2021 roku.

Zakaz dotacji

Wprowadzenie zakazu dotowania kotłów węglowych na pewno będzie dotyczył wszystkich lokalnych programów wsparcia, np. dotacji przyznawanych przez gminy, ale nie tylko… Zakaz wpłynie również na dotacje przyznawane w programie Czyste Powietrze.

Program Czyste Powietrze jest programem krajowym, więc zasady programu są jednakowe dla wszystkich województw.

Regulamin programu Czyste Powietrze pozwala na uzyskanie dotacji na kocioł na węgiel z automatycznym podawaniem paliwa w formie groszku, z osprzętem, armaturą zabezpieczającą i regulującą, układem doprowadzenia powietrza i odprowadzenia spalin, zbiornikiem akumulacyjnym/buforowym i zbiornikiem cwu z osprzętem.

Warunek jest jednak taki, by kocioł posiadał certyfikat/świadectwo potwierdzające spełnienie wymogów dotyczących ekoprojektu i charakteryzował się klasą efektywności energetycznej minimum B na podstawie karty produktu i etykiety energetycznej.

Należy jednak pamiętać, że wybierane przez inwestorów źródła ciepła muszą docelowo spełniać wymogi aktów prawa miejscowego, w tym uchwał antysmogowych, co do kotłów i rodzajów paliwa, o ile takie zostały ustanowione na terenie położenia budynku/lokalu mieszkalnego objętego dofinansowaniem.

Podobny zapis znajduje się w punkcie 9. regulaminu programu Czyste Powietrze, który stanowi, że warunkiem udzielenia dofinansowania jest zobowiązanie się wnioskodawcy, że wszystkie zainstalowane i użytkowane urządzenia służące do c.o. lub c.w.u. znajdujące się w budynku, będą spełniały docelowe wymagania aktów prawa miejscowego w tym uchwał antysmogowych.

To oznacza, że mimo tego, że na liście urządzeń, na które można uzyskać dofinansowanie w Czystym Powietrzu znajduje się kocioł węglowy, w Małopolsce nie będzie można z niej skorzystać!

Inne przepisy

Oprócz zakazu dotowania kotłów węglowych, w nowym programie dla regionu zostały przyjęte również inne regulacje, które wytyczają kierunek walki ze smogiem na najbliższe trzy lata.

Jak podaje Krakowski Alarm Smogowy, nowe regulacje zobowiązują gminy do podjęcia konkretnych działań antysmogowych, a mieszkańcom dają szansę na oddychanie czystym powietrzem.

Do najważniejszych zapisów zaktualizowanego Programu ochrony powietrza należą:

  • Wycofanie publicznych dotacji do kotłów węglowych już od 1.01.2021 roku. Województwo małopolskie jako pierwsze zdecydowało się na taki krok.
  • Skrócenie do 12 godzin maksymalnego czasu na przeprowadzenie przez gminę kontroli interwencyjnej w odpowiedzi na zgłoszenie np. spalania odpadów. To odpowiedź na skargi mieszkańców wielu gmin gdzie nie ma straży gminnej, którzy musieli czekać na przeprowadzenie kontroli wiele dni, a nawet tygodni.
  • Otwarcie od stycznia 2021 w każdej gminie punktu dostępu do rządowego Programu Czyste Powietrze, oferującego dotacje do wymiany starych kotłów i pieców oraz powołanie najpóźniej do końca września 2021 w każdej gminie ekodoradców, którzy będą pomagać i doradzać mieszkańcom w wymianie kotłów i pieców emitujących zanieczyszczenia.
  • Zwiększenie częstotliwości akcji informacyjnych na temat obowiązku wymiany do końca 2022 roku tzw. kopciuchów, czyli kotłów na węgiel i drewno emitujących duże ilości zanieczyszczeń (gminy będą musiały co pół roku wysyłać taką informację do mieszkańców).
  • Zakaz użytkowania kominków przy wysokich stężeniach pyłu, czyli przekroczeniu poziomu dopuszczalnego 50 ug/m3 średniodobowo, z wyłączeniem sytuacji, w których kominek nie stanowi jedynego źródła ciepła.

Według KAS, ostatnie dwa punkty powinny przełożyć się na zwiększenie wymiany pozaklasowych kotłów, emitujących duże ilości zanieczyszczeń, których w Małopolsce zostało jeszcze ok. 300 tysięcy. Warto przypomnieć, że uchwała antysmogowa dla Małopolski zobowiązuje do ich wymiany do końca 2022 roku.

Andrzej Guła – Prezes KAS i PAS uważa, że szczególnie ważny jest przepis, mówiący że gminy będą musiały zapewnić kontrolę paleniska w przeciągu 12 godzin od zgłoszenia. Do tej pory mieszkańcy gmin, gdzie nie ma straży gminnych czekali na takie interwencje tygodniami.

Gratulujemy radnym Sejmiku odpowiedzialności. Doceniamy tę decyzję, zwłaszcza w obliczu intensywnych zabiegów lobbujących za osłabieniem zapisów POP. Wycofanie zgody na dotowanie węgla pokazuje zmianę podejścia nie tylko radnych Sejmiku, ale i obywateli do akceptowalnej metody ogrzewania domów. – pisze Andrzej Guła

Prezes Krakowskiego Alarmu Smogowego żywi nadzieję, że dzięki nowym regulacjom gminy znacznie bardziej zaangażują się w walkę ze smogiem i wreszcie wzrośnie tempo wymiany „kopciuchów” w naszym województwie.

Redakcja GLOBEnergia