Mały reaktor BWRX-300 dla Polski. W Waszyngtonie podpisano umowę

• W Waszyngtonie podpisano umowę między GE Vernova Hitachi a Orlen Synthos Green Energy na opracowanie polskiego projektu ogólnego reaktora SMR BWRX-300.
• Projekt referencyjny BWRX-300 ma przyspieszyć budowę floty małych reaktorów jądrowych w Polsce poprzez standaryzację, niższe koszty i krótszy czas realizacji inwestycji.
• Technologia SMR ma uzupełnić program dużych elektrowni jądrowych i wzmocnić bezpieczeństwo energetyczne oraz konkurencyjność polskiego przemysłu.

Podpis w Waszyngtonie, projekt w Polsce

We wtorek 24 lutego, około godziny 23 czasu polskiego, w siedzibie Departamentu Energii USA złożono podpisy pod dokumentem, który może stać się jednym z fundamentów polskiego programu SMR. Porozumienie pomiędzy GE Vernova Hitachi Nuclear Energy a Orlen Synthos Green Energy dotyczy opracowania tzw. projektu ogólnego, czyli generic design, dla reaktora BWRX-300 w wersji dostosowanej do polskich regulacji.

To OSGE sfinansuje przygotowanie szczegółowego projektu technicznego uwzględniającego krajowe normy bezpieczeństwa, przepisy prawa i uwarunkowania środowiskowe. Dokumentacja ta ma pełnić rolę referencyjną dla kolejnych lokalizacji. Innymi słowy, zamiast każdorazowo rysować elektrownię od zera, Polska chce wypracować wzorzec, który stanie się punktem wyjścia dla całej floty.

W ceremonii uczestniczyli przedstawiciele administracji USA i polskiego rządu, w tym minister energii Miłosz Motyka oraz minister Wojciech Wrochna. Technologia SMR ma teraz ogromną szansę by z koncepcji i zapowiedzi, wejść w fazę projektu z harmonogramem i budżetem.

Umowa na projekt BWRX-300 podpisana w USA. Źródło: Ministerstwo Energii

Czym jest BWRX-300 i dlaczego przyciąga uwagę?

BWRX-300 to mały modułowy reaktor jądrowy o mocy około 300 MW. Najważniejszym elementem powiązanym z jego koncepcją jest skalowalna produkcja. Reaktory te, w odróżnieniu od elektrowni powstającej na pomorzu, mają powstawać szybciej i wielu lokalizacjach. Ma w tym pomóc aspekt modułowości reaktorów BWRX-300. Pierwsze jednostki BWRX-300 powstają już w kanadyjskim Ontario, a kolejne projekty są rozwijane w Stanach Zjednoczonych i Europie.

Wizualizacja elektrowni w systemie BWRX-300. Źródło: GE Vernova.

Jeszcze nie decyzja inwestycyjna, ale krok w stronę floty SMR

Podpisane porozumienie nie oznacza jeszcze ostatecznej decyzji o budowie. To etap formalny, który otwiera drogę do dalszych prac projektowych i procesu regulacyjnego. Teraz najważniejsze będą tempo opracowania dokumentacji, sprawność procedur licencyjnych oraz realne koszty realizacji.

To właśnie ekonomia i kalendarz zweryfikują, czy Polska rzeczywiście zbuduje „flotę” małych reaktorów, czy pozostanie przy pojedynczych projektach. Standaryzacja ma tu odegrać kluczową rolę. Wspólny projekt referencyjny może znacząco skrócić czas przygotowania kolejnych inwestycji, ograniczyć ryzyko projektowe i poprawić przewidywalność harmonogramów. W energetyce jądrowej, gdzie każdy miesiąc opóźnienia kosztuje miliony, to argument o dużej wadze.

SMR jako uzupełnienie dużego atomu

Polski program jądrowy nie opiera się wyłącznie na małych reaktorach. Równolegle rozwijany jest projekt wielkoskalowych elektrowni jądrowych, które mają zapewnić znaczący wolumen mocy w krajowym systemie. SMR-y mają być ich elastycznym dopełnieniem.

Małe reaktory można lokalizować bliżej odbiorców przemysłowych i systemów ciepłowniczych. Dla firm energochłonnych oznacza to szansę na stabilne dostawy energii elektrycznej i ciepła oraz większą przewidywalność kosztów. Wśród podmiotów zainteresowanych wdrożeniem tej technologii w Polsce znajdują się Orlen i Synthos. Jako preferowaną lokalizację pierwszej inwestycji wskazuje się Włocławek, a komercyjne uruchomienie rozważane jest na początek lat 30.

Transfer technologii i impuls dla gospodarki

Projekt ogólny BWRX-300 to nie tylko dokumentacja techniczna. To także narzędzie transferu technologii i budowy kompetencji w krajowym przemyśle. Jeśli Polska rzeczywiście wejdzie w model seryjnej realizacji, krajowe firmy mogą stać się częścią łańcucha dostaw dla rozwijającego się rynku SMR.

-Polska może być liderem technologii SMR w Europie. Kolejny krok w tym kierunku właśnie został postawiony. Aby zapewnić stabilny, zeroemisyjny system energetyczny oraz przewidywalne warunki dla biznesu, rozwijamy równolegle wielkoskalowe elektrownie jądrowe i technologię małych reaktorów jądrowych. SMR to wsparcie dla przemysłu, stabilne ceny energii dla odbiorców i niezwykle ważny impuls rozwojowy dla polskiego łańcucha dostaw. W warunkach rosnącego zapotrzebowania na energię potrzebujemy obu technologii – podkreślił Minister Energii Miłosz Motyka, podczas podpisania umowy w siedzibie Departamentu Energii USA.

Podpis w Waszyngtonie jest więc czymś więcej niż formalnością. To deklaracja, że Polska chce być nie tylko odbiorcą technologii, ale jej współtwórcą i uczestnikiem globalnego wyścigu o nową architekturę energetyczną. Czy z tej deklaracji powstanie realna flota reaktorów, pokażą najbliższe lata. 

Źródła: Ministerstwo Energii, PAP, GE Vernova.