Mieszkania społeczne bez patologii! Ministerstwo Sprawiedliwości chce walczyć z korupcją i proponuje nowe rozwiązania

Jak podaje resort sprawiedliwości, nowe przepisy wprowadzą jasne kryteria przydziału mieszkań komunalnych. Co więcej, dostęp do nich będzie łatwiejszy.

“Nieruchomości zbudowane dzięki publicznym środkom nie będą trafiać w ręce urzędników. Mogą z nich korzystać tylko osoby potrzebujące” – powiedział wiceminister sprawiedliwości Marcin Warchoł.

Przeciwko korupcji

Ministerstwo przygotowało projekt zmian w ustawie o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa oraz ustawie o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i innych przepisach. Celem podjętych działań jest stworzenie systemu, który zapobiegnie patologiom związanym z korzystaniem z budownictwa społecznego.

“Ten nowy projekt to tzw. lex Wiśniewski. Od nazwiska prezydenta Opola, który niedawno przyznał sobie dwa mieszkania komunalne. Ich właścicielem jest gmina, a prezydent jest dobrze sytuowany i ma willę w mieście” – stwierdził europoseł Patryk Jaki.

Dodał również, że podobna sytuacja była np. w Skarżysku Kamiennej, gdzie urzędnik samorządowy w podobny sposób skorzystał z takich preferencji.

Projekt zostanie przekazany do wykazu prac rządu, a według zapewnień resortu - oznacza wsparcie dla osób niezamożnych. Zawarte w nim zasady mają przeciwdziałać zjawiskom patologicznym i korupcjogennym. Co więcej, mieszkania komunalne będą wynajmowane taniej niż na wolnym rynku. W wyjątkowych sytuacjach będą sprzedawane.

Wiceminister Warchoł deklaruje, że nowe prawo wprowadzi jasne kryteria przydziału lokali mieszkalnych i możliwość nabycia prawa do nich przez osoby, których sytuacja materialna nie pozwala zaciągnąć kredytu hipotecznego na zakup mieszkania. 

Nowe przepisy proponowane przez resort sprawiedliwości 

• Precyzyjne określenie katalogu osób, którym może zostać przyznany lokal.

Społeczne Inicjatywy Mieszkaniowe będą mogły przyznać mieszkanie osobom, które nie mają prawa do lokalu socjalnego, a ich warunki mieszkaniowe nie spełniają standardów takiego lokalu. Są to osoby w trudnych sytuacjach życiowych, a przy tym nie potrafią zaspokoić swoich podstawowych potrzeb mieszkaniowych. Włącznie z tym, że nie mogą uzyskać kredytu na zakup mieszkania. Jest to z pewnością posunięcie słuszne - pomagać powinno się tym najbardziej potrzebującym.

• Zakaz działalności deweloperskiej przez Społeczne Inicjatywy Mieszkaniowe.

Ministerstwo planuje zakaz prowadzenia działalności deweloperskiej przez Społeczne Inicjatywy Mieszkaniowe. Mają być one instytucjami non profit, działającymi w interesie osób wymagających wsparcia. Działalność nie dla zysku może być mieczem obosiecznym. Z jednej strony na pewno te mieszkania będą tańsze, ale powstaje ryzyko, czy ich jakość będzie adekwatna do tej ceny. 

Nowe przepisy - kto nie dostanie mieszkania socjalnego?

• Zakaz zawarcia umowy najmu z osobą o dobrej sytuacji materialnej.

Społeczne Inicjatywy nie będą zawierać umowy z osobami, które na mieszkanie stać. Resort szczególnie zwraca uwagę na osoby pełniące funkcje publiczne w samorządach. Według rządzących takie osoby w większości mają pieniądze na zapewnienie sobie lokum. Ministerstwo wyszło z założenia, że lepiej jest profilaktycznie uznać, że każdy samorządowiec najchętniej chciałby mieszkanie socjalne zagarnąć dla siebie, niż wprowadzić mechanizm weryfikacji przekazywania mieszkań socjalnych, dzięki któremu oszustwa zwyczajnie by się nie zdarzały. 

• Wprowadzenie rygoru nieważności umowy najmu lokalu komunalnego z pełniącymi funkcje publiczne.

Nie będzie można zawrzeć umowy najmu lokalu komunalnego z naruszeniem przepisu wykluczającego z kręgu potencjalnych najemców osoby pełniące funkcje publiczne. 

• Obowiązek oświadczenia przez najemcę lokalu o nieposiadaniu tytułu prawnego do innego mieszkania.

Pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenie potencjalny najemca lokalu będzie musiał złożyć oświadczenie, iż nie ma tytułu prawnego do innego mieszkania, co wykluczałoby go z grona uprawnionych do lokalu komunalnego. Logiczne? Po części tak, ale ten przepis nie uwzględnia pewnych niuansów. Jednym z nich jest posiadanie domu czy mieszkania, ale niezdatnego do zamieszkania, np. zniszczonego w powodzi.

• Wprowadzenie rygoru nieważności umowy o najem zawartej z naruszeniem przepisów

Umowa zawarta wbrew przepisom wykluczającym z grona najemców osoby związane z samorządem na danym terenie będzie nieważna.

Na przyznanie lokalu komunalnego czeka w Polsce, według danych GUS, około 129 tysięcy gospodarstw domowych. Są wśród nich m.in. rodziny wielodzietne i samotne matki.

Źródło: Ministerstwo Sprawiedliwości.