Mikroinstalacje PV, pompy ciepła, OZE – zobacz plan Europy na uniezależnienie się od Rosji


W tym tygodniu Komisja Europejska przedstawiła zapowiadany plan uniezależnienia krajów Unii Europejskiej od Rosji oraz dostarczanych przez nią surowców. Działania te mają związek z wojną w Ukrainie. Plan REPowerEU stawia m.in. na inwestycje w efektywność energetyczną oraz w nowe instalacje OZE.

Zdjęcie autora: Redakcja GLOBEnergia

Redakcja GLOBEnergia

REPowerEU obejmuje działania związane z zerwaniem zależności europejskiego systemu energetycznego od rosyjskich surowców. Mowa o ropie, gazie i węglu, których ceny znacznie poszybowały w górę na skutek kryzysu energetycznego rozpoczętego jesienią 2021 roku. Wojna w Ukrainie przelała czarę goryczy i Komisja Europejska postanowiła przyspieszyć transformację energetyczną na Starym Kontynencie. Komisja jest gotowa, aby do lata we współpracy z państwami członkowskimi opracować ostateczną wersją planu REPowerEU.

Problemem jest uzależnienie energetyki w Europie od Rosji. UE importuje 90 proc. zużywanego przez siebie gazu, a Rosja zapewnia około 45 proc. tego importu, przy czym poziom importu z Rosji jest różny w różnych państwach członkowskich. Ponadto z Rosji pochodzi 25 proc. przywożonej ropy naftowej i 45 proc. przywożonego węgla.

- Po prostu nie możemy polegać na dostawcy, który wyraźnie nam grozi. Musimy działać teraz, aby złagodzić skutki rosnących cen energii, zdywersyfikować dostawy gazu na kolejną zimę i przyspieszyć przejście na czystą energię. Im szybciej przejdziemy na odnawialne źródła energii i wodór w połączeniu z większą efektywnością energetyczną, tym szybciej będziemy naprawdę niezależni i będziemy panować nad systemem energetycznym - powiedziała przewodnicząca KE, Ursula von der Leyen. 

Co zakłada REPowerEU?

Plan jest oparty o dwa filary: dywersyfikację dostaw gazu dzięki zwiększeniu transportu LNG i importu rurociągami od dostawców spoza Rosji, zwiększeniu produkcji i importu biometanu i wodoru oraz szybsze ograniczenie wykorzystania paliw kopalnych w domach, budynkach, przemyśle i systemie energetycznym przez podniesienie efektywności energetycznej, zwiększenie udziału odnawialnych źródeł energii, elektryfikację i rozwiązanie problemu ograniczeń infrastrukturalnych.

Pełne wdrożenie pakietu Fit For 55 ograniczyłoby roczne zużycie gazów kopalnych o 30 proc., co równa się 100 mld metrów sześciennych w perspektywie do 2030 roku. Dzięki środkom przewidzianym w planie REPowerEU Unia Europejska mogłaby stopniowo ograniczyć zużycie gazów kopalnych o co najmniej 155 mld metrów sześciennych, co odpowiada wielkości importu z Rosji w 2021 roku. We współpracy z państwami członkowskimi Komisja planuje wybrać najbardziej odpowiednie projekty służące osiągnięciu tych celów, w oparciu o przeprowadzone już szeroko zakrojone prace nad krajowymi planami odbudowy i zwiększania odporności (KPO).

W planie przedstawiono również szereg środków mających na celu reakcję na rosnące ceny energii w Europie oraz uzupełnienie zapasów gazu na kolejną zimę. REPowerEU będzie dążyć do dywersyfikacji dostaw gazu, przyspieszenia wprowadzania gazów odnawialnych oraz zastąpienia gazu w ogrzewaniu i wytwarzaniu energii elektrycznej. Może to zmniejszyć zapotrzebowanie UE na rosyjski gaz o dwie trzecie do końca roku. Do kwietnia Komisja zamierza przedstawić wniosek ustawodawczy ustanawiający wymóg, aby podziemne magazyny gazu w UE były wypełnione co najmniej w 90 proc. pojemności do 1 października każdego roku

Komisja oceni również możliwości poprawy struktury rynku energii elektrycznej, biorąc pod uwagę sprawozdanie końcowe Agencji ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki (ACER) oraz inne dane na temat korzyści i wad alternatywnych mechanizmów ustalania cen w celu utrzymania przystępnych cen energii elektrycznej, bez zakłócania dostaw i dalszych inwestycji w transformację ekologiczną.

Rola OZE i pomp ciepła

Plan REPowerEU zakłada realizację inwestycji trzema ścieżkami. Jest to dywersyfikacja dostaw gazu, elektryfikacja Europy oraz przekształcenie przemysłu. Wdrażanie technologii OZE jest zawarte w ścieżce elektryfikacji. W Fit-for-55 przewidziano podwojenie zdolności UE w zakresie energii fotowoltaicznej i wiatrowej do 2025 roku i jej potrojenie do 2030 roku, co pozwoli zaoszczędzić 170 mld m³ gazu rocznie do 2030 roku. Przyspieszając instalację dachowych systemów fotowoltaicznych nawet o 15 TWh w tym roku, UE mogłaby zaoszczędzić dodatkowe 2,5 mld m³ gazu. W czerwcu Komisja przedstawi komunikat w sprawie energetyki słonecznej, aby pomóc uwolnić potencjał fotowoltaiki jako głównego odnawialnego źródła energii w UE.

Komisja będzie wspierać dalszy rozwój łańcucha wartości energii słonecznej, energii wiatrowej oraz pomp ciepła, a także zwiększenie konkurencyjności UE i rozwiązanie problemu strategicznych zależności. W razie potrzeby, aby pozyskać wystarczające inwestycje prywatne, przewiduje się w ramach środków kierowanie finansowania UE na technologie nowej generacji oraz mobilizację wsparcia z InvestEU lub ze strony państw członkowskich. Szczególna uwaga zostanie zwrócona na przyspieszenie inwestycji w przekwalifikowanie i podnoszenie kwalifikacji siły roboczej, niezbędnych do wspierania transformacji.

Dzięki podwojeniu planowanego rocznego tempa wprowadzania pomp ciepła w pierwszej połowie tego okresu, UE doprowadziłaby do zainstalowania 10 mln pomp ciepła w ciągu kolejnych pięciu lat. Pozwoliłoby to zaoszczędzić 12 mld m³ gazu na każde 10 mln pomp ciepła zainstalowanych w gospodarstwach domowych. Przyspieszone wprowadzanie pomp ciepła na rynek będzie wymagało szybkiego zwiększenia skali całego łańcucha dostaw; jednocześnie podejmowane będą działania w celu przyspieszenia renowacji budynków i modernizacji systemów ciepłowniczych.

Poza projektami w zakresie mieszkań i budynków naszą zależność od gazu zmniejszyłyby również wykorzystywanie do wytwarzania energii źródeł wiatrowych, słonecznych i innych źródeł niskoemisyjnych. 

Źródło: Komisja Europejska

Zobacz również