Mikroinstalacje wiatrowe bez pozwoleń – szansa czy pułapka? Branża ostrzega

• Uproszczenia formalne już obowiązują. W większości kraju zniknęła bariera administracyjna dla najmniejszych turbin, co może wywołać szybki wzrost zapytań i pierwszą falę inwestycji. To jednak impuls regulacyjny, a nie gwarancja opłacalności.
• Fizyki nie da się zliberalizować. Nisko montowane turbiny o małej średnicy wirnika często nie osiągają deklarowanych uzysków, szczególnie w słabych warunkach wiatrowych. Branża ostrzega, że część instalacji może rozczarować inwestorów.
• Ryzyko spadku zaufania do technologii. Koniec programu dotacyjnego i napływ najtańszych konstrukcji mogą osłabić wiarygodność segmentu. O przyszłości rynku zdecyduje jakość projektów i rzetelność prognoz, nie sam brak pozwolenia na budowę.

Od 7 stycznia 2026 r. obowiązują nowe, zliberalizowane przepisy dotyczące mikroinstalacji wiatrowych. Przydomowe turbiny o mocy do 50 kW i wysokości do 3 metrów można dziś montować bez pozwolenia na budowę i bez zgłoszenia robót budowlanych. To istotna zmiana w Prawie budowlanym, która ma uprościć inwestycje w najmniejsze źródła OZE.

Ustawodawca uznał takie instalacje za technicznie nieskomplikowane i o znikomym wpływie na otoczenie. Wyjątkiem są lokalizacje objęte planem generalnym lotniska użytku publicznego – tam uproszczenia nie obowiązują. W praktyce oznacza to, że w większości kraju formalna bariera administracyjna została zdjęta.

Koniec programu Moja Elektrownia Wiatrowa – cios dla branży

Co więcej, sektor przydomowych turbin wiatrowych w Polsce wchodzi w trudniejszy okres także z innego powodu. Program Moja Elektrownia Wiatrowa miał działać do końca 2028 r., ale nabór zakończył się 20 lutego 2026 r. Decyzja NFOŚiGW zaskoczyła branżę i inwestorów, którzy liczyli na długofalowe wsparcie mikroinstalacji wiatrowych. W praktyce oznacza to, że rynek domowy zostaje dziś z uproszczonymi przepisami, ale bez stabilnego instrumentu finansowego, który mógłby napędzać realny popyt.

Rynek małych turbin wiatrowych potrzebuje uproszczeń, ale czy takich?

Dlatego zapytaliśmy firmy z branży przydomowych turbin wiatrowych, jak oceniają zmiany prawne i czego można się spodziewać w najbliższych miesiącach. A jeżeli chcecie poznać stanowisko branży o zamknięciu programu Moja Elektrownia Wiatrowa, to zapraszamy na materiał: “Zabawkowe” turbiny wiatrowe na rynku – powód klęski programu Moja Elektrownia Wiatrowa?

“Rynek rzeczywiście potrzebował uproszczeń, natomiast kluczowe jest, aby były to uproszczenia, które wspierają rozwój rozwiązań efektywnych i jakościowych, a nie jedynie formalnie łatwiejszych do postawienia. W krótkiej perspektywie nowe przepisy prawdopodobnie przełożą się na wzrost zainteresowania – zwłaszcza na etapie pierwszego impulsu zakupowego” – komentuje Jędrzej Hartka z firmy Gottersfeld.

Mamy więc na dwie strony medalu. Z jednej strony łatwiejsze procedury mogą pobudzić popyt i zwiększyć liczbę zapytań ofertowych. Z drugiej – uproszczenia administracyjne nie gwarantują, że inwestycje będą technicznie uzasadnione i dobrze zaprojektowane. Pierwszy entuzjazm zakupowy nie zawsze idzie w parze z realną analizą warunków wietrznych czy opłacalności.

“Rynek bez wątpienia potrzebuje prostszych i bardziej jednoznacznych przepisów, ale uproszczenie samo w sobie nie rozwiązuje kluczowego problemu. Instalowanie turbin na wysokości 10–12 metrów, o bardzo ograniczonej wydajności, w większości przypadków nie jest w stanie zapewnić sensownego bilansu energetycznego. Takie rozwiązania często nie spełniają obietnic składanych klientom” – wyjaśnia Jakub Boliński z Verti Energy.

To głos ostrzegawczy. Samo zniesienie obowiązku pozwolenia nie zmienia fizyki – małe turbiny, montowane nisko nad gruntem, w wielu lokalizacjach nie osiągają zakładanych parametrów pracy. W efekcie inwestorzy mogą rozczarować się realnymi uzyskami energii, jeśli decyzja zakupowa była oparta wyłącznie na uproszczonym przekazie marketingowym.

Może spaść zaufanie do technologii

Zmiany przepisów mogą więc wpłynąć nie tylko na liczbę instalacji, ale też na ich jakość. Jeśli rynek zostanie zdominowany przez najmniejsze, najtańsze konstrukcje, istnieje ryzyko, że część projektów nie spełni oczekiwań inwestorów. A to może odbić się na reputacji całego segmentu małej energetyki wiatrowej.

“W dłuższym horyzoncie istnieje ryzyko pogorszenia zaufania do samego produktu. Obecne parametry będą w praktyce wymuszać montowanie turbin o bardzo małej średnicy wirnika – często poniżej 3 metrów – aby przy maszcie około 9 metrów zmieścić się w limicie i realizować inwestycję na zgłoszenie. To naturalnie premiuje najtańsze rozwiązania masowe, najczęściej importowane, w których deklaracje mocy i uzysków nie zawsze mają przełożenie na realne warunki pracy” – uważa ekspert z firmy Gottersfeld.

Problem nie dotyczy więc wyłącznie pojedynczych instalacji. Jeśli liczba niespełnionych obietnic będzie rosła, zaufanie do technologii może spaść – nawet jeśli sama koncepcja mikroinstalacji wiatrowych ma uzasadnienie w odpowiednich warunkach terenowych. W branży OZE reputacja buduje się latami, a traci bardzo szybko.

“W konsekwencji część inwestorów może podejmować decyzje na podstawie uproszczonego przekazu marketingowego, a po uruchomieniu instalacji nie osiągnąć efektów, których oczekiwali. Taki scenariusz wprost przekłada się na spadek wiarygodności całego segmentu małych turbin wiatrowych” – uważa Jędrzej Hartka.

Przydomowe turbiny wiatrowe mają coraz więcej… przeciwników?

Liberalizacja przepisów może stać się początkiem nowego etapu dla przydomowych turbin wiatrowych, ale tylko pod warunkiem, że będzie jej towarzyszyć odpowiedzialne projektowanie, realne prognozy uzysków i edukacja inwestorów. 

“W internecie łatwo znaleźć więcej przeciwników niż zwolenników małych turbin wiatrowych. Wynika to nie z samej technologii, lecz z obietnic bez pokrycia i wdrażania rozwiązań, które z góry nie miały prawa działać efektywnie w danych warunkach. Rozwój rynku wymaga nie tylko prostych przepisów, ale przede wszystkim edukacji, rzetelnych danych i uczciwego podejścia do projektowania instalacji” – komentuje Jakub Boliński z Verti Energy.

Formalne uproszczenie to dopiero pierwszy krok. O tym, czy rynek małych turbin wiatrowych rzeczywiście się rozwinie, zdecyduje nie tyle brak pozwolenia na budowę, ile jakość wdrożeń i wiarygodność oferowanych rozwiązań. Biorąc jednak pod uwagę koniec programu Moja Elektrownia Wiatrowa, który wielu osób w ogóle przedstawił mikroinstalacje wiatrowe jako możliwą opcję, te wyniki mogą być niesatysfakcjonujące dla branży.

Opracowanie własne.