Mniej wniosków w Czystym Powietrzu. NFOŚiGW ostrzega przed akwizytorami

• W 2025 roku do programu Czyste Powietrze złożono około 55 tys. wniosków – prawie pięć razy mniej niż rok wcześniej.
• NFOŚiGW przypomina, że nie współpracuje z akwizytorami, nie rekomenduje wykonawców i nie pobiera opłat za udział w programie. Bezpłatne wsparcie mają zapewniać operatorzy, czyli gminy i WFOŚiGW.
• Spadek zainteresowania programem to problem nie tylko dla właścicieli domów, ale też dla tempa walki ze smogiem. Bez odbudowy zaufania wymiana kopciuchów i termomodernizacja mogą utknąć na lata.

Program Czyste Powietrze miał pomagać w wymianie kopciuchów i ocieplaniu domów, ale po reformie działa w trudnym otoczeniu. Z jednej strony są bardziej restrykcyjne zasady, operatorzy i większa kontrola wydatków. Z drugiej – spadek zaufania, mało wniosków i coraz więcej okazji dla firm, które próbują zarabiać na niepewności właścicieli domów.

Program po reformie działa wolniej

Nowa odsłona programu ruszyła 31 marca 2025 roku. NFOŚiGW tłumaczył wtedy, że zmiany mają lepiej kierować pomoc do osób zagrożonych ubóstwem energetycznym, ograniczyć nadużycia i wzmocnić rolę gmin jako operatorów. Program zasilono też 10 mld zł z Funduszu Modernizacyjnego.

Problem w tym, że po reformie zainteresowanie wyraźnie osłabło. Polski Alarm Smogowy podał, że w 2025 roku do programu złożono około 55 tys. wniosków – prawie pięć razy mniej niż w 2024 roku i blisko cztery razy mniej niż w 2023 roku. Organizacja ocenia, że przy takim tempie modernizacja 2,5 mln domów potrwałaby około 40 lat.

NFOŚiGW: nie współpracujemy z akwizytorami

W takim momencie szczególnie łatwo o nadużycia. NFOŚiGW przypomina, że ani Fundusz, ani wojewódzkie fundusze ochrony środowiska nie współpracują z firmami przy pozyskiwaniu wnioskodawców. Nie rekomendują też wykonawców, a udział w programie jest bezpłatny. Bezpłatne wsparcie mają zapewniać operatorzy – gminy oraz WFOŚiGW.

To ważna informacja dla osób, do których zgłaszają się przedstawiciele firm obiecujących „gwarantowane dofinansowanie”, darmowy audyt albo natychmiastowe załatwienie dotacji. Szczególną ostrożność trzeba zachować wobec akwizytorów pukających do drzwi, ofert wymagających szybkiej decyzji i materiałów z nieuprawnionym użyciem logo programu lub instytucji publicznych.

Sprawdź, zanim podpiszesz

Najprostsza zasada brzmi: nie podpisywać umowy pod presją. Dotacja trafia do beneficjenta, a wybór wykonawcy należy do właściciela domu. Jeśli pojawia się podejrzenie oszustwa, sprawę można zgłosić na policję, do UOKiK, właściwego WFOŚiGW albo mailowo do NFOŚiGW na adres wskazany w komunikacie programu.

Czyste Powietrze nadal może być ważnym narzędziem walki ze smogiem i wysokimi rachunkami za ogrzewanie. Ale żeby działało, potrzebuje nie tylko pieniędzy, lecz także zaufania. A tego nie odbuduje się przez presję sprzedażową pod drzwiami.

Źródło: Polski Alarm Smogowy, Czyste Powietrze, NFOŚiGW.