Dlaczego palenie śmieci jest szkodliwe?

Co do zasady, śmieci powinny trafiać do kosza, a nie do pieca. Niestety, nie dla wszystkich jest to oczywistość. Spalanie śmieci w piecach domowych jest w Polsce powszechne. Na pewno w 30 proc. z nich umieszcza się również odpady – szacuje prof. Adam Grochowalski z Zakładu Chemii Analitycznej Instytutu Chemii i Technologii Nieorganicznej Politechniki Krakowskiej, cytowany przez Polską Agencję Prasową. Naukowiec wskazuje, że nawet w połowie z nich spala się śmieci. Sugerują to wyniki analiz z 2016 r. W 60 proc. przebadanych próbek potwierdzono współspalanie śmieci w domach. Niestety nie są znane szczegółowe dane.

Co jest wrzucane do pieców? Praktycznie wszystko, od tworzyw sztucznych po papier, tekturę i odpady z materiałów zmieszanych. Co jest motywacją takiego postępowania? Są różne powody. Często jest to przyzwyczajenie (najczęściej wśród starszych osób), lenistwo, czy alternatywa dla opłat za śmieci, które stale wzrastają. Często wpływa na to przekonanie, że spalenie butelek plastikowych raz, czy dwa nie zaszkodzi. Niestety, ale palenie śmieci szkodzi – nam oraz sąsiadom. PAS wskazuje, że w trakcie spalania odpadów do powietrza emitowane są niebezpieczne substancje, które dostają się do organizmu i powodują szkodliwe skutki zdrowotne. Są to między innymi: dioksyny, styren, cyjanowodór, formaldehyd, estry kwasu alowego (ftalany) czy bromowane odpowiedniki dioksyn (PBDD/F). Wspólne zanieczyszczenia podczas spalania wszystkich paliw stałych (węgiel, drewno, odpady) to: pyły zawieszone (PM10, PM2.5, PM1), metale ciężkie, rakotwórczy benzo(a)piren, benzen i inne węglowodory aromatyczne oraz dioksyny.

Zgłoś problem do straży miejskiej

Krótki poradnik o tym, jak postępować w sytuacji spalania śmieci przez sąsiada przygotował Polski Alarm Smogowy. Jeżeli podejrzewasz, że Twój sąsiad pali śmieci, może się zgłosić z problemem do straży miejskiej lub gminnej pod numer 986. Oczywiście, możesz zrobić to anonimowo, jeżeli masz podejrzenia. Możesz potwierdzić zgłoszenie mailem lub poprosić o sporządzenie protokołu zgłoszenia na miejscu, jednak wtedy nasze dane są w postępowaniu ujawnione. Strażnik ma obowiązek przyjąć zawiadomienie i poprosi o podanie danych osobowych oraz przeprowadzenia czynności wyjaśniających. Od tego momentu zgłaszająca osoba jest pokrzywdzoną w sprawie lub zawiadamiającą o wykroczeniu. Możesz poprosić o pobranie próbki z paleniska, której analiza wyników będzie dowodem w postępowaniu. PAS podkreśla, że w przypadku, gdy dzwoniąc do Straży Miejskiej mówimy tylko o zgłoszeniu palenia śmieci (zamiast o podejrzeniu popełnienia wykroczenia) organ z reguły nie potraktuje nas, ani jako pokrzywdzonych ani zawiadamiających o wykroczeniu.

Brak straży miejskiej lub gminnej

Co jeśli nie ma straży miejskiej lub gminnej? Możesz sprawę zgłosić do urzędu miasta lub gminy. Zgodnie z ustawą Prawo ochrony środowiska wójt, burmistrz i prezydent miasta sprawują kontrolę nad przestrzeganiem przepisów, tym zakazu spalania odpadów. Polski Alarm Smogowy wskazuje także, że programy ochrony powietrza nakładają na gminy obowiązek kontrolowania czy w domowych kotłach spalane są.

Jeśli gmina nie zareaguje, możesz złożyć zażalenia do wojewódzkiego inspektoratu ochrony środowiska. Możesz nagłośnić sprawę także w mediach ( oczywiście wskazując na dowody), ewentualnie zadzwonić na policję. W przypadku podejrzenia popełnienia wykroczenia, organ ma obowiązek kontroli.

Kary

Z jakimi konsekwencjami może spotkać się osoba paląca śmieci w domu? Może być nałożony mandat w wysokości od 20 do 500 zł (straż miejska/gminna) oraz nałożona kara grzywny w wysokości do 5 tys. zł, z tym że organ kontrolujący musi sprawę skierować do sądu rejonowego.

Warto pamiętać, że w 13 województwach obowiązują uchwały antysmogowe. Uchwały nie pozwalają na spalanie mułów i flotokoncentratów – czyli odpadów węglowych

o bardzo drobnym uziarnieniu; a także węgla brunatnego i wilgotnej biomasy

(wilgotność powyżej 20 proc.) oraz na instalację kotłów, pieców i kominków nie spełniających wymagań klasy 5 lub ekoprojektu.

Źródło: Polska Agencja Prasowa/Polska Agencja Prasowa

Redakcja GLOBEnergia