Na Kaszubach powstanie fabryka paliwa jądrowego

• Amerykańska firma X-Energy deklaruje inwestycję o wartości około 1 mld dolarów w Polsce, obejmującą budowę fabryki paliwa do reaktorów SMR IV generacji oraz centrum badawczo-rozwojowego w ramach projektu Zielony Okręg Przemysłowy Kaszubia.
• Kluczowym elementem projektu ma być produkcja zaawansowanego paliwa TRISO, wykorzystywanego w rozwijanych przez X-Energy reaktorach Xe-100. Technologia ta jest uznawana za jedną z najbezpieczniejszych w energetyce jądrowej nowej generacji.
• Inwestycja może wzmocnić pozycję Polski w globalnym łańcuchu dostaw dla energetyki jądrowej, tworząc nowe miejsca pracy, rozwijając kompetencje naukowe i przemysłowe oraz zwiększając znaczenie Pomorza jako centrum nowoczesnych technologii energetycznych.

X-Energy stawia na Polskę

Informacje o potencjalnej inwestycji pojawiły się po rozmowach polskiej delegacji w Stanach Zjednoczonych. Według deklaracji przekazanych przez doradcę ministra obrony narodowej Macieja Samsonowicza, amerykańska spółka X-Energy jest gotowa zainwestować w Polsce blisko 1 mld dolarów w ramach projektu Zielonego Okręgu Przemysłowego Kaszubia. Potencjalna inwestycja obejmuje budowę fabryki paliwa do reaktorów SMR IV generacji oraz utworzenie centrum badawczo-rozwojowego.

To jedna z największych zapowiedzi zagranicznych inwestycji w polski sektor jądrowy od wielu lat. Co istotne, nie chodzi o samą produkcję energii, ale o wejście Polski do globalnego łańcucha dostaw technologii atomowych.

Czym jest projekt Kaszubia?

Zielony Okręg Przemysłowy Kaszubia to strategiczna inicjatywa rozwijana na Pomorzu. Projekt ma łączyć rozwój przemysłu, energetyki, nowych technologii oraz infrastruktury istotnej z punktu widzenia bezpieczeństwa państwa i wschodniej flanki NATO. Swoim zasięgiem obejmuje województwo pomorskie, zachodniopomorskie oraz kujawsko-pomorskie.

W ostatnich miesiącach wokół projektu coraz częściej pojawiają się informacje o zainteresowaniu amerykańskich partnerów z sektorów energetycznego, kosmicznego i obronnego. Wśród nich znajduje się właśnie X-Energy, jeden z najbardziej rozpoznawalnych amerykańskich deweloperów technologii SMR.

Polska może wejść do elitarnego grona producentów paliwa jądrowego

Najciekawszym elementem planowanej inwestycji jest fabryka paliwa dla reaktorów IV generacji. X-Energy rozwija własną technologię paliwa TRISO, uznawanego za jedno z najbezpieczniejszych paliw jądrowych na świecie. Składa się ono z mikroskopijnych cząstek paliwowych zamkniętych w kilku warstwach ochronnych wykonanych m.in. z węglika krzemu i materiałów ceramicznych. Dzięki temu paliwo jest wyjątkowo odporne na wysokie temperatury i uszkodzenia.

W praktyce oznacza to, że Polska mogłaby nie tylko korzystać z technologii jądrowych rozwijanych za granicą, ale również produkować jeden z najbardziej zaawansowanych komponentów całego systemu.

Dlaczego paliwo TRISO budzi tak duże zainteresowanie?

Rozwój reaktorów SMR jest dziś jednym z najważniejszych trendów światowej energetyki jądrowej. Jednak sam reaktor to tylko część układanki. Równie istotne jest zapewnienie stabilnych dostaw paliwa.

X-Energy rozwija reaktor Xe-100, czyli wysokotemperaturowy reaktor chłodzony gazem, wykorzystujący właśnie paliwo TRISO. Firma podkreśla, że technologia ta ma zwiększać bezpieczeństwo pracy reaktorów i umożliwiać zastosowanie SMR nie tylko w elektroenergetyce, ale również w przemyśle energochłonnym.

W Stanach Zjednoczonych X-Energy rozwija już własne zakłady produkcji paliwa TRISO-X, które mają wspierać komercjalizację zaawansowanych reaktorów jądrowych. Potencjalna inwestycja na Pomorzu byłaby kolejnym krokiem w budowie międzynarodowego zaplecza produkcyjnego firmy. To nie tylko nowe miejsca pracy, ale także szansę na budowę krajowego zaplecza ekspertów, które będzie potrzebne wraz z rozwojem energetyki jądrowej i technologii SMR.

Źródło: X