Nie jedna, nie dwie, a trzy elektrownie jądrowe w Polsce. Czy będzie nowelizacja PPEJ?

Polska wybrała partnera do budowy pierwszej elektrowni jądrowej. Jednocześnie ma być prowadzony projekt z inicjatywy podmiotów prywatnych. W najbliższym czasie zostanie także wskazana lokalizacja i podjęte postępowanie o wyborze partnera dla trzeciej siłowni jądrowej. Zamieszanie wokół atomu komentuje Maciej Lipka z Narodowego Centrum Badań Jądrowych. Czy czeka nas nowelizacja PPEJ?

Zdjęcie autora: Jakub Król

Jakub Król

Redaktor GLOBENERGIA

Podziel się

2 listopada 2022 r. Rada Ministrów podjęła decyzję o budowie pierwszej elektrowni jądrowej na terytorium Polski. Jako lokalizacja elektrowni zostało wybrane miejsce w północnej Polsce, które najlepiej odpowiada warunkom uzgodnionym z ekspertami. Mowa tutaj o lokalizacji Lubiatowo-Kopalino - tam prawdopodobnie powstanie pierwsza polska elektrownia wybudowana przez amerykański Westinghouse.

To dzisiaj jednocześnie historyczny moment, ponieważ energetyka jądrowa to energetyka czysta, bezpieczna i w gruncie rzeczy jedna z najtańszych, jeśli się weźmie pod uwagę z jednej strony elementy polityki klimatycznej, a z drugiej strony koszty paliwa, które po wybudowaniu elektrowni jądrowej stanowią już bardzo niewielką część kosztów wyprodukowania energii.

Mówił premier Mateusz Morawiecki podczas konferencji prasowej po zakończonym posiedzeniu Rady Ministrów w środę 2 listopada 2022 r.

Decyzji o wyborze Amerykanów na dostawców technologii jądrowej nie można nie wiązać ze współpracą także na innych płaszczyznach. Podczas konferencji, premier Mateusz Morawiecki powiedział, że w obliczu wojny w Ukrainie Polska stawia nie tylko na sprawdzoną technologię, ale także na sprawdzonych partnerów.

Chciałbym zakomunikować z dużą satysfakcją, że po 4-5 latach bardzo intensywnej pracy (…) zdecydowaliśmy się na technologię amerykańską w tej pierwszej lokalizacji, która została wskazana w północnej Polsce.

Dodał premier Mateusz Morawiecki

Premier wskazał kierunek transformacji energetycznej

“Poważne państwo nie może opierać swojej polityki energetycznej o węglowodory z Rosji” - powiedział premier. Zgodnie z wizją premiera, polska energetyka będzie opierać się o źródła odnawialne i energetykę jądrową.

Szef Rady Ministrów zaznaczył, że wybór partnera do budowy elektrowni jądrowej ogłoszony w środę, 2 listopada 2022 r. dotyczy projektu Rady Ministrów. Jednocześnie premier wyraził wsparcie rządu dla projektów mniejszej energetyki jądrowej czyli reaktorów SMR (Small Modular Reactors) i MMR (Micro Modular Reactor), w które chcą inwestować spółki takie jak ORLEN i KGHM.

Drugi równoległy projekt z Koreańczykami

Niezależnie od pierwszej decyzji dotyczącej budowy elektrowni jądrowej z Amerykanami, rząd jest otwarty na drugi projekt elektrowni jądrowej. Mowa tutaj o projekcie podmiotów prywatnych (PGE, ZE PAK) i koreańskiej spółki KHNP.

W poniedziałek 31 października 2022 r. polska delegacja z wicepremierem Jackiem Sasinem i przedstawicielami Polskiej Grupy Energetycznej (PGE) i spółki ZE PAK odwiedziła Seul. PGE i ZE PAK podpisały z koreańskim koncernem Korea Hydro & Nuclear Power (KHNP) list intencyjny dot. współpracy w ramach projektu budowy elektrowni jądrowej w oparciu o koreańską technologię reaktorów APR 1400. Strony zamierzają przygotować wstępny plan rozwoju elektrowni jądrowej w tej lokalizacji do końca 2022 r. Projekt ma być uzupełnieniem Programu Polskiej Energetyki Jądrowej (PPEJ). Będzie to obok PPEJ kolejna, druga inicjatywa, która będzie polegać na podjęciu współpracy z partnerami z Korei Południowej.

Dwie elektrownie w Polsce? To nie koniec

Obie elektrownie jądrowe (w technologii Amerykańskiej i Koreańskiej) zgodnie z zapowiedziami rządu mają powstać w ciągu 10-11 lat. Zgodnie z PPEJ w planach jest także trzecia elektrownia jądrowa. Wicepremier Jacek Sasin zapowiedział, że w najbliższym czasie będzie wskazana jej lokalizacja i podjęte postępowanie o wyborze partnera do jej budowy.

Zapowiedzi te znajdują potwierdzenie w słowach szefa rządu, który zasygnalizował również gotowość do realizacji trzeciego projektu w Polsce centralnej.

Widzimy jak najbardziej przestrzeń dla tych trzech dużych projektów tradycyjnej, konwencjonalnej energetyki jądrowej.

Dodał Premier Mateusz Morawiecki

W pierwotnym brzmieniu Programu Polskiej Energetyki Jądrowej zakładano budowę sześciu reaktorów w dwóch lokalizacjach przez jednego partnera. Na ten moment wszystko wskazuje na to, że jeżeli chodzi o partnera technologicznego do budowy drugiej elektrowni w ramach PPEJ na ten moment w grze pozostaje trzech graczy: Amerykanie, Francuzi i Koreańczycy. Dziennik Gazeta Prawna, powołując się na źródło z rządu informuje, że na przyszły rok jest planowana nowelizacja Programu Polskiej Energetyki Jądrowej. Nowelizacja ma objąć SMR-y i prawdopodobnie elektrownię firmowaną przez premiera Sasina.

Amerykanie zgarniają połowę tortu? “Trudno się w tym połapać”

Zgodnie z informacjami przekazanymi przez rząd, wybraliśmy partnera do budowy tylko dla pierwszej elektrowni. Jak podaje Maciej Lipka, Kierownik Działu Analiz i Pomiarów Reaktorowych w Narodowym Centrum Badań Jądrowych (NCBJ) rząd odszedł od Programu Polskiej Energetyki Jądrowej w pierwotnym brzmieniu. PPEJ zakładał budowę sześciu bloków w dwóch lokalizacjach przez jednego partnera.

Oferta amerykańska, z tego co wiadomo, dotyczyła sześciu bloków i z tego co wiemy, takie rozwiązanie zawierał Concept Execution Report (CER).

Maciej Lipka, NCBJ

Maciej Lipka zauważa, że z jednej strony w projekcie uchwały Rady Ministrów czytamy, że Amerykanie zbudują trzy bloki, co oznacza, że uchwała niejako odrzuca CER. Z drugiej strony jednak, minister właściwy do spraw zagranicznych został zobowiązany do przekazania stronie amerykańskiej noty dyplomatycznej informującej o akceptacji CER - dodaje Maciej Lipka.

Trudno się w tym połapać.

Podsumowuje ekspert

Kolejny list intencyjny, tym razem chodzi o duży atom

Dokument podpisany z KHNP to na ten moment jedynie list intencyjny. W ostatnim czasie mieliśmy do czynienia z prawdziwym wysypem listów intencyjnych dotyczących energetyki jądrowej. Poprzednie dotyczyły jednak reaktorów SMR. Eksperta z NCBJ zapytaliśmy również, czy list intencyjny podpisany z Koreańczykami jest w jakimkolwiek stopniu bardziej zobowiązujący niż poprzednie podobne listy intencyjne.

Zdaniem Macieja Lipki nie da się tego stwierdzić nie znając jego zapisów.

Warto jednak zauważyć, że ZE PAK podpisując list intencyjny z KHNP, wypowiedział jednocześnie porozumienie z Synthos Green Energy i innymi spółkami, której celem miały być wspólne prace, zmierzające do budowy na terenie Elektrowni Pątnów w Koninie od czterech do sześciu reaktorów typu GE Hitachi Nuclear Energy BWRX-300.

Dodaje Maciej Lipka

Co ciekawe, ekspert zwraca uwagę, że przed porozumieniem z Synthos Green Energy, ZE PAK deklarował chęć kupna udziałów w projekcie Bałtyckiej Elektrowni Jądrowej w Obwodzie Królewieckim w Rosji.

Jakie będą losy porozumienia z KHNP – czas pokaże. Póki co, podano jedynie bardzo trudne do utrzymania terminy: studium wykonalności do końca tego roku i uruchomienie pierwszego bloku w 2033.

Podsumowuje ekspert

Pątnów - czy to odpowiednia lokalizacja?

Stwierdzenie, czy dana lokalizacja jest odpowiednia do posadowienia bloków jądrowych wymaga szeregu badań lokalizacyjnych i środowiskowych, które mają sprawdzić w jaki sposób uwarunkowania środowiskowe mogą wpływać na bezpieczeństwo funkcjonowania elektrowni oraz w jaki sposób elektrownia jądrowa będzie oddziaływać na otaczające ją środowisko i zdrowie ludzi. Maciej Lipka zaznacza, że badania te są dość długotrwałe i z mocy prawa trwają co najmniej 24 miesiące. Na ten moment nikt nie przeprowadził tych badań dla lokalizacji jaką jest Pątnów.

Źródło: Konferencja prasowa premiera Mateusza Morawieckiego, PAP, Dziennik Gazeta Prawna

Zdjęcie autora: Jakub Król

Jakub Król

Redaktor GLOBENERGIA