Nowa dotacja na magazyny energii dzieli rynek. Chodzi o wymogi dla systemów EMS

• NFOŚiGW potwierdza, że regulamin programu nie jest jeszcze zamknięty. Fundusz analizuje uwarunkowania prawne, techniczne i opinie zgłaszane przez branżę.
• Część firm popiera zaostrzenie wymogów, wskazując na rosnące znaczenie cyberbezpieczeństwa w energetyce. Inni ostrzegają, że rynek może nie być jeszcze gotowy na tak szybkie wdrożenie nowych standardów.
• Kluczowe pytanie nadal pozostaje bez odpowiedzi: ilu dostawców faktycznie spełni wymagania już na starcie programu. To właśnie pełny regulamin pokaże, czy nowe zasady będą impulsem do rozwoju, czy źródłem ograniczeń dla inwestorów i wykonawców.

Po ogłoszeniu założeń programu Przydomowe Magazyny Energii w branży pojawiły się pytania dotyczące wymogów cyberbezpieczeństwa dla systemów EMS. Z sygnałów, które docierają do nas od firm instalacyjnych, wynika, że część rynku obawia się ograniczenia liczby dostępnych rozwiązań i zawężenia wyboru dla inwestorów.

Jak podkreślają przedstawiciele producentów i dystrybutorów systemów zarządzania energią, na obecnym etapie rynek dysponuje zapowiedzią założeń programu, a nie jego pełnym regulaminem. Dostępne zapisy pokazują kierunek i intencję programu – zarówno w zakresie jego celów, jak i oczekiwań technicznych wobec instalacji. W samej branży nie ma jednak pełnej zgodności co do tego, jak interpretować proponowane wymagania.

NFOŚiGW: regulamin wciąż jest przygotowywany

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej podkreśla, że temat nie jest zamknięty i nadal trwa analiza zgłaszanych uwag.

“Regulamin programu jest obecnie na etapie przygotowania. Na bieżąco analizowane są uwarunkowania prawne i techniczne oraz opinie zgłaszane przez uczestników rynku i przedstawicieli branży. NFOŚiGW pozostaje w dialogu z interesariuszami i wsłuchuje się w sygnały płynące z rynku” – przekazał nam NFOŚiGW.

Fundusz wskazuje też, że już podczas konsultacji rynkowych pojawiały się sygnały, iż na rynku istnieją albo są bliskie wdrożenia systemy spełniające takie wymagania. Nie podał jednak konkretnych danych dotyczących liczby dostawców, którzy już dziś mogliby sprostać planowanym warunkom.

Fundusz powołuje się na regulacje unijne

Według NFOŚiGW wymogi nie powinny być traktowane jako sztuczne ograniczenie rynku, ponieważ mają wynikać z regulacji unijnych, w tym NIS2, CRA, RED DA i normy ETSI EN 303 645. W tej logice chodzi nie tylko o formalną zgodność, ale też o bezpieczeństwo energetyczne i odporność infrastruktury.

To właśnie ten argument podnoszą ci uczestnicy rynku, którzy uważają, że zaostrzenie wymagań jest uzasadnione. W ich ocenie systemy fotowoltaiczne z magazynami energii coraz częściej stają się elementem infrastruktury krytycznej i powinny być odpowiednio zabezpieczone.

“Aktualnie żyjemy i funkcjonujemy w bardzo złożonej rzeczywistości, w której dynamika różnych procesów postępuje niezwykle szybko. Nawet w ciągu ostatnich tygodni jesteśmy świadkami zagrożeń i scenariuszy, których wcześniej nie braliśmy realnie pod uwagę. Dlatego systemy do zarządzania energią, które z punktu widzenia całego projektu są strategicznym elementem, powinny być przygotowane/odporne na możliwie najszersze spektrum działań i ścieżek. W tym na zagrożenia związane z atakami hakerskimi, wojną hybrydową czy innymi działaniami mającymi na celu włamanie do systemu i przejęcie nad nim kontroli. I nie chodzi o „strzelanie z armaty do muchy”, tylko chodzi o nasze ogólne społeczne bezpieczeństwo” – komentuje Jarosław Kowalski z firmy Sofar Solar.

Część branży mówi o ryzyku zbyt szybkiego wdrożenia

Z drugiej strony część firm zwraca uwagę, że sam kierunek może być zrozumiały, ale moment wdrożenia takich wymagań budzi zastrzeżenia. W tej grupie dominują pytania o realną dostępność urządzeń i czas potrzebny producentom na dostosowanie oferty.

“Wdrażanie wymogów wynikających z dyrektyw NIS2, CRA i RED DA stanowi istotny krok w kierunku dalszego wzmacniania bezpieczeństwa i jakości rozwiązań w sektorze OZE. Jesteśmy gotowi spełnić wszelkie wymagania, które przyczyniają się do wzrostu bezpieczeństwa, należy jednak pamiętać, że proces dostosowania urządzeń wiąże się z koniecznością odpowiedniego zaplanowania oraz zapewnienia niezbędnych zasobów po stronie producentów, co pozwoli na skuteczne i trwałe spełnienie nowych standardów. Jednocześnie warto podkreślić, że bezpieczeństwo – cybernetyczne, energetyczne oraz domowe – pozostaje kluczowym elementem wspierającym niezależność i stabilność energetyczną, szczególnie w obecnej sytuacji geopolitycznej.” – przekazała nam firma Livoltek.

W tym miejscu wracają wątpliwości zgłaszane przez część firm instalacyjnych, które kontaktują się z redakcją. Pytania dotyczą przede wszystkim tego, ilu producentów faktycznie będzie w stanie spełnić oczekiwania programu już na starcie i czy nowe zasady nie zawężą rynku bardziej, niż dziś zakłada fundusz.

Branża widzi kierunek, ale czeka na konkrety

Są też głosy, które podkreślają, że nawet jeśli szczegółowe znaczenie przywołanych dyrektyw i norm nie zostało jeszcze doprecyzowane w samym programie, to ich obecność pokazuje wyraźny kierunek zmian.

“Choć przywołane dyrektywy i normy (takie jak NIS2, Cyber Resilience Act, RED DA czy ETSI EN 303 645) nie zostały jeszcze szczegółowo zdefiniowane w kontekście programu, ich obecność jasno wskazuje na rosnącą świadomość zagrożeń cyfrowych w sektorze energetycznym. Co najważniejsze, specjaliści z branży muszą wyprzedzać zmiany regulacyjne, a nie tylko na nie reagować. Wraz ze wzrostem świadomości wśród instalatorów, właścicieli systemów i organów regulacyjnych minęła już era postrzegania cyberbezpieczeństwa jako kosztu, który należy ograniczyć do minimum” – przekazał nam Maciej Cichocki z firmy SolarEdge.

Na razie NFOŚiGW nie zapowiada zmiany kierunku i deklaruje dalsze monitorowanie sytuacji. Dla rynku kluczowe będzie jednak to, co ostatecznie znajdzie się w pełnym regulaminie programu. To on pokaże, czy wymagania zostaną zapisane w formule, która podniesie poziom bezpieczeństwa, a jednocześnie nie ograniczy nadmiernie dostępności rozwiązań dla inwestorów i firm wykonawczych.

Opracowanie własne na podstawie informacji uzyskanych od NFOŚiGW, Sofar Solar, Livoltek i SolarEdge.