W połowie sierpnia informowaliśmy, że Sejm RP przyjął w III czytaniu nowelizację ustawy o OZE zmieniającą m.in. definicję małej instalacji OZE i ograniczającą obowiązki koncesyjne dla małych wytwórców oraz wydłużającą system wsparcia. Teraz projekt trafił do Senatu. Ponadto nowe przepisy pozwolą Krajowemu Ośrodkowi Wspierania Rolnictwa (KOWR), aby w trybie bezprzetargowym mógł przekazywać w dzierżawę spółkom Skarbu Państwa pod budowę OZE grunty rolne z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Ustawodawca tłumaczy to koniecznością umożliwienia szybkiego dostępu do gruntów, na których będą realizowane takie inwestycje, aby partycypować w realizacji postawionych celów unijnych w zakresie udziału OZE w końcowym zużyciu energii brutto.

W opinii m.in. Konfederacji Lewiatan, zawarte przepisy w nowelizacji dyskryminują prywatne firmy w obszarze dzierżawy gruntów. Nie ma możliwości wydzierżawienia nieruchomości spółkom kapitałowym. W skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa wchodzi 31 427 ha gruntów – w tym 1 551,5 ha niezagospodarowanych i 29 875,5 ha znajdujących się w dzierżawie, które potencjalnie mogą być wykorzystane do wytwarzania energii w OZE. Stanowi to ogromny potencjał. W praktyce spółki Skarbu Państwa z sektora energetycznego otrzymają w ten sposób nieuprawnioną pomoc publiczną oraz niemal bez ograniczeń będą mogły wydzierżawiać grunty rolne z Zasobu na potrzeby inwestowania w rozwój źródeł odnawialnych.

– Zatem nowe źródła energii z OZE muszą mieć równe warunki uczestnictwa w procesie inwestycyjnym, którego pierwszym etapem jest pozyskanie gruntu pod budowę instalacji. Dzierżawa gruntu przez wybrane podmioty w trybie bezprzetargowym jest obarczona brakiem transparentności – wyjaśnia Konfederacja Lewiatan w apelu skierowanym do ministra klimatu i środowiska oraz Premiera RP.

W kontekście gospodarowania nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa przyjęta treść przepisu doprowadzi do stworzenia ścieżki prawnej umożliwiającej udostępnianie nieruchomości w sposób nieefektywny ekonomicznie i nieuzasadniony z punktu widzenia interesu publicznego, a w dalszej perspektywie również z punktu widzenia odbiorców.

W podobnym tonie komentowała nowe regulacje Kancelaria Prawna CCLAW już w kwietniu 2021 roku. Radca Prawny Witold Chmarzyński wskazywał wówczas, że spółki państwowe będą mogły wydzierżawić ziemię rolną z Zasobu np. w celu budowy instalacji OZE (farma wiatrowa, fotowoltaiczna, itp.), o ile dana instalacja OZE zapewni bezpieczeństwo i podtrzyma funkcjonalność mienia ujawnionego w jednolitym wykazie obiektów, instalacji, urządzeń i usług wchodzących w skład infrastruktury krytycznej, o którym mowa w art. 5b ust. 7 pkt 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym. Do infrastruktury krytycznej należy zaliczyć np. elektrownie, sieć przesyłową energii elektrycznej jak i sieć dystrybucyjną energii elektrycznej. W posiadaniu takiej infrastruktury są np. znane wszystkim spółki dystrybuujące energię eklektyczną, jak np. Enea Operator Sp. z o.o., Energa – Operator S. A. Tauron Dystrybucja S. A. czy PGE Dystrybucja S. A. Powyższa definicja pozwala niemal bez ograniczeń wydzierżawiać grunty rolne z Zasobu spółkom Skarbu Państwa z sektora energetycznego.

– Bezpieczeństwo i funkcjonowanie infrastruktury krytycznej wydaje się być pretekstem dla niesłusznego uprzywilejowania spółek Skarbu Państwa przy dzierżawie gruntów pod instalacje OZE – komentował Chmarzyński.

Ekspert komentował także na łamach GLOBenergia.pl, że grunt pod rozwój fotowoltaiki jest już dziś towarem deficytowym. Grunt pod przyszłą farmę fotowoltaiczną musi spełniać wiele kryteriów. Po pierwsze muszą być to grunty słabej klasy (IV,V,VI). Jak zauważa, praktyka pokazuje, że co do zasady wskazane jest, aby teren nie był objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, choć objęcie go MPZP wcale nie musi go wykluczać. Ponadto grunty pod inwestycje OZE stanowią przedmiot bardzo agresywnej polityki części firm dewelopujących projekty fotowoltaiczne. Polega ona na podpisywaniu umów dzierżawy, których przedmiotem jest grunt, który daje choć cień szansy na rozwój instalacji fotowoltaicznej. Weryfikacja gruntu odbywa się dopiero po zawarciu umowy dzierżawy.

Źródło: Konfederacja Lewiatan/CCLAW

Redakcja GLOBEnergia