Nowe Czyste Powietrze – wielu Polaków zostało wykluczonych z programu. Lekarstwem powrót starych zasad?

• Wysokie koszty termomodernizacji i surowsze kryteria wsparcia skutecznie ograniczają dostępność dotacji. To szczególnie dotyka seniorów i osoby o niższych dochodach.
• Spadek zainteresowania audytami energetycznymi może mieć długofalowe skutki dla całego rynku. Ekspert twierdzi, że brak korekty zasad może osłabić tempo transformacji i pogłębić energetyczne wykluczenie.

Wiele osób wykluczonych z programu Czyste Powietrze

Nowe zasady programu Czyste Powietrze wprowadziły istotne zmiany dla beneficjentów, którzy wcześniej skupiali się wyłącznie na wymianie źródła ciepła. Okazuje się, że dziś nie każdy może liczyć na wsparcie, a wymogi dotyczące efektywności energetycznej znacząco podniosły poprzeczkę. Czy rosnące koszty termomodernizacji nie staną się przeszkodą nie do pokonania dla wielu rodzin?

“Warto podkreślić, że spora część osób, które wymieniły jedynie źródło ciepła, w obecnej odsłonie programu nie kwalifikuje się już do dotacji – jeśli wskaźnik EU budynku przekracza 140 kWh/m²rok, nie można skorzystać z dofinansowania wyłącznie na wymianę źródła ciepła. Oznacza to konieczność przeprowadzenia głębokiej termomodernizacji, której koszt waha się zwykle od 80 do 120 tys. zł. Dla wielu rodzin jest to bariera nie do pokonania, zwłaszcza że część z nich już wcześniej zadłużyła się, aby sfinansować samą wymianę kotła – dziś okazuje się, że nie otrzymają za to żadnego wsparcia” – wyjaśnia Damian Mszyca z firmy JK-Projekt.

Choć założenia programu Czyste Powietrze wydają się ambitne i korzystne, jego realizacja w praktyce pokazuje zupełnie inny obraz. Wysokie koszty inwestycji sprawiają, że wiele osób, zwłaszcza seniorów, zostaje poza systemem wsparcia. Czy program, który miał pomagać, nie zaczyna paradoksalnie pogłębiać energetycznego wykluczenia?

“W praktyce prowadzi to do sytuacji, w której program, choć w mediach brzmi bardzo atrakcyjnie, realnie wyklucza znaczną grupę beneficjentów, zwłaszcza emerytów. W rozmowach z osobami z tej grupy słychać jednoznacznie – nikt nie decyduje się na kompleksową termomodernizację, bo zwyczajnie nie stać ich na tak duże inwestycje” – zwraca uwagę Damian Mszyca z firmy JK-Projekt.

• Zobacz również: Przesada czy konieczność? Obowiązkowa wizja lokalna w programie Czyste Powietrze

Powrót do starej wersji programu Czyste Powietrze? To niestety niemożliwe

Zmiany w zasadach programu Czyste Powietrze budzą coraz większe kontrowersje wśród ekspertów i wykonawców. Coraz częściej pojawiają się głosy, że nowe przepisy zamiast zachęcać – skutecznie zniechęcają do udziału. Ekspert zaznacza, że powrót do wcześniejszych zasad rozliczeń mógłby przywrócić zaufanie i ożywić rynek audytów energetycznych. Pomimo tego, że brzmi to dobrze, to szansa na to jest właściwie zerowa.

“Z tego miejsca apelujemy, by w przypadku osób, które wymieniły samo źródło ciepła zgodnie z obowiązującymi wcześniej zasadami, rozliczenie odbywało się według starego regulaminu. W przeciwnym razie program, który miał być nową, lepszą odsłoną wsparcia, umarł śmiercią naturalną – zainteresowanie obecnie spadło niemal do zera, co jest bardzo niepokojącym sygnałem dla całego rynku i przyszłości transformacji energetycznej” – uważa Damian Mszyca z firmy JK-Projekt.

Nowe regulacje w programie Czyste Powietrze miały być impulsem do zmian, a stały się wyzwaniem dla wielu rodzin. Jeśli zasady nie zostaną doprecyzowane, wsparcie może ominąć tych, którzy najbardziej go potrzebują. Od tego, czy znajdziemy kompromis między wymaganiami a realnymi możliwościami, zależy przyszłość transformacji energetycznej w Polsce.

Opracowanie własne.