Nowe temperatury projektowe jeszcze w tym roku? Zapowiada się przełom w projektach systemów HVAC!

W dziedzinie projektowania systemów ogrzewania, wentylacji i klimatyzacji budynków (systemy HVAC), istnieje pilna potrzeba zmiany wartości temperatur obliczeniowych obowiązujących w Polsce. Dotychczasowe parametry, oparte na danych z lat 60, nie są adekwatne do obecnego klimatu. Ta niezgodność prowadzi do przewymiarowania urządzeń grzewczych, powodując nieoptymalną pracę systemów i generując niepotrzebne koszty inwestycyjne. Branża sfinansowała badania nad wyznaczeniem nowych temperatur obliczeniowych, a ich wartości zostaną ujawnione już 21 czerwca 2023 roku podczas kongresu PORT PC w Krakowie!

Zdjęcie autora: Redakcja GLOBEnergia

Redakcja GLOBEnergia

Podziel się

Czym są temperatury projektowe i gdzie się ich używa?

Parametry te są wielkościami fizycznymi, będącymi podstawowymi wartościami opisującymi klimat dla danej lokalizacji geograficznej. Wyznacza się je na podstawie dekad pomiarów meteorologicznych (co najmniej 20 lat). Najważniejsza z punktu widzenia projektanta instalacji jest najniższa i najwyższa temperatura projektowa pozwalająca na dobór wystarczającej mocy urządzenia grzewczego czy klimatyzacji. Obecnie Polska jest podzielona na 5 stref klimatycznych, każda z nich ma swoje odrębne wartości temperatur projektowych dopasowanych do mikroklimatu regionu. Wszystkie strefy mieszczą się w zakresie temperatur od -24°C do -16°C. Wartości  te określono w nieobowiązującej już normie PN-B-02403:1982 „Temperatury obliczeniowe” oraz w normie PN-EN 12831:2006 „Instalacje ogrzewcze w budynkach - Metoda obliczania projektowego obciążenia cieplnego”. Wspomniane normy warunkują różnice wartości temperatur obliczeniowych o 2°C między danymi strefami, dla Krakowa i Warszawy jest to np. -20°C (projektowa temp. zewnętrzna w zimie dla strefy III), a dla Gdańska ze strefy I -16°C. I to właśnie takimi wartościami do tej pory sugerowano się dobierając moc urządzenia grzewczego czy rozmiar grzejników. Projektowanie układów chłodzenia i klimatyzacji odbywa się według temperatur dla lata, są one zawarte w również nieobowiązującej już normie PN-B-03420:1976 „Wentylacja i klimatyzacja - Parametry obliczeniowe powietrza zewnętrznego”. Jest to praktycznie jedyna wartość fizyczna, którą projektant mógłby się posłużyć przy doborze urządzenia chłodniczego, dlatego brak odgórnych regulacji zmusza ich do stosowania tzw. dobrej praktyki projektowej w przypadku projektowania systemów chłodzenia i klimatyzacji.

Projekty nowych instalacji bazujące na danych z poprzedniego wieku

Nie każdy zdaje sobie sprawę, że przy doborze odpowiedniej mocy instalacji dla jej gospodarstwa domowego projektant posługiwał się normami bazującymi na danych z lat 60-tych XX wieku. Biorąc pod uwagę dynamikę zmian klimatycznych, prowadzącą do ocieplenia klimatu jasno widać potrzebę aktualizacji temperatur obliczeniowych do aktualnego stanu klimatu panującego nad Polską. Z dużym prawdopodobieństwem możemy stwierdzić, że mroźne zimy już nigdy nie powrócą do naszego kraju,  a wręcz przeciwnie powinniśmy się teraz skupić na projektach klimatyzacji przy przetrwać upalne lata. Do zmiany obecnego systemu niezbędne jest zaprzestanie wykorzystywania norm sprzed pół wieku. Warto dodać, że do stworzenia tych norm sugerowano się jeszcze starszymi danymi meteo z lat 60! Nie trudno się domyślić, że metodyka jest przestarzała, a sugerowanie się nią przewymiarowania urządzeń grzewczych w budynkach, co często przyczynia się do ich nieoptymalnej pracy, dodatkowo zwiększając to nakłady inwestycyjne. Całą sprawę pogarsza fakt, iż na przestrzeni lat wiele krajów europejskich w tym np. Niemcy, już kilkukrotnie aktualizowało dane dotyczące projektowanych temperatur zewnętrznych. Dlaczego więc w Polsce sprawa została zaniedbana, a potrzebę zmian dostrzegła sama branża wykładając pieniądze na badania? 

Nowe wartości temperatur projektowych dla Polski

W ostatnim czasie wybitny specjalista dr inż. Piotr Narowski z Politechniki Warszawskiej opracował projekt zmian dotychczasowych temperatur obliczeniowych dla wszystkich stref klimatycznych Polski. Inicjatorami projektu i sponsorami badań były trzy podmioty: Polska Organizacja Rozwoju Technologii Pomp Ciepła (PORT PC), Stowarzyszenie Producentów i Importerów Urządzeń Grzewczych (SPIUG), oraz firma KAN sp. z o.o. Podstawą do wprowadzenia zmian były dane meteorologiczne z lat 1991-2020. Ustalone na podstawie 30-letnich obserwacji nowe wartości temperatur projektowych z pewnością wprowadzą zmiany adekwatne do obecnego klimatu Polski. Ponadto wynikiem badań jest również wyznaczenie nowych stref na mapie klimatycznej Polski dla okresu lata i zimy. Doktor Narowski ustalił również kilkanaście nowych wartości parametrów i statystyk dla klimatu, a raport i wyniki badań zostaną premierowo przedstawione podczas kongresu PORT PC odbywającego się 21 czerwca w Krakowie.

Zapowiada się spadek projektowej mocy urządzeń nawet o 20%!

Tak jak wspominaliśmy wcześniej, obecna zewnętrzna temperatura projektowa dla Warszawy wynosi -20°C dla okresu zimowego. Po wprowadzeniu zapowiadanych zmian wartość ta będzie wynosić -15,3°C, co stanowi 23% wzrost względem dotychczasowej wartości. Przyjęcie takich danych w trakcie wyznaczania mocy nowych urządzeń grzewczych na terenie Warszawy spowoduje spadek zapotrzebowania na moc o około 20%. Nie trudno przewidzieć, że podobna historia spotka resztę polskich instalacji, gdyż analogiczny spadek temperatur obliczeniowych dla zimy zaobserwowano dla 56 analizowanych stacji meteo. Konkretne wartości dla innych lokalizacji na terenie Polski będzie można poznać w trakcie Kongresu PORT PC. Zasadniczym owocem wykonanych prac ma okazać się aktualizacja i dodanie nowego załącznika do normy PN-EN 12831. Taka aktualizacja nareszcie zobowiąże projektantów do tworzenia instalacji na wymiar obecnego klimatu Polski.

Serdecznie zapraszamy na Kongres!

Link do programu wydarzenia i rejestracji: https://portpc.pl/kongres

Źródło: PORT PC

Zdjęcie autora: Redakcja GLOBEnergia

Redakcja GLOBEnergia