W dniu 13 listopada 2020 r. w Dzienniku Ustaw RP zostało opublikowane rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska w sprawie pobierania opłaty mocowej i wyznaczania godzin doby przypadających na szczytowe zapotrzebowanie na moc w systemie (pod poz. 2009).

Opublikowane rozporządzenie określa szczegółowy sposób pobierania opłaty mocowej ( w tym zakres i termin przekazywania operatorowi i operatorowi systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego informacji o sumie opłat mocowych, okresy rozliczeniowe między odpowiednio operatorem, płatnikami opłaty mocowej i innymi podmiotami zobowiązanymi do wnoszenia opłaty mocowej, a także terminy i sposób przekazywania operatorowi środków z tytułu opłaty mocowej. Rozporządzenie określa też sposób wyznaczania godzin doby przypadających na szczytowe zapotrzebowanie na moc w systemie na potrzeby
obliczania opłaty mocowej.

Zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego, czyli dostępu do energii elektrycznej, zależy od dostępności źródeł wytwarzania. Rozwiązaniem problemu jest ustawa o rynku mocy z 8 grudnia 2017 roku, która wdrożyła tzw. rynek mocy, na którym towarem jest moc dyspozycyjna. W ramach aukcji kontraktowana ma być moc z kilkuletnim wyprzedzeniem, która zapewni pokrycie wcześnie prognozowanego zapotrzebowania na moc w poszczególnym roku. Aukcje mają zapewnić niskie koszty rynku mocy. Jednostki, które wygrywają akcję, muszą pozostawać w gotowości do dostarczania mocy w określonych godzinach, czyli np. w trakcie największego zapotrzebowania na energię elektryczną w kraju. Pierwsza aukcja mocy odbyła się 15 listopada 2018 r., natomiast 2021 rok będzie pierwszym rokiem dostaw mocy.

Przejście w Polsce z rynku jednotowarowego (tylko energii) na rynek dwutowarowy (energii i mocy) miało zagwarantować bezpieczeństwo energetyczne poprzez zachęcenie inwestorów do budowy nowych i modernizacji już istniejących jednostek wytwórczych, w celu zapobieżenia niedoborom energii elektrycznej. – podkreślił Minister Klimatu i Środowiska Michał Kurtyka – Było też odpowiedzią na wcześniejszy brak zachęt do budowy nowych mocy wytwórczych o sterowalnej produkcji energii elektrycznej.

Wejście w życie rozporządzenia w sprawie pobierania opłaty mocowej i wyznaczania godzin doby przypadających na szczytowe zapotrzebowanie na moc w systemie stanowi ostatni etap przed rozpoczęciem obowiązywania opłaty mocowej od 1 stycznia 2021 r. Na podstawie rozporządzenia Prezes Urzędu Regulacji Energetyki opublikuje wybrane godziny doby przypadające na godziny szczytowego zapotrzebowania na moc w systemie, jak również skalkuluje stawki opłaty mocowej na rok 2021.

Kolejnych podwyżek ceny za energię obawia się społeczeństwo, ale i przedsiębiorcy, w szczególności przemysł energochłonny.

Co ma dać rynek mocy?

Rynek mocy ma zapewnić stabilność dostaw energii, wsparcie dla jednostek wytwórczych, inwestycje w nowe elektrownie. Rynek mocy ma także wpływ na rozwój OZE – tzw. backup może zapewnić bezproblemowy rozwój alternatywnych źródeł, magazynów energii oraz usług redukcji zapotrzebowania odbiorców (DSR). Założenia brzmią ambitnie, ale gdzie jest haczyk? Koszty rynku mocy mają być poniesione poprzez tzw. opłatę mocową, która będzie częścią taryfy za dystrybucję i przesył energii elektrycznej. Opłata, która wywołała więcej emocji niż same wprowadzenie rynku mocy, pierwotnie powinna obowiązywać od października 2020 r. Oficjalna data wejścia w życie tej opłaty to 1 stycznia 2021 roku.

Bogdan Szymański tłumaczy, że opłata mocowa przełoży się na wzrost kosztów dystrybucji w godzinach szczytowego zapotrzebowania.

Długofalowym skutkiem rynku mocy powinno być wypłaszczenie zapotrzebowania na moc w wyniku przeniesienia pewnych energochłonnych procesów technologicznych, które są możliwe do przesunięcia na godziny poza szczytem. Drugim zjawiskiem powinny być inwestycje we własne źródła wytwórcze w firmach, w tym także źródła OZE – mówi przedstawiciel SBF Polska PV.

Jak bardzo wzrośnie rachunek za prąd gospodarstwa domowego?

Opłata mocowa będzie obowiązywała każdego, kto korzysta z energii elektrycznej, a więc kto pobiera ją z sieci – zapłaci ją więc nie tylko przedsiębiorstwo, ale też gospodarstwo domowe. Wysokość tych opłat będzie zależała od poboru energii. Z analizy średnich opłat statystycznego gospodarstwa domowego – opłaty za energię w ujęciu rocznym, mogą wzrosnąć o 100, a nawet o 150 PLN. O wszystkich zmianach i konkretach związanych z wysokością opłaty mocowej w 2021 roku będziemy informować na bieżąco.

Redakcja GLOBEnergia