Połowa linii napowietrznych ma ponad 40 lat, a większość kotłów energetycznych ponad 30 lat

• Prawie 60% kotłów energetycznych w Polsce ma więcej niż 30 lat.
• Ponad połowa turbozespołów i linii napowietrznych przekroczyła 30–40 lat eksploatacji, co pokazuje skalę wyzwań modernizacyjnych.
• Polska energetyka stoi przed koniecznością wymiany całych pokoleń urządzeń i sieci, aby uniknąć ryzyka awarii i luki wytwórczej.

Kotły energetyczne to wysłużony trzon systemu

Minister Energii opublikował Sprawozdanie z monitorowania bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej obejmujące okres od 1 stycznia 2023 r. do 31 grudnia 2024 r. Dokument przedstawia szczegółową analizę stanu bezpieczeństwa energetycznego Polski, ze szczególnym uwzględnieniem zdolności Krajowego Systemu Elektroenergetycznego do pokrycia zapotrzebowania na energię – zarówno w badanym okresie, jak i w perspektywie do roku 2040. W raporcie znalazły się również rekomendacje, których celem jest wzmocnienie odporności krajowego systemu elektroenergetycznego jak i analiza jego stanu obecnego. Właśnie na tym ostatnim aspekcie skupimy się w tym artykule.

Zacznijmy od kotłów energetycznych. W strukturze wiekowej kotłów energetycznych dominuje grupa najstarszych jednostek – aż 176 kotłów ma ponad 30 lat, co stanowi prawie 60% całej floty. To one są dziś wciąż fundamentem systemu energetycznego, mimo że ich czas technicznej przydatności już dawno został przekroczony. W literaturze branżowej i praktyce energetycznej przyjmuje się, że techniczna żywotność kotłów energetycznych to ok. 25–30 lat. 

Wydajność skoncentrowana w starych blokach

Sprawdźmy teraz jak te urządzenia prezentują się od strony wydajności. Kotły powyżej 30 lat odpowiadają za ponad 64 tys. t/h pary, czyli zdecydowaną większość całkowitej zdolności produkcyjnej. Dla porównania – wszystkie nowsze grupy wiekowe razem wzięte oscylują wokół 35 tys. t/h.

To oznacza, że bezpieczeństwo energetyczne Polski wciąż opiera się na jednostkach najstarszych, które po ponad trzech dekadach eksploatacji można uważać za najbardziej awaryjne i najmniej efektywne.

Turbiny – ponad połowa mocy w blokach sprzed 30 lat

Podobna sytuacja dotyczy turbozespołów, czyli serca elektrowni konwencjonalnych. W przeliczeniu na sztuki to 133 zespoły powyżej 30 lat odpowiadające za 19,5 GW mocy, co stanowi ponad 57% całej mocy zainstalowanej w turbinach parowych. To sygnał, że skala wyzwań modernizacyjnych jest ogromna – i dotyczy nie tylko kotłów, ale także całego łańcucha technologicznego.

Sieć przesyłowa – linie napowietrzne i stacje również się starzeją

Wyzwania modernizacyjne nie kończą się na źródłach wytwarzania. Również sieć przesyłowa starzeje się w szybkim tempie, zwłaszcza niepokoi struktura wiekowa linii napowietrznych.

Ponad 50% linii napowietrznych ma już więcej niż 40 lat, a aż 61% stacji elektroenergetycznych przekroczyło ten wiek. W przypadku transformatorów sytuacja jest nieco bardziej zrównoważona – 17% urządzeń to jednostki ponadczterdziestoletnie, jednak połowa należy jeszcze do kategorii do 20-40 lat. Największym wyzwaniem okazują się linie kablowe, z których aż 89% mieści się w przedziale 20–40 lat, co jasno pokazuje skalę potrzeb inwestycyjnych w tym obszarze.

W tym wypadku wiek ma znaczenie

Przedstawione dane jasno pokazują, że Polska energetyka stoi na progu wielkiej transformacji odtworzeniowej. Większość kotłów, turbin i elementów sieci działa od wielu dekad, a ich dalsza eksploatacja wiąże się z ryzykiem awarii, spadkiem efektywności i wysokimi emisjami. Bezpieczeństwo energetyczne będzie zależeć od szybkiego wprowadzenia nowych mocy wytwórczych, które zastąpią wyeksploatowane jednostki, a transformacja w stronę odnawialnych źródeł energii musi iść w parze z inwestycjami w sieci oraz magazyny energii. Polska stoi więc przed zadaniem wymiany całych pokoleń urządzeń wytwórczych i przesyłowych, a jeśli modernizacja nie przyspieszy, w nadchodzących latach może pojawić się luka wytwórcza i realne problemy z zapewnieniem stabilnych dostaw energii.

Źródło: Sprawozdanie z monitorowania bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej obejmujące okres od 1 stycznia 2023 r. do 31 grudnia 2024 r.