Polska energetyka 2030: 46 GW z OZE i 17 GW w magazynach – czy to realne?

• Nowoczesny program analityczny Zefir wykonał modelowanie sektora energetycznego. 
• Do końca dekady powinniśmy osiągnąć przyrost mocy z OZE na poziomie 150%.
• Transformacja energetyczna wymaga inwestycji potrzebujących wprowadzenia zmian w prawie, które hamuje rozwój OZE, w tym szczególnie farm wiatrowych. 

Nowoczesne modelowanie wskazuje kierunki rozwoju Polskiej energetyki

W jakim kierunku powinna zmierzać polska energetyka? Jakie decyzje inwestycyjne i regulacyjne warto podjąć dziś, by za dekadę mieć system stabilny, nowoczesny i bezpieczny? Tego typu pytania od lat towarzyszą debacie publicznej – jednak odpowiedź rzadko bywa prosta. Coraz częściej sięgamy więc po narzędzia, które pozwalają spojrzeć na cały sektor nie tylko strategicznie, ale i analitycznie. Właśnie dlatego wyniki najnowszej analizy Forum Energii przyciągają uwagę – powstały bowiem na bazie godzinowego modelowania zintegrowanego systemu energetycznego. Do realizacji tej symulacji wykorzystano narzędzie Zefir, opracowane przez Narodowe Centrum Badań Jądrowych. To zaawansowane środowisko obliczeniowe pozwoliło autorom raportu wskazać nie tylko konkretne ścieżki rozwoju, ale również potencjalne zagrożenia wynikające z braku elastyczności systemu czy opóźnień inwestycyjnych.

Jakie decyzje powinny zapaść jeszcze przed końcem obecnej dekady, by zbudować trwałe podstawy transformacji?

Wnioski z analizy dla obecnej dekady

Z raportu wynika jasno: by zbudować stabilny system energetyczny, Polska musi do końca tej dekady (czyli do 2030 roku) zwiększyć moc źródeł odnawialnych o 46 GW – to prawie półtora raza więcej niż mamy dziś (33 GW). Co ciekawe, tylko w ostatnich pięciu latach udało się dołożyć aż 24 GW nowych mocy. Czy podwojenie tego tempa jest możliwe? Tak – zwłaszcza że na horyzoncie są wielkie inwestycje w offshore na Bałtyku i nowe projekty fotowoltaiczne.

Drugi filar transformacji to magazyny energii – obecnie mamy ich zaledwie 2 GW. Cel to 17 GW mocy magazynowej i 70 GWh pojemności. To duży przeskok, ale możliwy dzięki inwestycjom w elektrownie szczytowo-pompowe, bateryjne systemy dużych spółek oraz rozwój domowych magazynów energii.

Zefir pomógł wyznaczyć kierunek rozwoju do 2040

Według najnowszych analiz opartych o model Zefir, polska energetyka stoi przed wyzwaniem potrojenia mocy z odnawialnych źródeł energii — z dzisiejszych 33 GW do ponad 100 GW w roku 2040. To ogromny skok, ale rozłożony na 15 lat i wspierany przez dynamiczny rozwój morskich farm wiatrowych, fotowoltaiki i magazynów energii może być realny.

By zrównoważyć zmienność OZE, potrzebne będzie dodatkowe 10 GW elastycznych mocy gazowych – ale ich rola ma być jedynie wspomagająca. Długofalowo gaz może być częściowo zastępowany biometanem krajowej produkcji.

Zredukowanie roli węgla nie tylko przyniosłoby korzyści środowiskowe, ale mogłoby też ograniczyć konieczność dopłat do górnictwa – nawet o 60 miliardów złotych do 2040 r. Warunkiem jest jednak likwidacja barier rozwoju OZE, zwłaszcza lądowej energetyki wiatrowej, i przemyślana rewizja polityki społecznej wobec regionów węglowych.

Zwiększenie elastyczności energetyki wymaga większej elastyczności prawnej

Z raportu Forum Energii można wyczytać jeszcze inne informacje. Skuteczna transformacja energetyczna nie zależy wyłącznie od budowy kolejnych elektrowni. Kluczem jest zintegrowane działanie w wielu sektorach – od budownictwa i termomodernizacji, przez elektryfikację ciepłownictwa (np. pompy ciepła), aż po transport i wodór.

W nowoczesnym systemie energetycznym rośnie też rola prosumentów i magazynowania energii w domach. Jak zauważają autorzy raportu, żeby w pełni wykorzystać ten potencjał, potrzebne są nowe regulacje – np. umożliwiające handel energią między użytkownikami. Taki system otworzyłby drogę dla „fleksumentów” – czyli osób, które nie tylko produkują i zużywają energię, ale także świadomie ją magazynują i sprzedają wtedy, gdy sieć najbardziej tego potrzebuje.

To szansa na elastyczną i bezpieczną sieć energetyczną – ale wymaga szybkich decyzji ustawodawczych.

Źródła: Raport Forum Energii “Czas przyspieszyć inwestycje. Forum Energii publikuje raport prezentujący potencjalne ścieżki transformacji polskiej energetyki do 2040 r.”/ Agencja Rynku Energii