Polska energetyka praktycznie bez gazu i węgla? Ponad 60% OZE w strategii PSE

• Strategia PSE zakłada, że już do 2035 roku system będzie gotowy na pracę przy bardzo wysokim udziale OZE. Źródła konwencjonalne mają pełnić głównie funkcję bilansującą, a nie stabilizującą sieć.
• Do 2040 roku moc magazynów energii ma wzrosnąć do około 24 GW, z czego większość stanowić będą bateryjne systemy BESS. Magazyny mają wspierać zarówno bilansowanie energii, jak i rozwój usług systemowych.
• PSE planuje uruchomienie rynku elastyczności oraz nowej odsłony rynku mocy. Ma to stworzyć warunki dla inwestycji w bezemisyjne technologie i nowe modele biznesowe w energetyce.

Założenia strategii PSE

Strategia PSE zakłada przygotowanie systemu elektroenergetycznego do bezpiecznej pracy w warunkach bezemisyjnego miksu energetycznego. Operator ma pełnić rolę strażnika bezpieczeństwa energetycznego, architekta rozwoju systemu i rynków energii oraz lidera transformacji energetycznej. Choć strategia sięga 2040 r., kluczowe cele mają zostać osiągnięte do 2035 r., aby sprostać elektryfikacji i wzrostowi OZE, które mają produkować ok. 60% energii w Polsce. System ma działać stabilnie nawet przy ograniczonej roli źródeł konwencjonalnych. 

Cele te będą realizowane m.in. przez rozwój rynku usług systemowych, zastosowanie kompensatorów synchronicznych i technologii grid forming. PSE planuje także skrócenie czasu przyłączeń, rozwój infrastruktury, poprawę bilansowania rynku, zwiększenie sterowalności źródeł rozproszonych oraz wzmocnienie odporności infrastruktury. Do 2026 r. powstanie Mapa drogowa rynku energii, planowane jest biuro PSE w Brukseli, współpraca z ciepłownictwem oraz powołanie Rady Konsultacyjnej Rynku Bilansującego.

“W perspektywie dekady OZE będą produkować średnio około 60% energii elektrycznej w Polsce, a będą momenty, gdy ich udział zbliży się do 100%. Musimy przygotować system na stabilną pracę sieci w warunkach ograniczonej obecności źródeł konwencjonalnych. Będą one nadal potrzebne, jednak głównie do bilansowania mocy i energii, a nie zapewniania inercji czy zarządzania napięciami” – tłumaczy Grzegorz Onichimowski, prezes PSE.

Choć konwencjonalne źródła wytwórcze nadal będą odgrywać istotną rolę zabezpieczającą, coraz częściej i przez coraz dłuższe okresy krajowe zapotrzebowanie na energię elektryczną będzie w przeważającej mierze zaspokajane przez odnawialne źródła energii. W konsekwencji w najbliższych latach przed PSE stanie kluczowe zadanie dostosowania systemu elektroenergetycznego do funkcjonowania w warunkach, w których przez większość czasu nie będzie konieczne wymuszanie pracy jednostek konwencjonalnych – gazowych oraz węglowych, pełniących rolę zaplecza rezerwowego.

24 GW w magazynach energii

Zgodnie z prognozami PSE magazyny energii mają osiągnąć około 9% udziału w miksie energetycznym do 2040 roku. Zdecydowaną część tego wolumenu zapewnią magazyny bateryjne, a pozostałą część uzupełnią elektrownie szczytowo-pompowe.

“PSE zakłada udział 18,2 GW mocy zainstalowanej magazynów bateryjnych (BESS) w 2034 roku, a w 2040 roku ta moc ma osiągnąć 24 GW. To jednak oznacza nie tylko dużą gotowość do magazynowania bezemisyjnej energii ze źródeł OZE, ale również rozwój usług systemowych przy wsparciu BESS. PSE planuje uruchomić tzw. Trójpak mocowy, czyli nowy rynek mocy, mechanizm elastyczności i mechanizm dekarbonizacyjny” – wylicza Maciej Drozd z Polskiej Izby Magazynowania Energii i Elektromobilności.

Strategia PSE zakłada uruchomienie rynku elastyczności opartego na rozwiązaniach bezemisyjnych, który ma wspierać rozwój nowych zasobów elastyczności, w tym magazynów energii. Taki kierunek otwiera przestrzeń dla nowoczesnych modeli biznesowych oraz wzmacnia konkurencyjność polskiego sektora energetycznego. Dokument zapowiada także zmiany w funkcjonowaniu rynku mocy i jego nową odsłonę.

Źródło: PSE, PIME.