Polskie projekty innowacyjne w przemyśle cementowym i w zakresie magazynowania energii

Inwestycje na rzecz obniżenia emisyjności

Mowa tu przede wszystkim o innowacjach w sektorach gdzie zużywane są duże ilości energii. Do tego dochodzą kwestie wykorzystania wodoru, energii ze źródeł odnawialnych oraz budowa infrastruktury do wychwytywania i składowania dwutlenku węgla. Ponadto finansowanie uwzględniać będzie produkcje kluczowych komponentów dla sektorów magazynowania energii i odnawialnych źródeł energii. Wybrane projekty zlokalizowane są w Bułgarii, Finlandii, Francji, Niemczech, Islandii, Niderlandach, Norwegii, Szwecji i w Polsce.

Fundusz innowacyjny jest narzędziem zwiększania skali innowacji. W porównaniu z pierwszą rundą wypłat, obecnie dostępne środki wzrosły o 60 proc. Pozwoliło to podwoić liczbę wspieranych projektów. Jest to duży bodziec do dekarbonizacji sektora energochłonnego w Unii Europejskiej.

Wybrane projekty

W tegorocznej edycji wytypowano 17 projektów wielkoskalowych, tzn. takich, których koszt inwestycji przekracza 7,5 mln euro. Projekty oceniane były przez niezależnych ekspertów pod kątem ich zdolności do ograniczenia emisji gazów cieplarnianych w porównaniu z tradycyjnymi technologiami oraz do wprowadzenia innowacji wykraczających poza najnowocześniejsze technologie, a także pod kątem tego, czy są wystarczająco rozwinięte, by mogły zostać wdrożone. Inne kryteria obejmowały potencjał projektów w zakresie skalowalności i opłacalności.

Wybrane projekty dotyczą różnorodnych sektorów przyczyniających się do działań UE na rzecz obniżenia emisyjności. Są to np. sektory odpowiadające za produkcję, dystrybucję i wykorzystanie wodoru odnawialnego, pozyskiwanie wodoru z odpadów, morską energię wiatrową, produkcję modułów fotowoltaicznych, magazynowanie i recykling baterii, wychwytywanie i składowanie dwutlenku węgla, zrównoważone paliwa lotnicze czy zaawansowane biopaliwa. Łącznie mogą one pozwolić zaoszczędzić 136 mln ton ekwiwalentu CO₂ już przez pierwsze 10 lat działalności. Wśród tych projektów są inicjatywy, które będą miały miejsce w Polsce.

Przemysł cementowy i polski projekt

W tym sektorze przewidziano 4 projekty. W jednej z cementowni w Niemczech zostanie wdrożony proces wychwytywania dwutlenku węgla w technologii „oxyfuel” drugiej generacji. Uzyskany w ten sposób dwutlenek węgla będzie wykorzystany jako surowiec do dalszego przetwarzania na syntetyczny metanol.

W Polsce stworzony zostanie kompleksowy łańcuch wychwytywania i składowania dwutlenku węgla. Począwszy od wychwytywania i skraplania CO₂ w cementowni aż po jego składowanie na obszarach morskich. We Francji CO₂ z gazów spalinowych powiązanych z produkcją wapna będzie wychwytywane. Następnie będzie trwale składowane w formacjach geologicznych na obszarach morskich.

W Bułgarii stworzony zostanie pełen łańcuch wychwytywania i składowania dwutlenku węgla. Instalacje do wychwytywania dwutlenku węgla w jednej z bułgarskich cementowni zostaną połączone za pośrednictwem systemu gazociągów lądowych i morskich z miejscami trwałego składowania w wyczerpanym złożu gazu na Morzu Czarnym.

Produkcja komponentów do magazynowania energii lub produkcji energii ze źródeł odnawialnych

W Polsce powstanie zakład produkcji innowacyjnych systemów baterii elektrochemicznych umożliwiających krótkoterminowe magazynowanie energii elektrycznej. Na północy Francji zbudowany zostanie zakład wytwarzania komponentów fotowoltaicznych w oparciu o innowacyjną technologię. Również we Francji, w strefie przemysłowej produkcji baterii w Dunkierce, zbudowany zostanie zakład recyklingu baterii litowo-jonowych zajmujący się wytwarzaniem i rafinowaniem czarnej masy, który zapewni dostęp do wtórnego źródła surowców do wytwarzania nowych baterii.

Jesienią odbędzie się trzecie zaproszenie do składania wniosków dotyczących projektów wielkoskalowych. Zgodnie z zapowiedziami, dostępne środki finansowe będą podwojone do około 3 mld euro.