Pompa ciepła a strona świata – czy ma znaczenie? Która jest najlepsza?

Nikogo nie trzeba przekonywać, że najlepszą stroną świata dla instalacji fotowoltaicznej jest strona południowa i to ona pozwala na osiągnięcie najlepszych uzysków energii z instalacji. Wiadomo też, że padający cień ogranicza uzyski produkowanej energii. A jak jest w przypadku powietrznych pomp ciepła? Czy też mają “swoją” stronę świata, która sprawia, że urządzenie działa lepiej? Czy pompa ciepła może stać w cieniu? Pytamy Stanisława Glodnego z Panasonic Heating and Cooling.

Zdjęcie autora: Redakcja GLOBEnergia

Redakcja GLOBEnergia

kompas

Powietrzne pompy ciepła składają się zwykle z dwóch jednostek: zewnętrznej oraz wewnętrznej. Jak same nazwy wskazują, jedna z nich znajduje się na zewnątrz, a druga wewnątrz budynku. Zazwyczaj w domu jednorodzinnym nie ma kłopotu ze wskazaniem właściwego miejsca, w którym powinna znajdować się jednostka wewnętrzna. Z punktu widzenia użytkownika, najlepsze dla jednostki wewnętrznej pompy ciepła będzie takie miejsce, z którego będzie miał dostęp do automatyki, za pomocą której będzie mógł dokonać zmiany ustawień, czy odczytać ważniejsze parametry pracy. Najczęściej jest to specjalne pomieszczenie - maszynownia, która może równocześnie pełnić funkcję pomieszczenia gospodarczego, pralni czy suszarni. Pomieszczenie, w którym będzie znajdowało się urządzenie musi spełniać odpowiednie wymagania dotyczące kubatury. A co z jednostką zewnętrzną? Jakie wymagania musi spełnić?

Pierwsza rzecz, na którą należy zwrócić uwagę w temacie wyboru miejsca montażu jednostki, to wytyczne danego producenta dla konkretnego urządzenia dotyczące montażu agregatu i jednostki zewnętrznej. Zgodnie z takimi wytycznymi, zazwyczaj występuje konieczność podniesienia jednostki ponad grunt, aby nie dochodziło do przysypywania śniegiem lub innych niekorzystnych sytuacji - zwraca uwagę Stanisław Glodny.

Stanisław Glodny, Panasonic
Stanisław Glodny, Panasonic Heating and Cooling

Drugą kwestią, na którą warto zwrócić uwagę w kontekście umiejscowienia jednostki zewnętrznej pompy ciepła, jest hałas. Każde urządzenie generujące hałas podlega pewnym ograniczeniom, a pompa ciepła nie jest w tym wypadku wyjątkiem. Szukając miejsca do usytuowania jednostki zewnętrznej inwestor musi wziąć to pod uwagę.

Przepisy wymagają, by na granicy działki poziom ciśnienia akustycznego wynosił maksymalnie 50 dB(A) w dzień i 40 dB(A) w nocy – dla zabudowy jednorodzinnej. Poziom ciśnienia akustycznego jest mierzony na granicy działki, na której jest zainstalowane dane urządzenie, zgodnie z określoną w normie procedurą pomiarową. W praktyce, jeśli pompa ciepła zostanie zamontowana zbyt blisko płotu, może się okazać, że nie spełni tych wymagań - komentuje Stanisław Glodny.

W kontekście usytuowania jednostki zewnętrznej ograniczać nas będą również odległości względem jednostki pompy ciepła znajdującej się wewnątrz budynku. Wynoszą one najczęściej około 10-20 m. Zastosowanie odpowiednich i zalecanych przez producenta odległości jest ważne z punktu widzenia strat mocy urządzenia. A co ze stroną świata? Czy ma znaczenie? Czy pompa ciepła może stać w cieniu?

Uczciwie odpowiem, że najlepszą stroną świata dla pompy ciepła będzie strona północna i usytuowanie w permanentnym cieniu. Wynika to z faktu, że źródłem ciepła w powietrznej pompie jest powietrze, a nie słońce, które będzie nagrzewało urządzenie tylko i wyłącznie punktowo - komentuje Stanisław Glodny.

W naturalnym odczuciu, taki stan rzeczy może dziwić - skoro w słońcu jest cieplej, to może się wydawać, że wpłynie to na lepsze parametry pracy urządzenia. Dlaczego tak nie jest?

Są to wartości absolutnie pomijalne przy tak dużej masie powietrza, którą przetłacza pompa ciepła. Nagrzanie obudowy zmienia parametry energetyczne urządzenia na dosłownie kilka sekund po starcie, gdyż uruchomienie się wentylatorów od razu ją wychładza - komentuje Stanisław Glodny.

Dlaczego więc ustawienie urządzenia w słońcu może niekorzystnie wpłynąć na pracę pompy ciepła?

W tym wypadku znaczenie ma kwestia pomiaru temperatury zewnętrznej i pomiaru parametrów startu pracy urządzenia. One powinny być dostosowane do realnych warunków pracy. Załóżmy, że realną temperaturą w sezonie grzewczym jest -5 st. C. Jeżeli słońce nagrzeje obudowę urządzenia, to czujniki mogą przekłamać odczyt i zamiast -5 st. C pokazać przykładowo +5 st. C czy nawet +10 st. C. Może to powodować nawet wyłączanie się pompy ciepła, która będzie “myślała”, że jest na tyle ciepło, że nie trzeba już ogrzewać budynku. W skrajnym przypadku, w okresie letnim może dojść do zadziałania zabezpieczenia wysokiego ciśnienia co uniemożliwi start urządzenia np. w celu przygotowania ciepłej wody użytkowej. - komentuje Stanisław Glodny.

Stanisław Glodny, Panasonic
Stanisław Glodny, Panasonic Heating and Cooling

Taka sytuacja jest niedopuszczalna, gdyż nadrzędnym zadaniem pompy ciepła jest zapewnienie komfortu i odpowiedniej temperatury w budynku. Jak można więc sobie poradzić z sytuacją, gdy okaże się, że przez usytuowanie pompy ciepła w słońcu, dochodzi do błędnych odczytów, a w budynku jest po prostu zimno, bo pompa się wyłącza? 

W przypadku pomp ciepła Panasonic, wystarczy zastosować dodatkowy czujnik zewnętrzny, który będzie znajdował się po stronie zacienionej, a urządzenie będzie miało realny odczyt temperatury powietrza - komentuje Stanisław Glodny.

To oznacza, że jeżeli pompa ciepła musi być wystawiona na słońce, np. po południowej stronie budynku, to aby nie wpływało to negatywnie na parametry jej pracy, trzeba pamiętać o zastosowaniu dodatkowego czujnika. Usytuowanie pompy ciepła po stronie południowej nie wpłynie znacząco na dodatkowe zyski energii cieplnej. Jeśli więc możliwe jest ustawienie pompy ciepła po stronie północnej, to będzie to naturalnie najlepszym wyborem, dzięki któremu unikniemy nadmiernego nagrzewania się jednostki oraz unikniemy konieczności zakupu dodatkowych elementów.

Zobacz również