Pompy ciepła – czy i jak mogą pomóc w walce z ubóstwem energetycznym?

• Ubóstwo energetyczne to problem także Wielkiej Brytanii, czyli jednej z największych gospodarek na świecie.
• Rozwiązaniem tego problemu mogą być pompy ciepła, co podkreślają badacze z Uniwersytetu Oksfordzkiego i Uniwersytetu w Edynburgu.
• Kluczowe w tym procesie są dofinansowania na pompy ciepła, ponieważ bez nich implementacja pomp ciepła jest ograniczona.

Zdawać by się mogło, że Wielka Brytania - kolebka rewolucji przemysłowej - nie ma problemów w tak podstawowej materii, jak system grzewczy. Okazuje się jednak, że ubóstwo energetyczne jest problemem wielu Brytyjczyków, który pogłębił się jeszcze w obliczu kryzysu energetycznego. Czy rozwiązaniem tego problemu mogą być pompy ciepła? Na to pytanie postanowiła odpowiedzieć grupa badaczy z Uniwersytetu Oksfordzkiego i Uniwersytetu w Edynburgu. Badanie zatytułowane “Evaluating the social benefits and network costs of heat pumps as an energy crisis intervention” to analiza łącznie 41 regionów Wielkiej Brytanii pod kątem ubóstwa energetycznego i wpływu, jakie miało na ten wskaźnik zamontowanie pomp ciepła.

Czym jest ubóstwo energetyczne?

Ubóstwo energetyczne dotyka głównie tych regionów Wielkiej Brytanii, gdzie domy nie mogą być w łatwy sposób podłączone do głównej sieci gazowej. Dodatkowo obecnie ok. 11% brytyjskich gospodarstw domowych ogrzewanych jest energią elektryczną, a 5% olejem opałowym. Są to bardzo kosztowne opcje i wiążą się z wyższym ryzykiem popadnięcia w ubóstwo energetyczne. 

Grupa badaczy z Uniwersytetu w Edynburgu i Uniwersytetu Oksfordzkiego wykazała, że pompy ciepła mogą stanowić opłacalną alternatywę dla ogrzewania gazowego i olejowego.  

• Zobacz też: Prawie 400 milionów złotych na program Czyste Powietrze z KPO!

Jak pompy ciepła wpływają na ubóstwo energetyczne?

Za ubogie energetycznie uznaje się gospodarstwo, które przeznacza na paliwo ponad 10% swojego dochodu. W ciągu kryzysu energetycznego spowodowanego przez wojnę w Ukrainie liczba brytyjskich gospodarstw domowych zmagających się z ubóstwem energetycznym podwoiła się. Przed kryzysem wskaźnik ten w Szkocji wynosił 35,55%, a w Anglii 17,38%. Z kolei po 2022 roku wzrósł on do 67,26% w Szkocji i 47,68% w Anglii.

Liczba gospodarstw domowych ubogich energetycznie przed (A) i po (B) wybuchu kryzysu energetycznego. Źródło: “Evaluating the social benefits and network costs of heat pumps as an energy crisis intervention”.

Według szacunków badaczy wprowadzenie pomp ciepła do borykających się z tym problemem gospodarstw domowych może zmniejszyć wskaźnik ubóstwa energetycznego w co najmniej 90,2% badanych regionów w czasie stabilnych warunków i 97,6% w czasach kryzysu. Ale tylko w momencie, gdy zakup takiego urządzenie zostanie dofinansowany przez rząd. Bez takowego wsparcia możliwości ograniczenia ubóstwa spadają do 51,2% w normalnych warunkach i 65,9% w czasie kryzysu. 

„Nasze ustalenia pokazują, że korzyści z pomp ciepła utrzymują się zarówno w okresach normalnych, jak i kryzysowych. Oznacza to, że nawet jeśli kryzys zakończy się, zanim wprowadzenie pomp ciepła osiągnie znaczny poziom skutków, przyjęcie [pomp ciepła] może nadal przynieść długoterminowe korzyści, szczególnie biorąc pod uwagę możliwość przyszłych kryzysów energetycznych” - stwierdzają brytyjscy badacze. 

Pompa ciepła tylko z dofinansowaniem

Pompy ciepła charakteryzują się niskimi kosztami eksploatacji, ale wysokimi kosztami początkowymi. Tym samym inwestycja w pompę ciepła może jeszcze bardziej pogłębić ubóstwo energetyczne niektórych gospodarstw domowych. Niemniej jednak wsparcie finansowe ze strony rządu może zdecydowanie zwiększyć opłacalność inwestycji w pompę ciepła. Wielka Brytania w ramach walki z ubóstwem energetycznym wprowadziła dotację w wysokości 7,5 tys. funtów na instalację pompy ciepła. Dodatkowo 457 z 3891 podstacji energetycznych będzie wymagało modernizacji w celu zaspokojenia zwiększonego zapotrzebowania na pompy ciepła. Całkowity koszt tych modernizacji wynosi 715,4 mln funtów i jest rozłożony na okres 45 lat. 

Źródło: sciencedirect.com, pv-magazine.com