Na co dzień dobieram pompy ciepła i konsultuję różne rozwiązania techniczne z pompami ciepła. Zauważam więc, że istnieją z tym tematem pewne problemy w auditingu. Audytorzy nie zawsze precyzyjnie to rozwiązanie wskazują.

Audyt, jako opracowanie inżynierskie, jest pierwszym i podstawowym etapem rozważań na temat danego zakresu prac i jest to niesłychanie ważne, żeby określenie pompy ciepła było prawidłowe. Rzutuje to później na wszystkie następne procesy doborowe i projektowe. Układ musi być wskazany precyzyjnie, żeby na dalszych etapach nie było błędów.

Podstawowe błędy we wskazywaniu pomp ciepła w audytach energetycznych

Pompy ciepła typu powietrze-woda charakteryzuje zmienna charakterystyka wydajnościowa, a audyty określają tylko parametry wymagane w sytuacji maksymalnego obciążenia cieplnego budynku i np. wskazują pompę ciepła jako urządzenie, które ma stricte konkretną moc w odniesieniu do tej mocy obliczeniowej – maksymalnego zapotrzebowania na ciepło budynku. Nie wystarczy określić mocy pompy ciepła w sposób ogólny. Konieczne jest podanie konkretnych parametrów jej pracy. Prostym ujęciem „mocowym” można bowiem bardzo mocno przewymiarować instalację, a za tym idzie też przewymiarowanie całego systemu. Skutkiem mogą być na przykład niepotrzebnie powiększone koszty inwestycyjne.

Koszty energii a sposób pracy pompy ciepła

Często w audytach energetycznych, gdzie stosowane są pompy ciepła, nie jest wykonywana szczegółowa analiza kosztów eksploatacyjnych, jakie ponosi użytkownik. Przy budowie układów dwupaliwowych, kiedy budynki są zasilane z dwóch różnych źródeł ciepła, użytkownika obowiązują dwie stawki za energię: jedna to stawka wytworzona przez pompę ciepła, a druga dotyczy kosztów energii wytworzonej przez drugie źródło ciepła. W audytach brakuje analizy, do jakiego momentu eksploatacja na pompach ciepła ma swoje uzasadnienie ekonomiczne, a od jakiego momentu warto przejść na drugie, konwencjonalne, źródło ciepła. Rzadko zdarza się, że ta granica jest wyraźnie postawiona. Brakuje jednoznacznego opisu trybu pracy pompy ciepła. Czy układ złożony (pompa +drugie źródło) ma pracować alternatywnie czy równolegle w okresach szczytowego zapotrzebowania na energię grzewczą budynku.

Audyty a tryb przygotowania c.w.u. przez pompę ciepła

Pompy ciepła również są dedykowane do produkcji ciepłej wody użytkowej, ale bilanse ciepłej wody użytkowej, zapotrzebowania na moc i energię na ten cel w audytach energetycznych są uproszczone i sprowadzone do bardzo podstawowej analizy.
Dobór mocy pompy ciepła do produkcji c.w.u. powinien odnosić się do realnego profilu rozbioru wody w danym budynku z uwzględnieniem godzinowych nierównomierności oraz z uwzględnieniem wymaganej akumulacyjności systemu. Brak analizy dobowego profilu rozbioru wody oraz posługiwanie się tylko wartościami średnimi zapotrzebowania może doprowadzić do znacznego niedowymiarowania pompy ciepła dla c.w.u.

Szersze rozpoznanie w zakresie instalacji wewnętrznych

Z mojego doświadczenia wynika, że zanim podejdzie się do wskazywania pomp ciepła jako działania termomodernizacyjnego w zakresie źródła ciepła, ważne jest, by dokonać szczegółowego rozpoznania możliwości współpracy pomp ciepła z instalacjami wewnętrznymi. Jeżeli budynek nie podlega szerokiej akcji termomodernizacyjnej, np. nie wymieniane są instalacje wewnętrzne, to często brakuje analizy, czy pompa ciepła jako źródło niskotemperaturowe w budynkach nadaje się do współpracy z konkretną instalacją wewnętrzną. Taka analiza jest bardzo potrzebna, ponieważ starego typu instalacje o wysokich parametrach temperaturowych niezbyt dobrze współpracują z niskotemperaturowymi pompami ciepła. W skrajnych przypadkach pompy ciepła mogą po prostu nie być w stanie spełnić swojej roli.

Lokalizacja pompy ciepła – dla audytorów nie jest ważna?

Analizując audyty energetyczne, często spotykam się z pominięciem kwestii lokalizacji pomp ciepła, zwłaszcza powietrznych z jednostkami zewnętrznymi typu split oraz monoblokowych. Nie można zapomnieć o tym, że w mniejszy lub większy sposób takie urządzenia ingerują w otoczenie. Warto pamiętać o kwestiach hałasu, o kwestiach odległości od granicy działki, o kwestiach związanych z odległością od okien, od ciągów komunikacyjnych. To wszystko rzutuje na zakres prac oraz na końcowe koszty inwestycji, a to właśnie audyt musi wykazać miedzy innymi opłacalność ekonomiczną zadania.

Dowiedz się więcej!

  • Ocena efektywności – analizy godzinowe zamiast miesięcznych
  • Kosztorys – dla inwestorów podstawa podejmowania decyzji
  • Zmiana podejścia

Cały felieton przeczytaj w GLOBENERGIA 4/2020

 

Roman Ciońćka

Dyrektor ds. technicznych Glen Dimplex Polska