Pompy ciepła w przemyśle – od technologii wizerunkowej do realnych oszczędności

• Inwestorzy coraz częściej liczą koszt wytworzenia energii. W dużych projektach to właśnie efektywność energetyczna i koszty eksploatacji zaczynają decydować o wyborze technologii.
• Duże instalacje osiągają wysoką sprawność. Dane z działających systemów pokazują, że gruntowe i powietrzne pompy ciepła mogą pracować efektywnie nawet w wymagających warunkach przemysłowych.
• Systemy hybrydowe zwiększają możliwości instalacji. Połączenie pomp gruntowych i powietrznych pozwala optymalizować pracę systemu w zależności od temperatury i zapotrzebowania na energię.

Pompy ciepła w dużych inwestycjach. Coraz częściej element kalkulacji kosztów energii

Podczas Forum Pomp Ciepła, które odbyło się 4 marca 2026 r. w trakcie targów ENEX w Kielcach, eksperci branżowi dyskutowali o roli pomp ciepła w dużych inwestycjach. Jednym z kluczowych wątków była zmiana podejścia inwestorów do tej technologii. Coraz częściej nie jest ona postrzegana jako rozwiązanie wizerunkowe czy eksperymentalne, lecz jako narzędzie optymalizacji kosztów energii w przedsiębiorstwach i dużych obiektach.

Jak podkreślał Adam Minikowski z firmy NIBE, właśnie ten parametr zaczyna odgrywać kluczową rolę w decyzjach inwestycyjnych: “Z rozmów z dużymi firmami wynika, że zaczynają kalkulować przede wszystkim koszty wytworzenia energii cieplnej. I to jest bardzo mocno uwzględniane. Dotyczy to zarówno firm prywatnych, jak i spółek Skarbu Państwa” – wskazuje ekspert.

Coraz częściej analizowane są także modernizacje istniejących systemów grzewczych. W jednym z prowadzonych obecnie projektów duża spółka przemysłowa rozważa instalację gruntowych pomp ciepła, choć wcześniej korzystała z technologii powietrznej. Najważniejszym kryterium w takich rozmowach pozostaje końcowa efektywność energetyczna systemu.

Jak wygląda efektywność dużych instalacji?

Rzeczywiste dane z działających instalacji pokazują, że pompy ciepła w obiektach przemysłowych osiągają bardzo dobre wyniki, nawet przy wymagających parametrach pracy. W jednym z analizowanych systemów zastosowano jednocześnie pompy powietrzne i gruntowe, a zużycie energii jest monitorowane w skali całego roku.

Adam Minikowski przypomniał również, że roczny współczynnik efektywności pomp gruntowych wynosi około 4. Jest to dobry wynik, biorąc pod uwagę fakt, że instalacja pracuje w systemie wysokotemperaturowym i ogrzewa hale produkcyjne przy użyciu nagrzewnic wodnych. Pompy powietrzne osiągają natomiast współczynnik efektywności na poziomie około 3,7, co pokazuje, że różnice między technologiami w wielu zastosowaniach zaczynają się zmniejszać.

Hybrydowe systemy zwiększają efektywność

Coraz więcej inwestorów decyduje się więc na systemy hybrydowe, łączące różne typy pomp ciepła. W opisywanej instalacji pompy powietrzne pracują do temperatury zewnętrznej około +5°C. Po spadku temperatury poniżej tego poziomu głównym źródłem ciepła stają się pompy gruntowe. Takie rozwiązanie pozwala optymalnie wykorzystać charakterystykę obu technologii i osiągnąć wysoką sprawność w skali całego sezonu grzewczego.

Ogrzewanie i chłodzenie w jednym systemie

Pompy gruntowe mogą być wykorzystywane nie tylko do ogrzewania budynków, ale także do ich chłodzenia. W takim trybie nadmiar ciepła z obiektu trafia do gruntu, co jednocześnie poprawia parametry pracy dolnego źródła w kolejnych sezonach. Projektowanie takich instalacji wymaga więc analizy dwóch aspektów: zdolności gruntu do dostarczania energii podczas ogrzewania oraz możliwości przyjmowania ciepła w okresie letnim.

Dobrym przykładem – jak zaznaczał ekspert w trakcie Forum – jest instalacja zastosowana w jednym z zakładów produkcyjnych. System wyposażony jest w funkcję aktywnego chłodzenia ze zrzutem ciepła do gruntu. Latem instalacja obniża temperaturę w halach produkcyjnych, poprawiając komfort pracy, a jednocześnie regeneruje wymiennik gruntowy znajdujący się pod budynkiem.

Energia jako element strategii przedsiębiorstwa

Coraz więcej firm traktuje dziś inwestycje w pompy ciepła jako część długoterminowej strategii energetycznej. Decyzje podejmowane są na podstawie kilku kluczowych parametrów: kosztu wytworzenia energii, rocznej efektywności systemu, możliwości wykorzystania instalacji do chłodzenia oraz potencjału systemów hybrydowych.

Duże instalacje pomp ciepła przestają być projektem o charakterze wizerunkowym. Stają się narzędziem optymalizacji kosztów energii i poprawy efektywności energetycznej całych obiektów przemysłowych.

Opracowano na podstawie Forum Pomp Ciepła 2026.