Ponad 16 mln zł – tyle kosztowało Polskę ograniczenie energii z OZE w dwa dni!

W ostatnim miesiącu zdarzyły się już dwie sytuacje, w których konieczne było ograniczenie generacji energii ze źródeł odnawialnych, pomimo ich bezproblemowej pracy. W rezultacie system stracił 29 GWh energii, co mogło kosztować nawet 16,5 mln złotych! Tak wynika z najnowszego raportu Forum Energii! Ze względu na dynamiczny rozwój energii odnawialnej w kraju, takie przypadki będą występować coraz częściej, co prowadzi do marnowania ogromnych ilości praktycznie darmowej energii. Jak wskazuje think tank, to jednak nie "nadmiar OZE", lecz brak elastyczności polskiego KSE jest winny kwietniowym ograniczeniom produkcji. 

Zdjęcie autora: Redakcja GLOBEnergia
Zdjęcie autora: Redakcja GLOBEnergia

Redakcja GLOBEnergia

Podziel się

Nieefektywne wykorzystanie potencjału odnawialnych źródeł energii

23 kwietnia 2023 Polskie Sieci Energetyczne ogłosiły zagrożenie dla bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej, co spowodowało konieczność ograniczenia generacji ze źródeł odnawialnych. Jednakże 30 kwietnia odłączenie generacji nie było uzasadnione tym samym powodem i ogłoszono jedynie nadwyżkę dostępności energii. W obu przypadkach miało to miejsce w niedzielę, dniu wolnym od pracy, przy korzystnych warunkach pogodowych sprzyjających produkcji energii z odnawialnych źródeł, zarówno słonecznych, jak i wiatrowych. Dodatkowo temperatura była na tyle niska, że nie było konieczności korzystania z urządzeń takich jak klimatyzacja, co skutkowało niskim zapotrzebowaniem na energię, a jednocześnie istotną nadwyżką energii. Wczesnym popołudniem  23 kwietnia łączna moc generacji z paneli fotowoltaicznych i źródeł wiatrowych szacowana była na 10,2 GW, a tydzień później na niemal 11,5 GW. Zapotrzebowanie na energię elektryczną w tych godzinach wynosiło od 13,5 do 15,5 GW, co oznaczało, że turbiny wiatrowe i panele fotowoltaiczne mogły pokryć nawet 70-85% zapotrzebowania na energię elektryczną. W rzeczywistości, 23 kwietnia pokryły 64% zapotrzebowania, a 30 kwietnia – 51%.

Dlaczego akurat OZE?

Dlaczego zielona energia została wyłączona z produkcji? Jak podaje Forum Energii, powodem jest niewielka elastyczność starzejących się elektrowni węglowych, które stanowią znaczną część polskiej infrastruktury energetycznej. Wyłączenie takiej elektrowni na krótki okres mogłoby być problematyczne i trudne do zrealizowania. W związku z tym PSE korzystają z elastyczności źródeł opartych na odnawialnych źródłach energii, pozostawiając elektrownie konwencjonalne w minimalnych poziomach mocy. Praca źródeł OZE jest planowana z uwzględnieniem prognoz pogodowych, ale nie są one w stanie działać na żądanie operatora systemu.

Warto podkreślić, że takie sytuacje staną się coraz powszechniejsze w przyszłości, dlatego konieczne jest skrupulatne monitorowanie produkcji energii. Obecnie elastyczność w systemie jest zdecydowanie zbyt mała.

Bilans systemu w dniach 21-23.04.2023 r. Źródło: Forum Energii
Bilans systemu w dniach 21-23.04.2023 r. Źródło: Forum Energii
Bilans systemu w dniach 28-30.04.2023 r. Źródło: Forum Energii
Bilans systemu w dniach 28-30.04.2023 r. Źródło: Forum Energii

Jak wyglądały ceny energii elektrycznej w tym czasie?

W czasie nadmiaru produkcji energii z odnawialnych źródeł, ceny energii elektrycznej spadły drastycznie. 23 kwietnia wynosiły one około 100 zł/MWh, a 30 kwietnia około 85 zł/MWh. Oznaczało to spadek o około 500 zł/MWh w porównaniu do godzin porannych i wieczornych, gdy energia elektryczna nie była generowana przez instalacje fotowoltaiczne. Poniższy wykres Forum Energii ilustruje tę sytuację.

Porównanie prognozy i rzeczywistej produkcji z fotowoltaiki, 23.04.2023 r. Źródło: Forum Energii
Porównanie prognozy i rzeczywistej produkcji z fotowoltaiki, 23.04.2023 r. Źródło: Forum Energii

Marnowanie energii z fotowoltaiki

Forum Energii podaje, że w ciągu dwóch omawianych niedziel, stracono ogółem 29 GWh energii wygenerowanej z fotowoltaiki. Szacuje się, że koszty tak dużej ilości utraconej energii wyniosły ponad 16 mln zł, co odpowiadałoby kosztom paliwa i emisji dwutlenku węgla, które elektrownie konwencjonalne musiałyby ponieść w tym czasie. Aby zaspokoić zapotrzebowanie, te elektrownie spaliłyby około 7 tys. ton węgla kamiennego, 6,3 tys. ton węgla brunatnego i zużyłyby około 590 tys. Nm3 gazu ziemnego. Niespalenie takiej ilości paliw skutkowałoby ograniczeniem emisji gazów cieplarnianych o około 22 tys. ton CO2, co jest równoważne z rocznym ogrzewaniem około 3500 domów jednorodzinnych.

Porównanie prognozy i rzeczywistej produkcji z fotowoltaiki, 23.04.2023 r. Źródło: Forum Energii
Porównanie prognozy i rzeczywistej produkcji z fotowoltaiki, 23.04.2023 r. Źródło: Forum Energii
Porównanie prognozy i rzeczywistej produkcji z fotowoltaiki, 30.04.2023 r. Źródło: Forum Energii
Porównanie prognozy i rzeczywistej produkcji z fotowoltaiki, 30.04.2023 r. Źródło: Forum Energii

Co zrobić, aby elastyczność systemu była większa?

Zwiększenie elastyczności systemu elektroenergetycznego jest kluczowym czynnikiem dla utrzymania stabilności jego działania oraz ograniczenia marnowania energii, co przyczynia się zarówno do obniżenia rachunków za energię, jak i redukcji emisji gazów cieplarnianych.

Jednym ze sposobów poprawy elastyczności systemu jest uelastycznienie elektrowni węglowych poprzez wprowadzenie odpowiednich modyfikacji i ulepszeń w technologii spalania, a także dostosowanie procesów w celu dynamicznego reagowania na zmieniające się warunki. Innym aspektem jest integracja energii z odnawialnych źródeł (OZE) do regulacji krajowego systemu elektroenergetycznego, co oznacza zwiększenie udziału generacji z OZE w celu wspierania i utrzymania stabilności sieci. Ważnym czynnikiem jest również uwzględnienie przyszłego potencjału elektromobilności poprzez planowanie i rozwój infrastruktury energetycznej w kontekście wzrostu liczby pojazdów elektrycznych. Istotnym elementem jest również rozwój technologii magazynowania energii, które umożliwia przechowywanie i wykorzystanie energii w bardziej elastyczny sposób.

Źródło: Forum Energii

Zobacz również