Prezydent zatwierdził nowelizację Prawa energetycznego. Co to oznacza dla branży?

14 sierpnia 2023 roku prezydent Andrzej Duda podpisał nowelizację ustawy Prawo Energetyczne. Tym samym zatwierdził on zmiany, jakie wprowadzono do dokumentu 28 lipca 2023 roku. Czego dotyczą poprawki w ustawie i jaki będą miały wpływ na kształt polskiej energetyki? W niniejszym artykule odpowiemy na te pytania!

Zdjęcie autora: Redakcja GLOBEnergia

Redakcja GLOBEnergia

Podziel się

Według rządu zmiany w ustawie mają za zadanie przede wszystkim implementację szeregu aktów prawa europejskiego z obszaru energetyki. Mowa tu głównie o dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady UE z 5 czerwca 2019 roku, która określa wspólne zasady funkcjonowania wewnętrznego rynku energii elektrycznej w całej Unii. Jako że wspólnym celem państw członkowskich jest osiągnięcie celów polityki net-zero, nowelizacja prawa energetycznego dotyczy w dużej mierze odbiorców oraz wytwórców energii ze źródeł odnawialnych. 

Jeden dzień na zmianę sprzedawcy energii i nadchodzące taryfy dynamiczne 

Jedną z najważniejszych zmian, jaka zostanie wprowadzona od 2026 roku jest możliwość zmiany sprzedawcy energii elektrycznej w zaledwie jeden dzień. Opcja ta będzie dostępna dla konsumentów, którzy posiadają z odbiorcą umowę na czas nieokreślony. Natomiast odbiorcy energii elektrycznej w gospodarstwach domowych i mikroprzedsiębiorcy o rocznym zużyciu poniżej 100 tys. kWh będą mogli skorzystać z narzędzia porównywania ofert sprzedaży energii elektrycznej. Jest to ściśle związane z wprowadzeniem obowiązkowych taryf dynamicznych dla operatorów, którzy posiadają ponad 200 tysięcy odbiorców. Ustawa przewiduje, że odbiorcy będą mieli prawo do otrzymywania informacji na temat korzyści i ryzyka związanego z takimi umowami. To w połączeniu z uruchomieniem porównywarki cen ma na celu niejako przekonać prosumentów, że taryfy dynamiczne są rzeczywiście opłacalne.

Nowe sposoby na zarządzanie energią

Dodatkowo dokument określa ramy funkcjonowania obywatelskich społeczności energetycznych, reguluje ich prawa i obowiązki. Obywatelska Społeczność Energetyczna (OSE) umożliwia odbiorcom końcowym energii elektrycznej bezpośredni udział w wytwarzaniu, zużyciu oraz dzieleniu się energią elektryczną z innymi odbiorcami. Innymi słowy nadwyżka energii wytwarzana u jednego prosumenta może zostać przekazana do odbiorcy, u którego występuje niedobór energii. Warunkiem koniecznym do zawiązania się OSE jest przynależność do tego samego operatora systemu dystrybucyjnego. Natomiast opuszczenie społeczności nie wiąże się z żadnymi konsekwencjami i jest dobrowolne. Prawo energetyczne wprowadza również przepisy dotyczące agregatora na rynku energii elektrycznej oraz odbiorcy aktywnego. Pod pojęciem odbiorcy aktywnego kryje się rozwiązanie, które pozwala prosumentom na świadczenie dwóch rodzajów usług: systemowych i elastyczności. Pierwsze z nich mają za zadanie dostosowanie popytu do sytuacji na rynku. Gdy energii jest zbyt dużo odbiorca aktywny zgadza się na zmagazynowanie jej np. w magazynie energii, a w sytuacji niedoboru energii wyraża on zgodę na ograniczenie swojego zużycia. Natomiast usługi systemowe obejmują takie zadania, jak dostarczanie prądu zwarciowego, zdolność do uruchomienia bez zasilania z systemu czy regulacji napięcia w stanach ustalonych. Z kolei agregator jest przedstawicielem mniejszych prosumentów, który wyręcza ich w zarządzaniu usługami elastyczności i systemowymi. Kolejną kwestią, która została uwzględniona w nowelizacji, jest tzw. odpowiedź odbioru. To rozwiązanie zakłada, że odbiorca może podzielić moc przyłączeniową na taką, która jest swobodnie pobierana oraz na taką, która jest okresowo wyłączona z użycia. Moc wyłączona z poboru może być wtedy tańsza dla prosumenta. Dzięki tej metodzie znika konieczność dużego zwiększenia mocy przyłączeniowej. 

OZE na pierwszym miejscu

Ustawa wprowadza również mechanizm nierynkowego ograniczania w wytwarzaniu z OZE oraz ograniczenia poboru i wprowadzania energii elektrycznej do sieci przez magazyny energii elektrycznej na polecenie operatorów systemu elektroenergetycznego. Jednak ograniczenia dla odnawialnych źródeł energii będą wykorzystywane jedynie jako działanie zaradcze. Oznacza to, że wyłączenie OZE nastąpi dopiero po wyczerpaniu wszelkich innych środków ograniczenia produkcji energii tj. zaprzestanie generacji z droższych źródeł oraz importu energii z zagranicy. 

Ułatwienie dla przedsiębiorców

Poprawki w ustawie wiążą się również z szeregiem udogodnień dla przedsiębiorców. W swoim nowym brzmieniu Prawo energetyczne zakłada zmiany w zakresie budowy linii bezpośredniej. Dzięki temu przedsiębiorcy będą mogli w prostszy sposób utworzyć połączenie między jednostką wytwórczą a odbiorczą. Jeśli moc instalacji nie przekracza 2 MW wystarczy jedynie zgłoszenie do Urzędu Regulacji Energetyki. Ponadto, wprowadzono przepisy w zakresie partnerskiego handlu energią odnawialną (tzw. peer-to-peer). Sam handel peer-to-peer polega na sprzedaży energii pomiędzy wytwórcą, czyli posiadaczem instalacji OZE, a osobą trzecią. 

Oprócz wszystkich kwestii opisanych powyżej, Prawo Energetyczne wprowadza również zmiany w zasadach funkcjonowania centralnego systemu informacji o rynku energii (CSIRE). Według planów ma być to rozbudowany system teleinformatyczny, który pozwoli na gromadzenie, przetwarzanie i udostępnianie najważniejszych informacji z rynku energii pomiędzy użytkownikami systemu elektroenergetycznego. Jego uruchomienie przewiduje się na 2025 rok. 

Ustawa implementuje wiele nowych przepisów, które spowodują gruntowną transformację polskiej energetyki. W założeniu ma ona opierać się na odnawialnych źródłach energii i prosumentach, którzy sami będą w stanie zarządzać swoimi zasobami energetycznymi. Ustawa wejdzie w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem wskazanych regulacji wchodzących w życie w innym terminie.

Źródło: prezydent.pl

Zdjęcie autora: Redakcja GLOBEnergia

Redakcja GLOBEnergia