Produkcja prądu z geotermii na Podhalu? Potencjał wody o temperaturze 120°C

• Woda o temperaturze sięgającej 120°C i bardzo wysoka wydajność otwierają drogę do produkcji energii elektrycznej. To pierwszy taki przypadek w Polsce o realnym potencjale systemowym.
• Geotermia może zasilać nie tylko lokalne ciepłownie, ale również innych odbiorców energii. Samorząd mówi wprost o nadwyżkach, które wykraczają poza własne potrzeby.
• Projekt rozwija się bez budowy nowych zapór czy elektrowni węglowych, wykorzystując zasoby już pod ziemią. To przykład, jak bezpieczeństwo energetyczne można budować lokalnie i niskoemisyjnie.

Najgłębszy odwiert geotermalny w Polsce

Odwiert geotermalny realizowany w Szaflarach miał ambicję stać się przedsięwzięciem rekordowym w skali globalnej. Zakładano wykonanie otworu do głębokości 7 km oraz uzyskanie temperatur przekraczających 150°C. Roboty wiertnicze rozpoczęły się w kwietniu 2023 roku i zgodnie z pierwotnym harmonogramem miały zakończyć się na wiosnę 2024 roku. W trakcie realizacji pojawiły się jednak liczne trudności techniczne. Na głębokości około 6 km natrafiono na wyjątkowo twarde warstwy skalne, a następnie doszło do uszkodzenia głównego silnika wiertni oraz zerwania przewodu głównego na poziomie 6096 m. W efekcie prace zakończono na głębokości 6103,2 m.

“Na ostateczne wyniki potwierdzone raportami jeszcze czekamy, ale już dziś możemy powiedzieć, że zarówno wydajność, jak i temperatura wody są wyższe niż przewidywano. Mówimy o wydajności rzędu 400 m sześc. na godzinę i temperaturze sięgającej nawet 120°C, przy stosunkowo niskiej mineralizacji, szacowanej na około 12 g/dm sześc.” – powiedział Rafał Szkaradziński, wójt gminy Szaflary.

W trakcie prac wiertniczych potwierdzono istnienie dwóch poziomów wodonośnych. Poza już znanym horyzontem, wykorzystywanym m.in. przez Geotermię Podhalańską, odkryto również nowy, zalegający na głębokości około 5000 m, który samorząd planuje zagospodarować.

Produkcja energii elektrycznej z polskiej geotermii

Jak podkreślił wójt, parametry techniczne odwiertu stwarzają realne możliwości wytwarzania energii elektrycznej na dużą skalę. Przy temperaturze sięgającej blisko 120°C potencjał produkcyjny jest znaczący. Odpowiadając na pytanie, czy uzyskana energia pokryje wyłącznie potrzeby przedsiębiorstwa ciepłowniczego, Szkaradziński zaznaczył, że jej ilość będzie wystarczająca nie tylko dla samej spółki, lecz także dla innych odbiorców.

“Produkcja energii elektrycznej ze źródeł geotermalnych to pionierski projekt w skali kraju; żaden inny odwiert w Polsce nie ma podobnych parametrów. Teren, na którym się znajdujemy, daje wyjątkowe możliwości” – dodał wójt.

Odnosząc się do finansowania inwestycji, wójt Paweł Szkaradziński wskazał, że od początku realizacji projekt może liczyć na wsparcie Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz Ministerstwa Klimatu i Środowiska. Podkreślił również, że bardzo dobre parametry uzyskane w odwiercie dodatkowo wzmacniają tę współpracę.

• Zobacz również: 4 tys. nowych elektrowni wodnych? Brak chętnych = rozbiórka jazów?

Rozwój sieci ciepłowniczej na Podhalu

Równolegle prowadzona jest budowa magistrali geotermalnej, która ma służyć do ogrzewania budynków mieszkalnych. Zaawansowanie robót wynosi obecnie około 50 proc. Inwestycja realizowana jest głównie z myślą o mieszkańcach gminy i ma stanowić podstawę dla przyszłych osiedlowych sieci ciepłowniczych. Zaznaczono także, że Nowy Targ buduje własny odcinek magistrali, który również będzie zasilany z odwiertu w Szaflarach.

W tym roku planowane jest rozpoczęcie budowy pierwszych przyłączy geotermalnych do około 80 budynków w sołectwie Szaflary. Gmina dysponuje pozwoleniami na wykonanie blisko 1 tys. przyłączy ciepłowniczych na terenie czterech sołectw, choć ograniczeniem mogą pozostawać dostępne środki finansowe oraz bariery administracyjne.

Jak podkreślił Szkaradziński, samorząd nie wyklucza realizacji kolejnych odwiertów geotermalnych, a cały projekt wpisuje się w strategię Unii Europejskiej oraz krajową politykę energetyczną, odgrywając istotną rolę w budowaniu bezpieczeństwa energetycznego regionu.

Źródło: PAP.