Projekty parasolowe najkorzystniejszym wsparciem dla prosumentów w Polsce – ocenia MKiŚ

Temat projektów parasolowych pojawił się w trakcie dyskusji o zmianie systemu prosumenckiego w Polsce. Wówczas samorządy alarmowały, że nagła zmiana systemu opustów na system sprzedażowy bez okresu przejściowego odbije się na realizację przez władze lokalne programów wsparcia, finansowych z funduszy europejskich. Ministerstwo Klimatu i Środowiska przekonuje w komunikacie, że tzw. projekty „parasolowe” są obecnie najkorzystniejszą formą wsparcia prosumentów instalacji PV w Polsce. 

Zdjęcie autora: Redakcja GLOBEnergia

Redakcja GLOBEnergia

prosument instalacja fotowoltaiczna

Programy parasolowe to przedsięwzięcia prowadzone przez samorządy, które są finansowane z funduszy europejskich w ramach Regionalnych Programów Operacyjnych na lata 2014-20. W opinii Ministerstwa Klimatu i Środowiska obecnie zapewniają bardzo wysoki poziom wsparcia - od 60 do nawet 85 proc. kosztów inwestycji w mikroinstalację fotowoltaiczną.

- Możliwość uzyskania dofinansowania przez przyszłych prosumentów z tzw. programów parasolowych, oferowanych przez gminy to atrakcyjny mechanizm wsparcia, który nadal powinien cieszyć się dużym zainteresowaniem – czytamy w komunikacie.

Rząd zachęca jednostki samorządu terytorialnego do kontynuowania i realizacji „programów parasolowych” zgodnie z planem.

Ministerstwo Klimatu i Środowiska aktualnie prowadzi dialog z przedstawicielami jednostek samorządu terytorialnego, biorących udział w „programach parasolowych”, w celu wypracowania propozycji zmian ustawy procedowanej w parlamencie, które pozwolą na wykonanie tych programów, z korzyścią zarówno dla gmin, ale przede wszystkim dla ich mieszkańców, którzy zawarli umowy w ramach ich realizacji.

- Intencją Ministerstwa Klimatu i Środowiska jest, aby beneficjenci „programów parasolowych”, którzy zawarli umowy z gminami, mogli jako prosumenci korzystać z dotychczasowego mechanizmu rozliczeń energii elektrycznej opartego o system opustów. Trwają konsultacje w zakresie poszukiwania najlepszych rozwiązań. Niebawem poinformujemy o poczynionych uzgodnieniach – wskazuje resort.

Ministerstwo wyraża przekonanie, że zmiana zasad rozliczeń prosumentów nie spowoduje rezygnacji z dotacji przez potencjalnych beneficjentów. Planowana 1 kwietnia 2022 roku zmiana mechanizmu rozliczeń energii produkowanej przez prosumentów z ilościowego z wykorzystaniem opustów (net-metering), na wartościowy (net-billing), nie wpłynie na obniżenie atrakcyjności wsparcia oferowanego w programach parasolowych. - Pozostaną one najkorzystniejszą formą dotacji przewidzianą dla prosumentów w Polsce - podkreśla resort.

System opustów został wprowadzony w lipcu 2016 roku. Celem było zapewnienie prostego systemu, który zachęciłby gospodarstwa domowe do instalowania paneli fotowoltaicznych i stawania się prosumentami. Efektywność tego systemu rozliczeń przez kilka lat była jednak ograniczona – zauważa resort. Pod koniec czerwca 2019 roku w Polsce funkcjonowało zaledwie 86 tysięcy prosumentów. Dopiero wprowadzony w lipcu 2019 roku program Mój Prąd, a następnie możliwość skorzystania z ulgi termomodernizacyjnej, przyspieszyły rozwój tego sektora, doprowadzając do powstania ok. 700 tysięcy prosumentów obecnie.

Wsparcie w postaci dopłat do instalacji fotowoltaicznych w wysokości 5 tys. zł, a od 1 lipca br. 3 tys. zł., okazało się ważnym bodźcem na rynku fotowoltaicznym. W większości przypadków taki poziom dotacji pokrywał ok. 15-20 proc. kosztów inwestycyjnych.

Zmiana systemu prosumenckiego

Projekt zmiany systemu rozliczeń prosumentów został skonkretyzowany w postaci poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o OZE oraz niektórych innych ustaw (druk sejmowy 1704), który pojawił się jako drugi po pierwotnie procedowanym projekcie autorstwa Jadwigi Emilewicz. Ustawa została uchwalona przez Sejm w dniu 29 października 2021 roku. O szybkim trybie procedowania zmian pisaliśmy m.in. TUTAJ

Według wyliczeń resortu, prosument o rocznej konsumpcji energii elektrycznej wynoszącej 4,5 MWh, przy przejściu na grupę taryfową G12, może zaoszczędzić ok. 50 – 60 proc. kosztów, w porównaniu z gospodarstwem, które takiej instalacji PV nie posiada. W rzeczywistości rachunki za energię elektryczną będą jeszcze niższe. W analizie pomniejszono jednak poziom oszczędności o uśredniony roczny koszt inwestycyjny na okres 15 lat (ok. 950 zł przy planowanym wsparciu z programu Mój Prąd (3000 zł) oraz uldze podatkowej (17 proc.) – czytamy w komunikacie.

Proponowane rozwiązania

W okresie największego nasłonecznienia nowy prosument będzie mógł „naładować” swoje konto prosumenckie i następnie wykorzystywać zgromadzone środki przez okres 12 miesięcy, by pokrywać koszty zakupu energii elektrycznej w okresie zimowym. Zmiany dotyczyć będą nie ilości, ale wartości wyprodukowanej energii. Dzięki takiemu rozwiązaniu prosument nie będzie musiał dokonywać transakcji sprzedaży, nie będzie zobowiązany prowadzić działalności gospodarczej, nie będzie płacił podatku dochodowego w tym zakresie, a wyprodukowana energia nie będzie objęta akcyzą.

Resort chce promować autokonsumpcję, szuka pomysłu na magazyny energii

Nowy system rozliczeń ma także wspierać wzrost autokonsumpcji energii wytworzonej przez prosumentów oraz rozwój rynku magazynów energii. W 2022 roku ruszy czwarta edycja programu Mój Prąd, gdzie przewidziano dofinansowanie zakupu magazynów energii elektrycznej, ciepła i chłodu, a także inteligentnych urządzeń służących zarządzaniu energią elektryczną.

Narodowe Centrum Badań i Rozwoju ogłosiło projekt "Magazynowanie energii elektrycznej" adresowany do polskich przedsiębiorców. Budżet projektu w ramach programu Inteligentny Rozwój wynosi 12,9 mln zł. Jego celem jest znalezienie rozwiązań służących zapewnieniu zapotrzebowania na magazynowanie energii dla zastosowań domowych i przemysłowych, co wynika z jej nierównomiernej produkcji z OZE. Ważnym kierunkiem działań jest także wspieranie rozwoju instalacji hybrydowych.

Kluczowa rozbudowa sieci elektroenergetycznych

Konieczne są działania na rzecz wzmocnienia sieci przesyłowych i dystrybucyjnych energii elektrycznej. Corocznie wydawane są środki na przyłączanie do sieci oraz jej rozbudowę i modernizację (w 2020 roku było to ponad 6,2 mld zł). Według uzgodnionych z Prezesem URE planów rozwoju pięciu największych OSD i OSP wynika, że do 2025 roku, największe przedsiębiorstwa energetyczne zajmujące się dystrybucją i przesyłem energii elektrycznej w Polsce zainwestują prawie 52 mld zł w infrastrukturę sieciową. Zdecydowana większość tej kwoty zostanie przeznaczona na budowę, rozbudowę, modernizację i odtworzenie majątku sieciowego.

Zobacz również