Przelewy wstrzymane! Co dalej z dotacjami w programie Czyste Powietrze?

Program Czyste Powietrze został uruchomiony w 2018 roku i jest największym krajowym programem wsparcia dla osób fizycznych, którzy dokonują modernizacji istniejących budynków. Program finansuje inwestycje w wymianę nieskutecznych systemów grzewczych, takich jak przestarzałe piece, oraz termomodernizację budynków w celu zwiększenia ich efektywności energetycznej. Jego celem jest promowanie nowoczesnych rozwiązań w zakresie ogrzewania budynków i poprawa jakości powietrza.

Realizacja Programu Czyste Powietrze odbywa się poprzez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, który działa za pośrednictwem wojewódzkich oddziałów. To właśnie te oddziały są odpowiedzialne za rozpatrywanie wniosków i wypłacanie środków finansowych beneficjentom, zależnie od wybranej formy wsparcia. Aby przeprowadzić płatności, wojewódzkie oddziały otrzymują środki finansowe od centrali Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Informacje nieoficjalne sugerują, że od początku grudnia 2023 roku niektóre wojewódzkie oddziały (nie jest jasne, czy dotyczy to wszystkich) nie otrzymały potrzebnych środków finansowych z centrali NFOŚiGW.

NFOŚiGW wstrzymuje przelewy

Zapytane przez nas wojewódzkie oddziały funduszu potwierdzają, że NFOŚiGW zwleka z przelewami środków. 

“Mamy przygotowane bardzo dużo przelewów, ale nie możemy ich realizować. NFOŚiGW od początku grudnia zwleka z przelewami” - odpowiada dla redakcji jeden z pracowników WFOŚiGW z południa Polski. 

Czy beneficjenci powinni się martwić o swoje wnioski? Wydaje się, że nie, a jedyny problem może być w tym, że środki zostaną wypłacone z opóźnieniem. 

“Czekamy na pieniądze z NFOŚ-u. Wnioskodawcy na pewno dostaną pieniądze za swoje inwestycje w ramach tego programu. Pytanie tylko kiedy to nastąpi” - słyszymy od rozmówcy. 

Oczywiście skonsultowaliśmy się bezpośrednio z źródłem. W dniu 29 grudnia 2023 roku NFOŚiGW przekazał nam pewne informacje za pośrednictwem swojego rzecznika prasowego.

W pierwszej odpowiedzi na nasze pytania, Ewelina Steczkowska, rzeczniczka prasowa NFOŚiGW, powiedziała nam ogólnie, nie podając konkretnych szczegółów, że obecnie program Czyste Powietrze jest finansowany ze źródeł krajowych. Równocześnie pracują nad uruchomieniem środków zewnętrznych, a szczegóły będą podane wkrótce.

Zapytaliśmy więc, czy to oznacza, że opóźnienia wynikają z chwilowego braku środków. Ponownie otrzymaliśmy zwięzłą odpowiedź, że "środki finansowe są sukcesywnie przekazywane do poszczególnych wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej zgodnie ze składanymi do NFOŚiGW wnioskami o płatność oraz możliwościami finansowymi NFOŚiGW.

Monitorujemy sytuację, utrzymując kontakt z pracownikami wybranych wfośigw. Otrzymaliśmy również informacje, że wysłano pewną liczbę przelewów do wnioskodawców. Okazało się, że NFOŚiGW zasilił konta wfośigw, ale w stopniu umożliwiającym zrealizowanie tylko około 25% oczekiwanych przelewów. Istnieje możliwość, że wspomniane przez rzeczniczkę NFOŚiGW "możliwości finansowe" zostaną zwiększone dzięki środkom z KPO, które kraj już otrzymał. Bieżąco utrzymujemy kontakt z pracownikami WFOŚiGW.

Dla kogo program Czyste Powietrze?

Program Czyste Powietrze adresowany jest do osób fizycznych, pełniących rolę właścicieli lub współwłaścicieli budynków mieszkalnych, obejmujących zarówno domy jednorodzinne, jak i wydzielone lokale mieszkalne w budynkach jednorodzinnych z osobną księgą wieczystą.

Warto zauważyć, że niezależnie od liczby współwłaścicieli, program przyznaje jedno dofinansowanie na jeden konkretny obiekt budowlany. Oznacza to, że nawet jeśli dana osoba posiada kilka nieruchomości, może ubiegać się o dotację jedynie dla jednego z nich.

W sytuacji, gdy budynek ma więcej niż jednego właściciela, program umożliwia składanie wniosków dotyczących termomodernizacji. W takich przypadkach konieczne jest dołączenie oświadczeń współwłaścicieli, podpisanych osobiście. Ważne jest podkreślenie, że oświadczenia te nie wymagają formy notarialnej.

Realizacja programu opiera się na kryteriach dochodowych, obejmujących trzy poziomy dotacji. Jeśli wniosek odnosi się do podstawowego poziomu dofinansowania, brane są pod uwagę jedynie dochody Wnioskodawcy. W przypadku budynków, gdzie wniosek składany jest przez wielu współwłaścicieli, którzy nie mieszkają w nim, ich dochody nie są uwzględniane przy rozpatrywaniu wniosku o podwyższony poziom dofinansowania. Dochody są brane pod uwagę wyłącznie dla osób faktycznie zamieszkujących dany budynek i tworzących gospodarstwo domowe.

Program niedawno ma nową stronę internetową - więcej informacji na ten temat można znaleźć TUTAJ.

Słów kilka o programie Czyste Powietrze

Program Czyste Powietrze wprowadził szereg kluczowych zasad mających na celu usprawnienie efektywności energetycznej budynków oraz redukcję emisji zanieczyszczeń. Jednym z głównych postulatów programu jest zwiększenie kwoty dotacji w miarę poszerzania zakresu termomodernizacji budynku. To oznacza, że projekty obejmujące różnorodne ulepszenia energetyczne mogą liczyć na większe wsparcie finansowe.

Program oferuje również opcję prefinansowania, umożliwiając uzyskanie środków finansowych przed oficjalnym przyznaniem dotacji. Maksymalna wartość dotacji może wynieść nawet 100% kosztów netto inwestycji. Warto zaznaczyć, że kwota ta obejmuje jedynie koszty netto, co oznacza, że wnioskodawca może być zobowiązany do pokrycia podatku VAT.

Elastyczność w składaniu wniosków to kolejna zaleta programu. Aplikacje można składać przed, w trakcie lub po zakończeniu projektu, przy zachowaniu określonych terminów. Wniosek może być złożony zarówno w formie elektronicznej, jak i papierowej, co umożliwia dostosowanie procesu aplikacyjnego do indywidualnych preferencji.

Program Czyste Powietrze umożliwia złożenie dwóch wniosków o dofinansowanie. Pierwszy wniosek skupia się na wsparciu wymiany starych i nieskutecznych źródeł ciepła. Drugi wniosek pozwala na przeprowadzenie modernizacji struktury budynku.

Istnieją także określone warunki dotyczące budynku, na który składany jest wniosek. Musi to być budynek mieszkalny jednorodzinny, użytkowany przez cały rok, a także starszy niż 10 lat, aby kwalifikować się do dotacji na ocieplenie.

Warto zauważyć, że program Czyste Powietrze nie ogranicza się jedynie do termomodernizacji. Wspiera również wymianę źródeł ciepła, przykładając wagę do ekologicznych rozwiązań. Przy spełnieniu odpowiednich warunków, wnioskodawca może skorzystać z programu także w niektórych bankach, składając wniosek o dotację równocześnie z ubieganiem się o kredyt na inwestycje. Posiadanie rachunku bankowego jest jednym z warunków uczestnictwa w programie.

Źródło: własne, NFOŚiGW.