Przewymiarowanie pompy ciepła to ślepa uliczka! Jaki jest limit?

Inwestorowi, który decyduje się na wybór pompy ciepła może się wydawać, że jej przewymiarowanie pozwoli na lepszą, bardziej stabilną pracę w zimowe, najbardziej mroźne dni. Czy faktycznie tak jest? Jaki jest limit przewymiarowania pompy ciepła? Pytamy Adama Minikowskiego z firmy NIBE Biawar.

Zdjęcie autora: Redakcja GLOBEnergia

Redakcja GLOBEnergia

Część firm obecnych w branży pomp ciepła w przeszłości zajmowała się montażem kotłów węglowych i gazowych i przeniosła swoje złe przyzwyczajenia z ich montowania. W efekcie, w niektórych domach jednorodzinnych możemy spotkać przewymiarowane pompy ciepła, dobierane “na oko” lub na podstawie powierzchni użytkowej. Z drugiej strony jest jeszcze kwestia inwestorów, którzy nauczeni doświadczeniem z ogrzewania domów za pomocą starych kopciuchów liczą na to, że pompa ciepła o większej mocy z większą pewnością zapewni im odpowiednią temperaturę zimą, szczególnie w te najmroźniejsze dni w roku. Inwestorzy boją się również, że w mniejszej pompie ciepła problemem będzie duży udział grzałki elektrycznej w ogrzewaniu.

O ile faktycznie mniejszym problemem jest przewymiarowanie urządzenia w zimie, bo pompa ciepła dobrze ogrzeje dom i po prostu nie wykorzysta do tego swojej pełnej mocy, a grzałka nie będzie się włączała, o tyle większy problem pojawia się, gdy temperatura powietrza zewnętrznego wzrośnie, a więc we wszystkie pozostałe pory roku. Przekroczony zakres regulacji mocy sprężarki może spowodować problemy w jej pracy i przekładać się na krótszą żywotność urządzenia. Nie można też zapomnieć o kosztach inwestycyjnych - większa moc urządzenia, to również wyższe koszty inwestycji. Jaki jest więc limit przewymiarowania pompy ciepła, by nie wpędzić inwestora w wyższe koszty inwestycyjne i zarazem nie narazić go na skrócenie żywotności pracy sprężarki?

Nie ma czegoś takiego jak limit przewymiarowania pompy ciepła. Jest to niestety ślepa uliczka, z którą borykają się osoby związane od dłuższego czasu z branżą pomp ciepła. Przewymiarowanie pompy ciepła nie wnosi nic dobrego do inwestycji, a na pewno nie obniża kosztów eksploatacji budynku. Dlaczego? W pompie ciepła o wyższej mocy mamy również większą sprężarkę, a więc z automatu rosną koszty eksploatacji urządzenia. - komentuje Adam Minikowski. 

Przewymiarowanie pompy ciepła może wiązać się z przekroczonym zakresem regulacji mocy sprężarki, co z kolei może powodować problemy w jej pracy i przekładać się na krótszą żywotność urządzenia. Sprężarka znacznie bardziej się zużywa w krótkich cyklach pracy, a nie wolno zapomnieć, że jest to jeden z najważniejszych elementów pompy ciepła. Skrócenie żywotności sprężarki przekłada się bezpośrednio na skrócenie żywotności pompy ciepła. To jednak nie jedyne problemy, które mogą pojawić się w związku z przewymiarowaniem pompy ciepła.

Dodatkowo mogą pojawić się tak zwane błędy wysokiego ciśnienia. Zbyt duża moc pompy ciepła może doprowadzić do sytuacji, w której urządzenie nie będzie w stanie przekazać tej mocy do systemu grzewczego lub do zbiornika ciepłej wody użytkowej. To pokazuje, że przewymiarowanie, które miało pomóc w odpowiednim ogrzaniu budynku zimą, nagle staje się pułapką.- komentuje Adam Minikowski. 

Adam Minikowski, NIBE Biawar
Adam Minikowski, NIBE Biawar

Moc pompy ciepła

Wiemy już, że przewymiarowanie pompy ciepła nie jest korzystnym rozwiązaniem. Jak więc dobierać moc pompy ciepła? W zdecydowanej większości przypadków, pompy ciepła dobiera się w oparciu o punkt biwalencyjny. Jest to punkt, w którym zapotrzebowanie na ciepło budynku przecina się z charakterystyką mocy grzewczej pompy ciepła. Innymi słowy jest to graniczna temperatura, do której pompa ciepła pracuje samodzielnie, a poniżej której uruchamia się dodatkowe źródło ciepła, na przykład grzałka elektryczna, kocioł gazowy lub kominek.

Dobrą praktyką jest dobór pompy ciepła do punktu biwalencyjnego w przedziale od -10 do - 7 st. C. Temperatury w Polsce bardzo rzadko spadają poniżej tego poziomu. Widać to również na mapach: najczęściej występujące temperatury w okresie grzewczym w Polsce oscylują w zakresie od -10 st.C do +15 st.C. Jest to nawet 90% sezonu grzewczego. - komentuje Adam Minikowski. 

Przewymiarowanie a bufor

Aby zniwelować negatywne konsekwencje przewymiarowania pompy ciepła, najczęściej konieczny jest montaż zbiornika buforowego. Jaką pojemność powinien mieć taki zbiornik?

Ratunkiem może być niewielkie przewymiarowanie bufora względem tego, który i tak miałby się znaleźć w instalacji. Nie ma jednak co “szaleć” i wstawiać do budynku bufora o pojemności 1000 litrów, bo to nie ma żadnego uzasadnienia ekonomicznego. W typowych budynkach jednorodzinnych i w przypadku inwerterowej pompy ciepła z modulowaną mocą, bufor o pojemności 200 litrów powinien być wystarczający - komentuje Adam Minikowski. 

Adam Minikowski, NIBE Biawar
Adam Minikowski, NIBE Biawar

Materiał został opracowany na podstawie webinaru z cyklu Webinarowa Środa: „Pompa ciepła czy bufor z grzałką? ANALIZA”, który prowadził Adam Minikowski z NIBE Biawar

Zobacz również