Pułapka w nowej dotacji na magazyny energii. Przepisy mogą zablokować część prosumentów!

• W programie wymagany będzie magazyn energii o pojemności co najmniej 10 kWh oraz relacji minimum 2:1 względem mocy instalacji PV. Oznacza to, że dla instalacji o mocy 10 kW prosument powinien zainstalować magazyn o pojemności około 20 kWh.
• W wielu magazynach energii moc ładowania i rozładowania wynosi około połowy ich pojemności. Jeśli moc magazynu będzie większa niż moc instalacji PV, operator systemu może zsumować te wartości przy ocenie mocy przyłączeniowej.
• W wielu domach jednorodzinnych moc przyłączeniowa wynosi około 11 kW, co może okazać się niewystarczające po dodaniu większego magazynu energii. W takiej sytuacji prosument może stanąć przed wyborem: ograniczyć moc instalacji PV lub zrezygnować z dotacji.

Nowy program dotacyjny dla magazynów energii ma przyspieszyć rozwój autokonsumpcji energii z fotowoltaiki i odciążyć sieć elektroenergetyczną. Jak informowaliśmy już na portalu, jednym z warunków wsparcia będzie m.in. minimalna pojemność magazynu energii oraz określony stosunek pojemności magazynu do mocy instalacji PV. Pojawia się jednak problem, który może sprawić, że część prosumentów nie będzie mogła skorzystać z programu. Chodzi o tzw. sumowanie mocy magazynu energii i instalacji fotowoltaicznej, wynikające z obowiązujących przepisów prawa energetycznego.

Minimalna pojemność i zasada 2:1

W nowych zasadach programu minimalna pojemność magazynu energii została obniżona z 12 do 10 kWh. Jednocześnie utrzymano wymóg zachowania relacji pomiędzy instalacją PV a magazynem energii. Magazyn musi mieć co najmniej dwukrotnie większą pojemność niż moc instalacji fotowoltaicznej. Oznacza to, że dla instalacji o mocy 10 kW prosument powinien zainstalować magazyn energii o pojemności około 20 kWh.

Na pierwszy rzut oka taki wymóg wydaje się prosty. Problem zaczyna się jednak wtedy, gdy weźmie się pod uwagę parametry techniczne dostępnych na rynku magazynów energii.

Problem zaczyna się przy mocy magazynu

Jak wyjaśnia Bogdan Szymański, prezes Fundacji Instytut Trendów, w większości magazynów energii dostępnych na rynku moc ładowania i rozładowania wynosi około połowy ich pojemności.

“Jeżeli mamy magazyn energii o pojemności 10 kWh, to najczęściej jego moc rozładowania wynosi około 5 kW. Problem pojawia się wtedy, gdy moc magazynu energii staje się większa niż moc mikroinstalacji – wtedy zgodnie z przepisami trzeba je zsumować – tłumaczy ekspert.

W praktyce oznacza to, że jeśli magazyn energii ma większą moc niż instalacja PV, operator systemu może potraktować je jako jeden układ o większej mocy przyłączeniowej.

Dlaczego to problem dla prosumentów?

Sytuacja komplikuje się szczególnie w przypadku domów jednorodzinnych. Bardzo często mają one moc przyłączeniową na poziomie około 11 kW. Jeśli prosument posiada instalację fotowoltaiczną o mocy 10 kW, a do programu musi dobrać magazyn energii o pojemności około 20 kWh, to jego moc systemu może przekroczyć dopuszczalne limity.

“To nie jest problem programu dotacyjnego, tylko prawa energetycznego. W praktyce staje się to jednak problemem prosumenta, który chce zainstalować magazyn energii przy swojej instalacji PV” – wskazuje Bogdan Szymański.

Nie każdy magazyn będzie miał ten sam problem

Co ciekawe, problem sumowania mocy nie musi występować w każdym przypadku. Wiele zależy od konstrukcji i sposobu konfiguracji magazynu energii. Niektórzy producenci stosują rozwiązania, w których przy rozbudowie systemu zwiększa się pojemność magazynu, ale nie rośnie jego moc, co pozwala uniknąć przekroczenia limitów. Paradoksalnie oznacza to, że w przypadku większych magazynów energii problem może być mniejszy niż przy systemach o średniej wielkości.

Prawo może nie nadążyć za dotacjami

Zdaniem ekspertów najlepszym rozwiązaniem byłaby zmiana przepisów dotyczących sumowania mocy instalacji prosumenckich. Taka propozycja była już wcześniej dyskutowana w kontekście zmian legislacyjnych w sektorze energetycznym.

W ramach wcześniejszych prac nad zmianami w prawie pojawił się m.in. pomysł wprowadzenia specjalnego współczynnika, który miałby złagodzić zasady sumowania mocy. Rozwiązanie to jednak ostatecznie nie weszło w życie. Jeśli przepisy nie zostaną zmienione przed startem nowego programu dotacyjnego, część prosumentów może stanąć przed trudnym wyborem: rezygnacja z części mocy instalacji PV albo brak możliwości skorzystania z dotacji na magazyn energii.

Źródła: NFOŚiGW i Energetyczny Talk Show Extra redakcji GLOBENERGIA