Rachunki grozy dla ogrzewających pelletem? Sytuacja rynkowa kotłów na biomasę i pomp ciepła

• Pellet zyskał popularność jako paliwo grzewcze, ale jego ceny mogą się wahać, co miało już miejsce w przeszłości. 
• Wybór między pelletem a pompą ciepła powinien być dostosowany do specyfiki budynku.
• Która technologia cieszy się większym zainteresowanie w programie Czyste Powietrze?

Pellet zyskał popularność jako źródło ogrzewania, ale jego ceny mogą się wahać. Jeszcze dwa lata temu pellet potrafił kosztować nawet 4000 złotych za tonę. Aktualnie najtańszy pellet na rynku można kupić już za 1100 złotych, ale średnia rynkowa to bardziej 1400-1500 złotych. Przed kryzysem na rynku paliw, który związany był z rosyjską agresją na Ukrainę i energetycznym szantażem Kremla, ceny te były zdecydowanie niższe. Powodem tak drastycznego wzrostu cen pelletu był fakt, że paliwa kopalne zdrożały, a ponadto ograniczył się import pelletu z Ukrainy i Białorusi, który stanowił istotny fragment rynku. Dodatkowo w trakcie kryzysu zmniejszyła się krajowa produkcja w przemyśle, który wykorzystuje drewno – w efekcie było mniej odpadów drzewnych koniecznych do jego produkcji. Wówczas dla pelletu mieliśmy prawdziwe “rachunki grozy”, choć takie stwierdzenie się nie utrwaliło, bo drogi był właściwie każdy sposób na ogrzewanie budynków.

Sytuacja pelletu na rynku niemieckim

Nie przewidujemy nagłego wzrostu cen pelletu w najbliższych latach, ale taki scenariusz jest możliwy. Warto zwrócić uwagę na sytuację z 2022 roku w Niemczech, gdzie cena tony pelletu wzrosła z około 350 euro w styczniu do niemal 800 euro pod koniec roku. Pellet jest podatny na wahania cenowe, ponieważ Europa importuje część tego surowca. W 2022 roku zużycie wyniosło 30 milionów ton, podczas gdy produkcja osiągnęła 25 milionów ton, co sprawia, że ceny są uzależnione od międzynarodowych rynków.

• Zobacz również: Czyste Powietrze nie faworyzuje żadnych urządzeń i materiałów? Czy na pewno?

Zmiany w programie Czyste Powietrze

Ostatnio jednak kotły na pellet wróciły do łask, co wynika z odwrotu od pomp ciepła, który wynika z kilku czynników. Przede wszystkim fama, która unosi się za pompami ciepła jakoby powodowały one “rachunki grozy”. Sama technologia tutaj nie jest niczemu winna, a wysokie koszty wynikały głównie ze złego doboru urządzeń i montażu w budynkach o dużym zapotrzebowaniu na ciepło. Często powodem było też niskiej jakości wykonawstwo, a także jakość poszczególnych urządzeń, co naturalnie się zdarza, zwłaszcza gdy mamy w pamięci wyjątkowo duże zainteresowanie pompami ciepła w ostatnich latach, a także ich niezwykle medialny charakter.

Niestety, ale na rynku pojawiły się też pompy ciepła, których jakość pozostawiała wiele do życzenia. W tym celu wprowadzono obowiązkowy wybór pomp ciepła i kotłów na biomasę z listy ZUM. Dodatkowo zobligowano producentów i dystrybutorów pomp ciepła do przedstawienia badań z akredytowanych europejskich laboratoriów. Wszystko po to, aby dotować w programie Czyste Powietrze jedynie urządzenia bardzo dobrej jakości o potwierdzonych parametrach.

Kotły na pellet i pompy ciepła w programie Czyste Powietrze

Wykres poniżej ilustruje zmiany w udziale różnych źródeł ciepła od stycznia 2022 roku do lipca 2023 roku. Wnioski składano w ramach programu Czyste Powietrze. Na koniec 2023 roku pompy ciepła, które wcześniej dominowały, zostały wypchnięte przez kotły na biomasę, głównie te na pellet. Rola pelletu staje się coraz większa w polskim ogrzewnictwie. Do pewnego stopnia to dobrze, bo warto stawiać na dywersyfikację nośników energii, ale z drugiej strony… pelletu jest skończona ilość. Produkcja pelletu z normalnego drewna, a nie z odpadów, będzie generować wysokie koszty, a w konsekwencji wysokie ceny za tonę granulatu pelletowego dla użytkowników. Popyt jednak będzie, bo w kotłach na pellet nie powinno się spalać innego rodzaju paliwa. Wówczas taki proces będzie nie tylko nieekonomiczny, ale też nieekologiczny – do produkcji pelletu potrzeba energii elektrycznej.

To od nas samych zależy wybór urządzenia grzewczego, a programy dotacyjne mogą nam w tym pomóc. Czy aktualna popularność pelletu to moda zrodzona z niechęci pewnej części społeczeństwa do pomp ciepła wskutek usłyszanych mniej rzetelnych argumentów? Z dużą pewnością można tak domniemywać. Docelowo ogrzewnictwo ma opierać się na technologii pomp ciepła, które mają wiele ekologicznych przewag nad kotłami na paliwa stałe. Po pierwsze nie generuje emisji z komina jak to ma miejsce przy pellecie. Ponadto w połączeniu z fotowoltaiką ślad węglowy pomp ciepła radykalnie spada. Warto o tym pamiętać.