Ropa i gaz gwałtownie tanieją. Rynek uwierzył w odblokowanie cieśniny Ormuz

• Ropa i gaz gwałtownie tanieją po doniesieniach o możliwym odblokowaniu cieśniny Ormuz. Rynek zdjął część premii za ryzyko, ale wciąż czeka na twarde potwierdzenia.
• Europejski gaz spadł w okolice 42 EUR/MWh, a ropa Brent poniżej 82 USD za baryłkę. To ulga dla rynku, ale nie gwarancja trwałej stabilizacji cen energii.
• Cieśnina Ormuz pozostaje jednym z najważniejszych punktów światowego handlu ropą i LNG. Wyjaśniamy, dlaczego każde napięcie w tym regionie natychmiast wpływa na ceny surowców.

Ceny ropy i gazu mocno spadły po doniesieniach o tymczasowym porozumieniu USA-Iran, które może doprowadzić do ponownego otwarcia cieśniny Ormuz. Europejski gaz zszedł w okolice 42 EUR/MWh, Brent spadł poniżej 82 USD za baryłkę, a WTI poniżej 80 USD. Rynek odetchnął, bo przez Ormuz przechodzi strategiczna część światowego handlu ropą i LNG. Niepewność jednak nie znika – tekst memorandum nie został jeszcze ujawniony, a armatorzy będą patrzeć przede wszystkim na bezpieczeństwo żeglugi.

Rynek zdjął część premii za ryzyko

Ostatnie spadki cen nie wynikają z nagłej nadpodaży surowców, lecz ze zmiany oczekiwań. Inwestorzy zaczęli wyceniać scenariusz, w którym najgorszy wariant – długotrwały paraliż cieśniny Ormuz – nie musi się zrealizować. To wystarczyło, żeby ropa i gaz oddały część wcześniejszych wzrostów.

Taki ruch dobrze pokazuje, jak duża była premia za ryzyko geopolityczne. Gdy szlak morski odpowiadający za znaczącą część globalnego handlu energią staje pod znakiem zapytania, ceny rosną nawet wtedy, gdy fizyczne dostawy nie zostały jeszcze całkowicie zatrzymane. Gdy pojawia się sygnał deeskalacji, rynek potrafi zareagować równie gwałtownie w drugą stronę.

Gaz spadł w okolice 42 EUR/MWh, ale rynek nadal jest nerwowy

Europejski gaz potaniał do okolic 42 EUR/MWh. To wyraźna ulga po okresie podwyższonej zmienności, ale nie oznacza powrotu do pełnego spokoju. Gaz w Europie pozostaje wrażliwy na sytuację LNG, a Zatoka Perska jest dla tego rynku ważna przede wszystkim przez katarski eksport.

Szczególnie istotny jest kompleks Ras Laffan, czyli kluczowe centrum eksportu LNG w Katarze. Nawet jeśli Ormuz zostanie odblokowany, odbudowa pełnych dostaw może potrwać dłużej niż sama decyzja polityczna. Trzeba przywrócić bezpieczny ruch statków, rozładować zaległości logistyczne i ocenić stan infrastruktury.

Dodatkowym czynnikiem jest pogoda. Jeżeli Europa wejdzie w okres wysokich temperatur, wzrośnie zapotrzebowanie na chłodzenie, a wraz z nim zużycie energii elektrycznej. W części systemów oznacza to większą pracę elektrowni gazowych. Dlatego spadek cen może być szybki, ale równie szybkie mogą być krótkoterminowe odbicia.

Co ciekawe, po drugiej stronie Atlantyku gaz zachowuje się odwrotnie. Amerykański Henry Hub wzrósł we wtorek do ok. 3,17 USD/MMBtu, wspierany przez odbicie eksportu LNG – przepływy do terminali eksportowych zwiększyły się o 13,2% tydzień do tygodnia, do ok. 546 mln m³/d. Wzrosty ograniczają jednak wysokie zapasy – na 5 czerwca wynosiły ok. 76 mld m³, o ok. 6% powyżej średniej pięcioletniej dla tego okresu.

Ropa schodzi poniżej ważnych poziomów

Na rynku ropy reakcja była równie wyraźna. Brent spadł poniżej 82 USD za baryłkę, a amerykańska WTI poniżej 80 USD. To poziomy ważne psychologicznie, bo pokazują, że inwestorzy przestali wyceniać scenariusz długiego zablokowania dostaw z regionu Zatoki Perskiej.

Nie oznacza to jednak, że ropa wróci od razu do cen sprzed kryzysu. Rynek będzie potrzebował potwierdzenia, że statki faktycznie wracają na szlak, ubezpieczyciele akceptują ryzyko, a producenci są w stanie zwiększyć eksport bez nowych ograniczeń.

Ormuz pozostaje centrum nerwowym energetyki

Cieśnina Ormuz ma znaczenie większe niż wskazywałaby jej szerokość na mapie. Łączy Zatokę Perską z Morzem Arabskim i jest jednym z najważniejszych energetycznych wąskich gardeł świata. Przez ten szlak przechodzi ok. 20% globalnej konsumpcji ropy i produktów naftowych oraz blisko jedna piąta światowego handlu LNG.

Dlatego każda informacja o blokadzie, minowaniu akwenu, ograniczeniach żeglugi albo ryzyku ataków natychmiast trafia do wycen. Rynek energii nie czeka wtedy na pełne potwierdzenie strat – reaguje na prawdopodobieństwo zakłóceń.

• Zobacz również: Dwie twarze atomu, czyli co ma wspólnego broń atomowa z elektrownią jądrową?

Dla odbiorców ulga może przyjść z opóźnieniem

Spadek cen ropy może zmniejszyć presję na paliwa, transport i inflację, ale nie z dnia na dzień. Ceny na stacjach zależą od notowań hurtowych, kursów walut, marż, podatków i zapasów. Podobnie jest z gazem. Niższe ceny hurtowe są dobrą informacją dla rynku, ale odbiorcy końcowi zobaczą skutki zależnie od kontraktów, taryf i sezonu zakupowego.

To nie jest jeszcze koniec kryzysu, tylko wyraźne uspokojenie nastrojów. Rynek przestał wyceniać najgorszy wariant dla Ormuzu, ale nadal czeka na dowody: podpisane porozumienie, bezpieczny ruch statków i realny powrót dostaw z regionu. Dopiero wtedy będzie można mówić nie tylko o spadku premii wojennej, ale o trwalszej stabilizacji cen energii.

Źródła: Trading Economics, EIA, IEA, CBS News, CFR, The Guardian, Anadolu Agency