Rozszczelniona lista ZUM? Co na ten temat mówi MKiŚ?

Od 14 czerwca w ramach programu Czyste Powietrze można będzie uzyskać dofinansowanie tylko na te pompy ciepła, które znajdują się na liście ZUM. Jakie urządzenia mogą być na nią wpisane? Czy lista ZUM rzeczywiście się rozszczelniła?

Zdjęcie autora: Redakcja GLOBEnergia

Redakcja GLOBEnergia

Podziel się

Lista ZUM do tej pory była tylko wskazówką, które urządzenia grzewcze mają na tyle wysoką jakość, że warto zdecydować się na nie przy wymianie źródła ciepła. Beneficjenci programu Czyste Powietrze nie musieli wybierać nowego źródła ciepła z tej listy. Od 14 czerwca się to zmieni, a pieniądze publiczne będą przeznaczane tylko na certyfikowane urządzenia, których parametry pracy zostały potwierdzone. Jednak które źródła ciepła będą mogły trafić na listę?

Zmiany na liście ZUM

10 maja pojawiły się zmiany w regulaminie listy ZUM, które zmodyfikowały sposób, w jaki poszczególne modele urządzeń mogą zostać wpisane na listę. Przez niektórych komentatorów zostały ocenione jako niekorzystne. Pojawiły się głosy, że wprowadzone zmiany przeczą idei listy sprawdzonych urządzeń, a w ich konsekwencji listę ZUM zaleją źródła ciepła, których parametry energetyczne są dobre jedynie na papierze. O jakie zmiany chodzi?

Istnieją dwie ścieżki, które producenci mogą wybrać, jeśli chcą, żeby ich urządzenia znalazły się na liście ZUM.

Ścieżka pierwsza: przebadanie poszczególnych modeli w jednym z 22 akredytowanych laboratoriów na terenie UE lub EFTA. Dzięki poddaniu ich niezależnym badaniom, parametry pracy, które deklaruje karta urządzenia lub jego etykieta energetyczna, zostaną potwierdzone.

Ścieżka druga (umożliwiająca czasowe wpisanie urządzenia na listę ZUM): złożenie do Instytutu Ochrony Środowiska certyfikatu jakości EHPA Q, HP Keymark lub Eurovent dla danego źródła ciepła, dzięki czemu będzie ono mogło (po weryfikacji IOŚ) zostać czasowo wpisane na listę ZUM. Jeśli do końca roku 2024 nie zostaną wykonane badania w jednym ze wspomnianych 22 akredytowanych laboratoriów na terenie UE lub EFTA, zostanie skreślone z listy. 

Ścieżka pierwsza jest domyślnym sposobem rejestracji na listę. Możliwość wybrania ścieżki drugiej będzie ograniczone czasowo: taka opcja będzie dostępna tylko w okresie od 14 czerwca do 31 grudnia 2025 roku. 

Rozszczelnienie listy ZUM

Wprowadzenie drugiej ścieżki wzbudziło niepokój branży. Pojawiały się głosy, że takie rozszerzenie przepisów wpuści na listę ZUM urządzenia, które w rzeczywistości nie spełniają wymaganych norm. Dofinansowywanie takich niesprawdzonych urządzeń przez ogólnopolski program może spowodować, że urządzenia wątpliwej jakości (a mimo to wpisane na listę ZUM) nie będą działać poprawnie i spowodują spadek zaufania Polaków i Polek do niskoemisyjnych, ekologicznych technologii oraz samego programu Czyste Powietrze. 

Ministerstwo odpowiada

W związku z wątpliwościami branży, założenia nowej wersji regulaminu przedstawili  wiceminister klimatu i środowiska Krzysztof Bolesta, prezes zarządu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Dorota Zawadzka-Stępniak oraz zastępca prezesa zarządu NFOŚiGW Robert Gajda na konferencji prasowej, która odbyła się rano 15 maja. 

Konferencja prasowa 15 maja. Źródło: www.gov.pl

Przedstawiciele organów, które odpowiadają za Czyste Powietrze, uspokajają: lista ZUM jest i będzie narzędziem, które umożliwia uzyskanie dofinansowania tylko do urządzeń o najwyższej jakości. Okres przejściowy, w którym urządzenia wpisywane na listę ZUM nie muszą posiadać certyfikatów jakości z akredytowanych europejskich laboratoriów, ma trwać jedynie pół roku. Dzięki temu producenci dostaną czas na przebadanie kolejnych urządzeń we wskazanych placówkach. 

Na konferencji prasowej padło również zapewnienie, że wszystkie wnioski o wpisanie na listę ZUM są dokładnie i rzetelnie weryfikowane przez IOŚ, który odrzucił już około 80% wniosków. Dodatkowo Urząd Ochrony Konsumentów i Konkurencji ma mieć możliwość wyrywkowego badania urządzeń z listy ZUM, pod kątem zgodności z deklarowanymi parametrami. Możliwe będzie również zgłaszanie poszczególnych modeli, jeśli pojawią się wątpliwości co do ich jakości. 

Inne zmiany

Nowy regulamin programu Czyste Powietrze wprowadza też inne zmiany – np. obowiązkowe audyty energetyczne, w przypadku korzystania z dofinansowania na wymianę źródła ciepła (na przeprowadzenie audytu będzie można otrzymać do 1200 zł). Więcej na temat zmian w programie Czyste Powietrze przeczytasz tutaj. Nie są to jednak na pewno ostatnie modyfikacje. W przyszłości Ministerstwo we współpracy z NFOŚiGW planuje kolejne modyfikacje, jak np. wprowadzenie listy sprawdzonych, rzetelnych audytorów energetycznych. O planowanych zmianach będziemy informować na bieżąco. 

Zdjęcie autora: Redakcja GLOBEnergia

Redakcja GLOBEnergia