Taki wynik może świadczyć o wysyceniu się rynku projektów przetargowych na tego typu instalacje. Sprzedaż kolektorów słonecznych w 2019 roku odbywała się w wyniku rozstrzygniętych w 2018 i 2019 roku przetargów gminnych. W ubiegłym roku, w ogromnej większości sprzedawały się kolektory płaskie. W grupie kolektorów próżniowych w IV kwartale 2019 roku odnotowano spadek na poziomie ok. 66%. Taki wynik jest konsekwencją struktury rynku w tej grupie produktowej, opartej w ponad 80% na realizacjach inwestycji przetargowych.

Programy i przetargi na instalacje kolektorów słonecznych odbywają się często w gminach lub ich sąsiedztwie, które już miały jakieś doświadczenia z tego typu instalacjami i są efektem dobrej opinii użytkowników instalacji pozyskujących ciepło z energii słonecznej.

Promocja i edukacja

Pomimo pewnych pozytywnych symptomów w handlu detalicznym, w dalszym ciągu brakuje zaplecza w tym segmencie dystrybucji, które gwarantowałoby stabilność rynku przynajmniej w pewnym zakresie. Całkowicie brakuje również działań promocyjnych i informacyjnych wspierających tę technologie jako całkowicie bezemisyjną, o znikomych kosztach eksploatacyjnych.

Od dłuższego czasu, brakuje edukacji co do możliwości, jakie daje instalacja kolektorów słonecznych i kiedy dzięki niej można uzyskać darmowe ciepło. Programy wsparcia w poprzednich latach dały negatywny efekt w postaci utrwalanej świadomości użytkowników końcowych, ze instalacja kolektorów słonecznych jest możliwa tylko za dopłatą w ramach instrumentów wsparcia, co jest dużym obciążeniem w sprzedaży tej technologii pozyskiwania ciepła.

Pewną konkurencją stają się systemy PV, które się zakłada stricte do zasilania elektrycznych urządzeń grzewczych. Do instalowania systemów fotowoltaicznych przeszła także spora grupa instalatorów montujących wcześniej instalacje kolektorów słonecznych.

Ciepło do celów grzewczych

Na rynku jest coraz więcej instalacji, w których ciepło pochodzące z kolektorów słonecznych służy także do celów grzewczych, obok tradycyjnego przygotowywania ciepłej wody użytkowej, chociaż udział procentowy tego typu instalacji w całym wolumenie sprzedaży kolektorów się nie zmienił.

Zagrożenia

Z jednej strony, w dalszym ciągu wysoki pomimo spadku wynik na pewno cieszy, ale z drugiej niepokoi struktura sprzedaży oparta na gminnych programach parasolowych na rzecz ograniczania niskiej emisji. Tego typu struktura rynku oparta w ogromnej większości na zamówieniach obiektowych powoduje ostrą walkę konkurencyjną przy ograniczonej liczbie przetargów, co powoduje agresywne działania dostawców, którzy, aby zredukować cenę decydują się na skrócenie łańcucha dystrybucyjnego.

Struktura rynku oparta wyłącznie na przetargach nie gwarantuje stabilizacji, pomimo osiągniętych wyników które powinny cieszyć. Po zapaści w handlu detalicznym, widać pewne oznaki ożywienia także w tym segmencie dystrybucji, ale w dalszym ciągu sytuacja jest daleka od normalności. W dalszym ciągu jednak brakuje kompleksowego programu wsparcia rozwoju tego segmentu rynku. Pewną szansą jest włączenie od 2020 roku instalacji kolektorów słonecznych do grupy urządzeń grzewczych w ramach programu Czyste Powietrze prowadzonego przez NFOŚiGW.

Wsparcie

Na poziomie UE w przygotowaniu znajduje się obecnie nowe otwarcie dla kolektorów słonecznych jako elementów systemów grzewczych, ciepła procesowego, oraz odbudowa wykorzystania rozwiązań PVT – kolektora hybrydowego łączącego cechy kolektora termicznego z panelem fotowoltaicznym. W przygotowaniu jest także etykietowanie kolektorów słonecznych na wzór innych urządzeń grzewczych.

Sprzedaż

W segmencie kolektorów słonecznych można założyć, że proporcje sprzedaży pod względem dróg dystrybucji to 80% inwestycji gminnych i 20% tradycyjnych kanałów dystrybucji.

W ostatnim czasie daje się zaobserwować wzrost zainteresowania zastosowaniem OZE w ciepłownictwie w połączeniu z zastosowaniem magazynów ciepła. Być może pewnym rozwiązaniem mógłby być nowy system wsparcia dla instalacji kolektorów słonecznych dla inwestycji w ciepło systemowe i w przemyśle.

Trendy w sprzedaży kolektorów słonecznych

Od początku dekady sprzedaż kolektorów słonecznych dynamicznie zmienia się z roku na rok i nie ma stałej tendencji. Ile m2 kolektorów słonecznych sprzedawano rocznie?

  • 2011 rok – 105000 m24
  • 2012 rok – 194000 m2
  • 2013 rok – 174000 m2
  • 2014 rok – 223000 m2
  • 2015 rok – 245000 m2
  • 2016 rok – 115400 m2
  • 2017 rok – 111100 m2
  • 2018 rok – 310000 m2
  • 2019 rok – 263000 m2
kolektory

Sprzedaż kolektorów słonecznych, źródło: SPIUG

Polska na tle innych krajów

Osiągnięty w 2019 roku wynik w dalszym ciągu powoduje, że Polska należy do w czołówki krajów instalujących takie instalacje w Europie, na drugim miejscu po Niemczech, gdzie w
2019 roku sprzedano nieco ponad 500 tys. m2 kolektorów słonecznych.

SPiUG

Stowarzyszenie Producentów i Importerów Urządzeń Grzewczych