Wymóg UE

Dotychczas polskie regulacje były niezgodne z postanowieniami dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko, zwanej dalej dyrektywą EIA. Dyrektywa EIA zapewnia szeroki udział społeczeństwa w podejmowaniu decyzji, w tym do procedury odwoławczej, a także dostęp do wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska dla „zainteresowanej społeczności”.

Jak czytamy w Ocenach Skutków Regulacji (OSR), załączonych do zaproponowanych przepisów, KE zwróciła uwagę, że dla zapewnienia skutecznego dostępu do wymiaru sprawiedliwości zainteresowana społeczność – wnosząc skargę na decyzje administracyjną – musi mieć również możliwość zwrócenia się do sądu lub niezależnego organu o zarządzenie środka tymczasowego, tak aby pewne działania mogły zostać przerwane i aby zapobiec wynikającemu z nich zagrożeniu dla zdrowia ludzi lub środowiska przez tymczasowe zawieszenie realizacji pozwolenia na sporne przedsięwzięcie.

Rozszerzenie uprawnień

W nowelizacji ustawy zapewniono dostęp organizacjom ekologicznym do wymiaru sprawiedliwości, jeśli chodzi o proces inwestycyjny prowadzony dla przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Rozszerzono uprawnienia stron postępowania i organizacji ekologicznych dotyczące decyzji środowiskowej oraz decyzji następczych, tj. decyzji inwestycyjnych, do których wymagane jest uzyskanie decyzji środowiskowej. Możliwość wnoszenia o wstrzymanie wykonania decyzji środowiskowej przez organ odwoławczy lub sąd administracji będzie przysługiwać wszystkim podmiotom aktualnie mającym uprawnienie do złożenia odwołania lub skargi, czyli stronom, uczestnikom na prawach stron, organizacjom społecznym i ekologicznym.

Organizacje ekologiczne i strony postępowania – na  etapie postępowania odwoławczego od decyzji środowiskowej – będą mogły wnioskować o zastosowanie środków tymczasowych wraz z możliwością złożenia skargi do sądu. Na etapie postępowania sądowego – będą mogły wnioskować o zastosowanie środków tymczasowych dotyczących decyzji środowiskowej zaskarżonej do sądu.

Wprowadzono także rozwiązania, które zapewnią stronom postępowania w sprawie wydania decyzji środowiskowych oraz organizacjom ekologicznym – na określonych warunkach – prawo do wnoszenia odwołań od decyzji inwestycyjnych, a w następnej kolejności – skarg do wojewódzkich sądów administracyjnych ze względu na ich niezgodność z decyzją środowiskową. Zaproponowane rozwiązania będą miały zastosowanie bez względu na przepisy poszczególnych ustaw – w tym specustaw – dotyczących wydawania i skarżenia zezwoleń inwestycyjnych.

Projekt ustanawia dla wojewódzkich sądów administracyjnych 30 dniowy termin do rozpatrzenia wniosku w sprawie wstrzymania decyzji środowiskowej. W przypadku wstrzymania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach sąd powinien rozpoznać skargę na tę decyzję w terminie 3 miesięcy od jej wpływu.

Aby zapewnić skuteczną procedurę odwoławczą przed sądem administracyjnym, zminimalizowano ograniczenia w dostępie do tej procedury obecne w specustawach. Dotyczy to zarówno etapu wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach danej inwestycji, jak i samego zezwolenia na inwestycję.

Nowe rozwiązania mają wejść w życie po 14 dniach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.

Źródło: KPRM/Rządowe Centrum Legislacji

Redakcja GLOBEnergia