Samochód z fotowoltaiką jako awaryjna elektrownia zamiast agregatu. Czy pomoże po katastrofie?

• Pojazdy VIPV łączą transport, magazyn energii i własne źródło prądu. Dzięki panelom PV nie są całkowicie zależne od ładowarek ani dostaw paliwa.
• Raport IEA PVPS pokazuje, że takie pojazdy mogą wspierać centra ewakuacyjne przez kilka dni. W modelowym mieście setki aut SEV mogłyby podtrzymać działanie kluczowych punktów po katastrofie.
• Technologia nie zastąpi sieci ani agregatów w każdej sytuacji. Może jednak stać się ważną rezerwą tam, gdzie drogi są przejezdne, a prąd trzeba szybko dowieźć na miejsce.

Samochód elektryczny z panelami fotowoltaicznymi na dachu nie musi być tylko ciekawostką dla fanów technologii. W sytuacji kryzysowej może stać się mobilnym źródłem energii dla centrum ewakuacyjnego, punktu łączności albo sprzętu medycznego. Zintegrowane z fotowoltaiką mogą mieć znaczenie nie tylko w transporcie, ale też w zarządzaniu kryzysowym.

Raport “VIPV as Energy Sources in Disaster Zones” analizuje zastosowanie pojazdów elektrycznych zintegrowanych z fotowoltaiką, określanych jako VIPV lub SEV, w strefach dotkniętych katastrofami. Chodzi o sytuacje, w których trzęsienie ziemi, powódź albo tajfun niszczą sieć energetyczną, blokują drogi i utrudniają dostawy paliwa. W takich warunkach klasyczne agregaty diesla szybko pokazują swoje słabe strony: potrzebują paliwa, serwisu, sprawnych akumulatorów rozruchowych i logistyki, która często przestaje działać jako pierwsza.

Gdy kończy się paliwo, fotowoltaika nadal działa

IEA PVPS zwraca uwagę, że pojazd z panelami PV łączy trzy funkcje: transport, magazyn energii i własne źródło wytwarzania. W przeciwieństwie do zwykłego elektryka nie jest całkowicie zależny od działającej ładowarki. W przeciwieństwie do stacjonarnej instalacji PV można go przestawić, dowieźć do miejsca, gdzie energia jest potrzebna, albo ustawić w lepszym nasłonecznieniu.

To szczególnie ważne w Japonii, gdzie doświadczenia z trzęsień ziemi pokazały, jak szybko zawodzą konwencjonalne systemy awaryjne. Po wielkim trzęsieniu ziemi we wschodniej Japonii w 2011 r. problemy dotyczyły nie tylko dostaw prądu, ale też infrastruktury telekomunikacyjnej i dystrybucji paliwa. Raport wskazuje, że w takich scenariuszach mobilne, bezpaliwowe źródła energii mogą wypełnić lukę między awarią sieci a jej odbudową.

Ile takich pojazdów potrzeba?

Autorzy raportu wykorzystali symulacje Monte Carlo, aby sprawdzić, ile pojazdów fotowoltaicznych potrzeba do utrzymania kluczowych obiektów przez siedem dni po katastrofie. W modelowym mieście o promieniu 5 km około 1000 pojazdów SEV wystarczało do zasilania krytycznych punktów w scenariuszu dobrowolnego współdzielenia energii. Nawet przy bardziej ostrożnym założeniu, że część właścicieli będzie chronić własne zasoby energii, około 450 pojazdów mogło wystarczyć do podtrzymania centrów ewakuacyjnych przez tydzień.

To nie oznacza, że każdy samochód ma stać się elektrownią ratunkową. Kluczowy jest system: zachęty dla właścicieli, procedury, punkty odbioru energii i przygotowanie lokalnych służb. Bez tego technologia pozostanie ciekawostką.

Ciężarówka fotowoltaiczna jako awaryjna elektrownia

Raport opisuje też komercyjny system SolaronTop firmy IM Efficiency. W testach w klimacie japońskiego Miyazaki taka ciężarówka z panelami na dachu i bokach produkowała średnio 38,3 kWh dziennie, a latem ponad 45 kWh. To energia wystarczająca do wielu krytycznych zastosowań: ładowania telefonów, pracy oświetlenia LED, chłodnictwa medycznego czy wsparcia tymczasowej stacji bazowej łączności.

• Zobacz również: Ta ciężarówka to elektrownia na kołach. Ile może dostarczyć prądu?

Nie zastąpi wszystkiego, ale może pomóc

VIPV nie jest rozwiązaniem na każdy kryzys. Pojazd zniszczony przez powódź, osuwisko albo zawalenie budynku nie pomoże nikomu. Ale tam, gdzie drogi są częściowo przejezdne, a sieć jeszcze nie działa, samochody i ciężarówki z fotowoltaiką mogą stać się rozproszoną rezerwą energetyczną. W katastrofach liczy się nie tylko ilość energii, ale też możliwość jej dowiezienia tam, gdzie jest potrzebna. I właśnie tu pojazdy zintegrowane z fotowoltaiką mogą mieć przewagę nad klasycznym agregatem.

Źródła: IEA PVPS Task 17, raport „VIPV as Energy Sources in Disaster Zones”; PV Magazine; TaiyangNews.