Na łamach GLOBenergia.pl informowaliśmy, że pojawił się projekt ustawy o rekompensacie dochodów utraconych przez gminy w 2018 roku w związku ze zmianą zakresu opodatkowania elektrowni wiatrowych. Przypomnijmy, że zmiany w przepisach z 2016 roku podniosły opodatkowanie elektrowni wiatrowych na skutek podwyższenia podatku od nieruchomości, który jest wyłącznym dochodem gmin. Pierwotnie podatek płacony był jedynie od części budowlanej, następnie obłożono także część techniczną. W 2018 roku okazało się, że nowe regulacje nie są zgodne z zobowiązaniami międzynarodowymi Polski i dokonano zmian z mocą wsteczną. W ten sposób gminy, na których są zainstalowane elektrownie wiatrowe, utraciły znaczną część dochodów.

Trybunał Konstytucyjny zobowiązał ustawodawcę do podjęcia prac legislacyjnych mających na celu opracowanie regulacji rekompensującej gminom straty poniesione w następstwie wprowadzenia z mocą wsteczną regulacji wpływającej na obniżenie ich dochodów z podatku od elektrowni wiatrowych. Jeśli rząd nie wyrobi się w terminie z przygotowaniem regulacji, to będzie nałożona odpowiedzialność odszkodowawcza Skarbu Państwa. Wypłaty mają być zrealizowane już w 2022 roku, a ich suma może sięgnąć 278 mln zł.

Gminy krytykują

W toku konsultacji padło wiele słów krytyki i uwag odnośnie projektu ustawy. Stowarzyszenie Gmin i Powiatów Wielkopolski wyraziło negatywnego stanowisko odnośnie propozycji rządu. Organizację “dziwi” fakt, że ustawodawca zaproponował zwrot utraconych wpływów jedynie za okres od 1 stycznia do 13 lipca 2018 roku a nie za cały rok 2018, w którym nastąpiła zmiana zasad, mających wpływ na budżety JST. Ponadto stowarzyszenie informuje, iż aby utrzymać założone prognozy budżetowe oraz płynność finansową, niektóre gminy zaciągnęły kredyty, których spłata obciąża i ogranicza je finansowo. Niezbędne jest więc poszerzenie wsparcia i rekompensaty rządowej o koszty odsetek od zaciągniętych zobowiązań w tych jednostkach, które musiały takie rozwiązanie przyjąć. Rekompensaty nie powinny być także wliczane do dochodów gminy – z uwagi na wzrost dochodów w 2022 roku z tytułu rekompensat, niektóre samorządy mogą popaść w kłopoty finansowe, poprzez pozbawienie prawa do subwencji wyrównawczej, a nawet zobligowania do wypłaty takowej wobec innych samorządów.

Na podobne elementy do zmian wskazało także Stowarzyszenie Gmin Przyjaznych Energii Odnawialnej. Przewodniczący zarządu Leszek Kuliński wskazał, że projekt ten nie uwzględnia wszystkich aspektów wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 22 lipca 2020 r. (brak określenia dnia wejścia w życie zmian w definicjach, ograniczenie wysokości rekompensat wyłącznie do części roku 2018), a nadto zawiera rozwiązania zbyt ogólne (w zakresie postępowania przed wojewodą) bądź wprost niekorzystne dla gmin (zaliczenie otrzymanej rekompensaty do dochodu podatkowego gminy).

Zmiany zaproponował także wojewoda lubelski, natomiast wojewoda lubuski, podkarpacki i świętokrzyski oraz Związek Banków Polskich nie wnieśli uwag.

Źródło: RCL

Patrycja Rapacka

Analityk i redaktor w GLOBEnergia. Transformacja energetyczna, OZE, offshore wind, atom