W styczniu 2021 r. Marszałek Województwa Podlaskiego ogłosił wyniki konkursu na programy dofinansowania do inwestycji we własne źródło OZE – w tym przypadku fotowoltaikę – oraz montaż w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podlaskiego 2014-2020. Wśród zwycięzców znalazła się gmina Choroszcz, która następnie uruchomiła dla mieszkańców program grantowy “Redukcja emisji dwutlenku węgla poprzez montaż instalacji fotowoltaicznych w Gminie Choroszcz”. W dniach od 26 marca do 26 kwietnia 2021 r. wnioskodawcy mogli się ubiegać o granty w postaci refundacji wydatków poniesionych w wyniku zakupu i montażu nowych modułów fotowoltaicznych, ale nie większej niż 65 proc. kosztów kwalifikowanych – do maksymalnie 54 tys. zł. Wskazano górne granice kosztów kwalifikowanych inwestycji w fotowoltaikę o mocy do 5 kWp – maksymalnie 6 tys. zł brutto w przeliczeniu za 1 kWp, oraz w przypadku instalacji powyżej 5 kWp – maksymalnie 5,5 tys. brutto za 1 kWp. Zastrzeżono, że wyprodukowana energia mogła być konsumowana tylko przez gospodarstwo domowe, oraz że montaż instalacji OZE nie może być wykonany na budynkach mieszkalnych, których dachy pokryte są materiałami lub wyrobami zawierającymi azbest.

Kryteria wyboru

Zainteresowani grantem mieszkańcy Gminy Choroszczy mogli składać wnioski w terminie do 21 dni od ogłoszenia naboru. Co ciekawe, gmina informuje na stronie, że o wyborze grantobiorców zdecyduje ocena formalna (trzeba spełnić pięć warunków) oraz losowanie. Nasza redakcja czyta w regulaminie konkursu, że w przypadku większej liczby chętnych niż zadeklarowanych o przyznaniu grantu zdecyduje losowanie. W tym celu dokument przewiduje powołanie przez Burmistrza Choroszczy specjalnej Komisji. Losowanie ma się odbyć poprzez “przypisanie każdemu wnioskowi o udzielenie grantu numeru i losowanie tych numerów z ogólnej puli wniosków wg kategorii: oddzielnie dla obszarów wiejskich i miejskich Gminy Choroszcz, z podziałem na instalacje do 5 kW i powyżej 5 kW zgodnie ze złożonym wnioskiem do RPO WP”. Czytamy dalej, że wynikiem losowania będzie powstanie listy podstawowej oraz rezerwowej oddzielnie dla obszarów wiejskich i miejskich Gminy Choroszcz, z podziałem na instalacje do 5 kW i powyżej 5 kW. O pozycji na liście decyduje kolejność wylosowania wniosku. Nie wskazano jednak w jaki sposób miałoby przebiegać losowanie.

5 maja br. na stronie gminy pojawiła się lista zwycięzców. Okazało się, że faktycznie specjalna komisja dokonała “rozlosowania wniosków zakwalifikowanych pod względem formalnym”. Na liście znalazł się sam burmistrz Robert Wardziński. W tej sprawie zwrócili się mieszkańcy gminy m.in do redakcji Kuriera Porannego, który opisał sprawę. Wśród szczęśliwców znaleźli się także radni gminy (w tym przewodnicząca), kierownik Urzędu Stanu Cywilnego, były rektor Politechniki Białostockiej i jego syn, ale także proboszcz parafii prawosławnej, dyrektora Muzeum Wojska w Białymstoku. Redakcja Kuriera Porannego ustaliła także, że wśród grantobiorców jest m.in. matka radnego, mąż jednej z radnych, syn właściciela sieci sklepów spożywczych czy przedsiębiorca budowlany, który (według doniesień mieszkańców) miał wykonać elewację na domu burmistrza. Zwycięzcy w komentarzu dla redakcji Kuriera Porannego wskazywali, że to zwykły zbieg okoliczności. Granty otrzymało 20 osób dobrze znanych mieszkańców gminy. W sumie dotację na montaż otrzymają 65 mieszkańców, 195 kolejnych znalazło się na liście rezerwowej.

Mieszkańcy poinformowali także, że nie był właściwie znany termin losowania oraz czy będzie jawne, a urzędnicy tłumacząc się pandemią odsyłali na stronę. O ile sama procedura losowania nie jest wyjątkiem, to jak zauważa redakcja, w innych gminach losowania są transmitowane online na żywo na stronach urzędów.

Burmistrz zrezygnował z dofinansowania do PV

19 maja na stronach gminy pojawiło się oświadczenie burmistrza, który przedstawił swoje stanowisko i informacje o przebiegu konkursu. Zapewnia, że na każdym etapie regulamin informował mieszkańców o losowaniu i wyjaśniał jak będzie przebiegał proces oraz informowano też każdorazowo o tym zainteresowanych mieszkańców, zarówno telefonicznie, jak i osobiście. Do programu wpłynęło blisko 300 wniosków, a 260 pozytywnie przeszło ocenę formalną i mogło wziąć udział w losowaniu – “wszyscy mieszkańcy na tych samych zasadach” – zapewnia burmistrz.

– Losowanie odbyło się 30 kwietnia 2021 roku, zgodnie z decyzją komisji ds. losowania. Aby strona społeczna była w pełni reprezentowana, 14 kwietnia br. zwróciliśmy się do działających na terenie naszej gminy organizacji pozarządowych, aby wytypowały spośród siebie reprezentantów – przyszłych członków komisji ds. losowania. Do 26 kwietnia br. otrzymaliśmy odpowiedzi od 3 podmiotów, dlatego komisja, która przeprowadzała losowanie składała się z 3 osób – informuje przedstawiciel gminy.

W dalszej części stanowisko tłumaczy, że obowiązku przestrzegania zasad sanitarnych, co miało wpływ na konkurs, jak i starania gminy, by szybko go rozstrzygnąć. W dalszym ciągu nie wiadomo, w jaki sposób losowano zwycięzców. “każdy wniosek przeszedł ocenę formalną i żaden nie był traktowany w sposób wyjątkowy – wszystkie wnioski poddane były ustalonej w Regulaminie i zwyczajowo przyjętej oraz do tej pory niekwestionowanej procedurze losowania” – czytamy w stanowisku.

Robert Wardziński wyjaśnił, że w związku z narosłymi wokół programu nieporozumieniami, żę rezygnuje z grantu, chociaż w konkursie uczestniczył na równych zasadach tak jak każdy mieszkaniec gminy “Choroszcz”. Radio Białystok ustaliło, że mieszkańcy zwrócili się w tej sprawie także do marszałka województwa białostockiego.

Przejrzystość dofinansowania

Redakcja GLOBEnergia.pl na bieżąco śledzi informacje na temat programów dofinansowujących inwestycje we własne źródło OZE, w tym fotowoltaikę, oraz publikuje i zwraca uwagę na nieuczciwe praktyki podmiotów sektora fotowoltaiki. Powyższy przykład pokazuje pełen niejasności i dziwnych zbiegów okoliczności konkurs, który poddaje w wątpliwość równość wnioskodawców. Takie sytuacje nie powinny mieć miejsca, zwłaszcza gdy dotyczą środków publicznych. Redakcja będzie śledzić postępy w sprawie, więc już dziś zapraszamy na łamy naszego portalu!

Redakcja GLOBEnergia