Stare panele PV na śmietnik? Nowa technologia może odzyskać z nich cenne surowce

• Technologia opracowana przez 9-Tech pozwala na odzysk aż do 90% krzemu oraz srebra ze zużytych modułów PV, drastycznie podnosząc opłacalność całego procesu. Standardowe instalacje recyklingowe odzyskują zaledwie około 35% wartości ekonomicznej surowców zawartych w panelu, traktując resztę jako odpad.
• Startup jako jeden z pierwszych w Europie wdraża proces termomechaniczny i ultradźwiękowy, eliminujący potrzebę agresywnego mielenia materiałów. Dzięki temu odzyskiwane surowce nie są zanieczyszczone, a uzyskany krzem charakteryzuje się wysoką czystością.
• Odzyskany krzem w postaci wysokiej jakości proszku może trafić bezpośrednio do fabryk produkujących ogniwa nowej generacji lub anody do baterii litowo-jonowych. Zamyka to obieg surowcowy wewnątrz europejskiego przemysłu, zmniejszając zależność od dostaw azjatyckich.

Czy Europa zdoła poradzić sobie z milionami ton zużytych paneli fotowoltaicznych, które w najbliższych latach trafią na śmietnik? Dynamiczny rozwój energetyki słonecznej niesie za sobą potężne wyzwanie logistyczne i ekologiczne związane z zagospodarowaniem instalacji wycofywanych z eksploatacji. Standardowe metody recyklingu opierają się na mechanicznym rozdrabnianiu, co pozwala odzyskać głównie szkło i aluminium, podczas gdy kluczowy krzem oraz srebro bezpowrotnie przepadają. Włoski startup 9-Tech proponuje jednak zupełnie inne, zaawansowane podejście technologiczne, które umożliwia odzysk czystego krzemu i jego ponowne wykorzystanie. 

Drugie życie krzemu, czyli dlaczego tradycyjny recykling zawodzi

Tradycyjne zakłady przetwarzania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego traktują panele fotowoltaiczne w sposób bardzo uproszczony. Cały moduł jest wrzucany do kruszarki. Czego efektem jest mieszanina niskiej jakości szkła i tworzyw sztucznych, która najczęściej kończy jako podbudowa pod drogi lub alternatywa dla piasku w budownictwie. Tracimy w ten sposób najcenniejsze komponenty. 

Krzem metalurgiczny oraz srebro stanowią niewielki ułamek masy panelu, ale odpowiadają za większość jego wartości rynkowej. Bez ich odzysku recykling fotowoltaiki pozostaje biznesem mało opłacalnym i wymagającym dotacji. Szacuje się, że odzyskując wyłącznie podstawowe surowce, operatorzy uzyskują około 147 euro z tony materiału. Gdyby do tego równania dodać czysty krzem i srebro, wartość ta mogłaby wzrosnąć nawet trzykrotnie.

• Zobacz również: Chiny mogą pociągnąć w dół cały rynek fotowoltaiczny?

Przełom dzięki fuzji termicznej i ultradźwiękowej 

Włosi z 9-Tech podeszli do problemu od innej strony. Zamiast niszczyć strukturę panelu poprzez mielenie, zaprojektowali proces, który pozwala na precyzyjne oddzielenie poszczególnych warstw. Kluczem do sukcesu okazało się kontrolowane usuwanie folii EVA, która trwale spaja ogniwa krzemowe ze szklaną frontową taflą i tylną warstwą ochronną. W specjalnym reaktorze dochodzi do kontrolowanego spalania frakcji polimerowej, a odzyskiwana w tym procesie energia zasila całe urządzenie, zmniejszając zapotrzebowanie na zewnętrzne źródła prądu. 

Następnie, dzięki zastosowaniu technologii ultradźwiękowej, naukowcy są w stanie precyzyjnie odseparować czysty krzem oraz ścieżki przewodzące ze srebra i miedzi. Proces generuje niemal zero odpadów i nie wymaga stosowania dużych ilości niebezpiecznych odczynników chemicznych. 

Od dachu do baterii: nowa rola dla czystego krzemu 

Co dzieje się z surowcem, który udaje się odzyskać? Czysty proszek krzemowy staje się produktem o bardzo szerokim zastosowaniu rynkowym. Może on wrócić do łańcucha dostaw przemysłu fotowoltaicznego jako surowiec do produkcji nowych ogniw. To jednak nie wszystko. 

Coraz mocniej rozwija się sektor elektromobilności, który zgłasza ogromne zapotrzebowanie na krzem o wysokiej czystości. Nowoczesne baterie litowo-jonowe wykorzystują ten pierwiastek jako domieszkę do anod, co pozwala na drastyczne zwiększenie gęstości energii i skrócenie czasu ładowania pojazdów elektrycznych. Projekt realizowany przez 9-Tech udowadnia, że odpady z transformacji energetycznej mogą bezpośrednio zasilić jej kolejny etap, tworząc w pełni zamknięty obieg surowców w Europie. 

Źródła: Startup 9-tech, własne