Strefa Czystego Transportu już ruszyła. Kto może wjechać do Krakowa w 2026 roku? Czy są wyjątki?

• Do SCT mogą wjechać auta benzynowe (także LPG) spełniające normę Euro 4 lub wyprodukowane po 2004 roku oraz diesle spełniające Euro 6 lub wyprodukowane od 2014 roku. Starsze pojazdy są objęte ograniczeniami.
• Mieszkańcy Krakowa mogą skorzystać z dożywotniego zwolnienia, jeśli rozliczają podatki w mieście, są zameldowani i kupili auto przed 26 czerwca 2025 roku. Około 80% krakowskich samochodów już spełnia wymogi strefy.
• Przepisy SCT nie obejmują m.in. osób z niepełnosprawnościami, pojazdów zabytkowych, specjalnych oraz dojazdów na pilne świadczenia medyczne. Strefa obejmuje ok. 60% zurbanizowanego obszaru miasta i jest oznaczona znakami D-54.

Strefa Czystego Transportu w Krakowie – co trzeba wiedzieć

Kraków jako drugie miasto w Polsce wprowadza Strefę Czystego Transportu, ograniczając wjazd najstarszych i najbardziej emisyjnych pojazdów. Celem zmian pozostaje poprawa jakości powietrza i ograniczenie emisji z transportu drogowego, który w miastach wciąż odpowiada za znaczną część zanieczyszczeń. Strefa Czystego Transportu ma ograniczyć emisję spalin w centrum miasta i poprawić warunki życia mieszkańców. To narzędzie, które nie eliminuje transportu samochodowego, lecz stopniowo wypiera najbardziej emisyjne pojazdy. Kraków dołącza tym samym do europejskich miast, które stawiają na czystszy transport zamiast dalszego tolerowania przestarzałych technologii.

Do krakowskiej strefy bez przeszkód wjadą samochody benzynowe, także z instalacją LPG, jeśli spełniają normę Euro 4 lub zostały wyprodukowane po 2004 roku. W praktyce oznacza to, że po obszarze SCT mogą poruszać się auta benzynowe mające nawet 21 lat.

W przypadku samochodów z silnikiem Diesla obowiązują bardziej rygorystyczne wymagania. Wynika to z faktu, że pojazdy wysokoprężne generują proporcjonalnie więcej szkodliwych emisji. Dla aut osobowych o masie do 3,5 tony dopuszczalna jest norma Euro 6 lub rok produkcji co najmniej 2014. Oznacza to, że do strefy wjadą diesle maksymalnie dwunastoletnie.

Jak sprawdzić, czy auto spełnia wymagania

Sprawdzenie uprawnień pojazdu do wjazdu do Strefy Czystego Transportu jest bardzo proste. Wystarczy wpisać numer rejestracyjny w dedykowanym systemie online. W ciągu pierwszego miesiąca działania narzędzia skorzystało z niego ponad pół miliona użytkowników, co pokazuje skalę zainteresowania i potrzebę jasnej informacji dla kierowców.

Dla mieszkańców Krakowa przewidziano istotne ułatwienie. Osoby zamieszkujące miasto mogą korzystać z dożywotniego zwolnienia z przepisów Strefy Czystego Transportu, o ile spełniają jednocześnie trzy warunki. Muszą rozliczać podatki w Krakowie, posiadać meldunek na terenie miasta oraz być właścicielami samochodu kupionego przed 26 czerwca 2025 roku. Spełnienie tylko jednego lub dwóch z tych kryteriów nie wystarczy.

Władze miasta szacują, że po Krakowie porusza się około 500 tys. samochodów należących do mieszkańców. Około 80% z nich już dziś spełnia wymagania strefy, dlatego ich właściciele nie muszą podejmować żadnych dodatkowych działań ani składać zgłoszeń.

Wyjątki od przepisów SCT

Przepisy strefy nie obejmują także osób z niepełnosprawnościami, pod warunkiem posiadania ważnej unijnej karty parkingowej. Zwolnienia przewidziano również dla pacjentów korzystających ze specjalistycznych świadczeń medycznych, którzy powinni wcześniej zgłosić zamiar wizyty w placówce znajdującej się na terenie SCT. Warto podkreślić, że dojazd do Szpitalnego Oddziału Ratunkowego w sytuacji zagrożenia życia nie wymaga żadnego zgłoszenia w systemie.

Uchwała przewiduje ponadto wyłączenia dla pojazdów zabytkowych wpisanych do odpowiedniego rejestru oraz dla pojazdów specjalnych, takich jak kampery czy foodtrucki.

Gdzie obowiązuje SCT?

Obszar Strefy Czystego Transportu obejmuje niemal 60% zurbanizowanej powierzchni Krakowa. Z przepisów wyłączono największe obszary położone poza czwartą obwodnicą miasta, w tym Nową Hutę oraz Swoszowice. Wjazd na teren strefy oznaczają znaki drogowe D-54 – biały znak z zielonym samochodem i napisem „strefa”. To one informują kierowców, że wjeżdżają na obszar objęty nowymi zasadami ruchu.

Co sądzisz o strefach czystego transportu?

Na koniec warto powiedzieć to wprost: Strefa Czystego Transportu nie rozwiąże problemu smogu w Krakowie z dnia na dzień. Duża część zanieczyszczeń napływa do miasta z tzw. obwarzanka krakowskiego, czyli gmin położonych wokół Krakowa, często wyżej i bez podobnych ograniczeń, gdzie wciąż istotnym źródłem smogu jest ogrzewanie domów. Do tego dochodzi położenie miasta w dolinie Wisły – nawet całkowity zakaz spalania paliw stałych w Krakowie nie zlikwidował problemu do końca, bo zanieczyszczenia mają gdzie się kumulować. Mimo to SCT jest krokiem w dobrą stronę i sygnałem, że miasto próbuje ograniczać to, na co ma realny wpływ. A jak wy to oceniacie – czy takie rozwiązania mają sens w krakowskich realiach? Dajcie znać w komentarzach.

Źródła: smoglab.pl, krakow.pl.