Subskrypcja na pompę ciepła – czy zmieni oblicze mieszkań na wynajem?

• Projekt HP Subscribe zakłada udostępnianie pomp ciepła w formule subskrypcji, bez kosztów początkowych dla właściciela i najemcy. System ma być finansowany i obsługiwany przez zewnętrznego operatora.
• Pilotaż obejmie Austrię, Francję i Grecję, a budżet projektu wynosi blisko 1,85 mln euro z programu LIFE. Celem jest sprawdzenie, czy taki model realnie przełamie bariery w sektorze najmu.
• Subskrypcja ma rozwiązać problem podziału korzyści między właścicielem a lokatorem. Najemcy zyskują tańsze i czystsze ogrzewanie, a właściciele – wzrost wartości nieruchomości bez angażowania kapitału.

Rynek mieszkań na wynajem od lat pozostaje jednym z najtrudniejszych obszarów do przeprowadzenia realnej transformacji energetycznej. Wysokie koszty inwestycji i niejasny podział korzyści skutecznie zniechęcają zarówno właścicieli lokali, jak i najemców. Unia Europejska postanowiła więc sięgnąć po rozwiązanie, które ma przełamać ten impas.

Rusza pilotaż subskrypcji na pompę ciepła

W odpowiedzi na te bariery powstaje projekt HP Subscribe, którego celem jest wprowadzenie pomp ciepła w formule subskrypcji. Zamiast jednorazowej, kosztownej inwestycji, system grzewczy ma być udostępniany na zasadach abonamentowych, co znacząco obniża próg wejścia i czyni technologię bardziej dostępną w sektorze najmu.

Przedsięwzięcie zostało zaplanowane na lata 2025-2028 i dysponuje budżetem sięgającym blisko 1,85 mln euro. Finansowanie pochodzi z programu LIFE, który wspiera inicjatywy sprzyjające ochronie klimatu i środowiska naturalnego. W pierwszej kolejności nowe podejście zostanie przetestowane w ramach projektów pilotażowych w Austrii, Francji oraz Grecji.

Kluczowym elementem inicjatywy jest model HPoS, umożliwiający wymianę kotłów opartych na paliwach kopalnych na pompy ciepła bez ponoszenia kosztów początkowych – ani przez właściciela mieszkania, ani przez jego lokatora. Jeśli rozwiązanie się sprawdzi, może stać się realnym impulsem do upowszechnienia nowoczesnych systemów ogrzewania w segmencie wynajmowanych nieruchomości.

Transformacja energetyczna w mieszkaniach na wynajem

Jednym z głównych problemów przy wdrażaniu pomp ciepła w budynkach na wynajem jest konflikt interesów między właścicielami a lokatorami. Jak podkreśla Europejskie Stowarzyszenie Pomp Ciepła (EHPA), zaangażowane w realizację projektu, właściciele często niechętnie inwestują w instalacje, z których realne korzyści czerpią głównie najemcy. Z kolei sami lokatorzy nie są skłonni finansować modernizacji w nieruchomościach, które do nich nie należą.

Choć Polska nie bierze udziału w projekcie HP Subscribe, podobne bariery są bardzo dobrze znane także na krajowym rynku mieszkaniowym. Trudności pojawiają się również wtedy, gdy mieszkanie jest własnością użytkownika – wówczas decydujący głos mają wspólnoty mieszkaniowe lub spółdzielnie. Szczególnie wyraźnie widać to w przypadku instalacji takich jak fotowoltaika balkonowa, gdzie brak jednoznacznych zgód administracyjnych skutecznie blokuje nawet niewielkie, oddolne inwestycje.

• Zobacz również: Masz pompę ciepła? Chcesz zapłacić mniej za prąd? Musisz wybrać tę taryfę w 2026 roku

Opłata abonamentowa zamiast kosztów inwestycji

Projekt HP Subscribe ma przełamać ten impas poprzez zmianę odpowiedzialności i modelu własności. Pompa ciepła nie ma należeć ani do właściciela lokalu, ani do najemcy – jej operatorem będzie wyspecjalizowana firma zewnętrzna, a użytkownicy zapłacą jedynie stały abonament zamiast ponosić koszt zakupu urządzenia. Właściciel nieruchomości zachowa natomiast rolę podmiotu odpowiedzialnego za montaż, finansowanie oraz bieżącą obsługę techniczną instalacji. Według EHPA taki model ma zapewnić najemcom dostęp do czystego i efektywnego ogrzewania przy niższych kosztach eksploatacyjnych. Właściciele z kolei zyskają na wzroście wartości nieruchomości, nie angażując przy tym własnego kapitału w kosztowną inwestycję.

Nowe rozwiązanie zostanie sprawdzone w praktyce w ramach projektów pilotażowych realizowanych w Austrii, Francji i Grecji. Równolegle przewidziano działania wspierające wejście modelu na rynek w Irlandii – tam projekt połączy istniejące programy związane z pompami ciepła z siecią dostawców usług oraz partnerów finansowych. Dodatkowo inicjatywa HP Subscribe obejmie analizę narzędzi regulacyjnych i mechanizmów finansowych, takich jak systemy białych certyfikatów czy zachęty oparte na popycie. Ich celem jest zwiększenie atrakcyjności modelu subskrypcyjnego i stworzenie warunków do jego szerszego zastosowania w całej Europie.

A Ty jak oceniasz takie rozwiązanie? Czy subskrypcja na pompę ciepła ma szansę pobudzić rozwój rynku w sektorze mieszkaniowym, który dotąd pozostawał w cieniu budownictwa jednorodzinnego? Niewykluczone, że ten projekt przyczyni się do upowszechnienia takiego modelu zarówno w budynkach wielorodzinnych, jak i innych typach zabudowy.

Źródło: pv-magazine