Szwajcarzy budują gigantyczny magazyn energii o pojemności 2,1 GWh. Ma zasilać AI i miliony domów

• W Laufenburgu powstaje wielkoskalowy magazyn przepływowy redoks. Jego pojemność ma sięgać nawet 1,6–2,1 GWh, czyli skali zupełnie innej niż domowe baterie.
• Technologia przepływowa różni się od litowo-jonowej. Energia jest magazynowana w ciekłym elektrolicie, co daje długą żywotność, bezpieczeństwo i możliwość pracy w dużych instalacjach stacjonarnych.
• Projekt ma wspierać nie tylko sieć, ale też centrum danych AI. To pokazuje, że rozwój OZE i sztucznej inteligencji będzie coraz mocniej zależał od wielkoskalowych magazynów energii.

Bateria większa niż typowe skojarzenia z magazynem energii

W szwajcarskim Laufenburgu powstaje jeden z najciekawszych projektów magazynowania energii w Europie. Firma FlexBase buduje tam przepływowy magazyn energii typu redoks, który według zapowiedzi ma należeć do największych i najpotężniejszych tego typu instalacji na świecie. Obiekt ma stabilizować sieć, przyjmować nadwyżki energii odnawialnej i wspierać zasilanie centrum danych AI.

Skala robi wrażenie. W zależności od źródła pojawiają się wartości rzędu 1,6-2,1 GWh pojemności oraz moc sięgająca setek megawatów. Dla porównania, szwajcarska elektrownia jądrowa Leibstadt ma moc około 1,2 GW, więc mówimy o magazynie zdolnym przechować energię odpowiadającą mniej więcej ponad godzinie pracy takiego bloku przy pełnej mocy. FlexBase podaje, że system ma zasilać nawet milion gospodarstw domowych przez 5 godzin albo 210 tys. gospodarstw przez dobę.

Czym jest magazyn przepływowy redoks?

Magazyn przepływowy działa inaczej niż popularne baterie litowo-jonowe. Energia nie jest przechowywana w stałych elektrodach, lecz w ciekłym elektrolicie znajdującym się w dużych zbiornikach. Dwa obiegi cieczy przepływają przez stos ogniw, a reakcje utleniania i redukcji pozwalają zamieniać energię chemiczną w elektryczną oraz odwrotnie.

Taka technologia ma niższą gęstość energii niż litowo-jonowa, więc potrzebuje dużej przestrzeni. Dlatego w Laufenburgu prowadzone są ogromne prace ziemne, obejmujące wykop o głębokości około 27 metrów. Cały kompleks technologiczny ma obejmować magazyn, centrum danych AI, biura, laboratoria oraz infrastrukturę energetyczną.

Dlaczego nie magazyn litowo-jonowy?

Przepływowe magazyny redoks nie są najlepsze tam, gdzie liczy się mały rozmiar i mobilność. Za to dobrze pasują do dużych, stacjonarnych instalacji energetycznych. Ich zaletą jest bezpieczeństwo, długa żywotność i ograniczona degradacja. Elektrolit ma wysoki udział wody, a technologia jest niepalna i w dużym stopniu możliwa do recyklingu.

To ważne przy obiekcie, który ma pracować przez lata przy wielu cyklach ładowania i rozładowania. W klasycznych bateriach litowo-jonowych degradacja ogniw jest naturalnym kosztem pracy. W magazynach przepływowych łatwiej oddzielić moc od pojemności, bo za moc odpowiadają stosy ogniw, a za pojemność wielkość zbiorników z elektrolitem.

• Zobacz również: Czy magazyn energii w firmie naprawdę się opłaca? Wszystko zależy od jednego

Po co magazyn obok centrum AI?

Najciekawszy jest kontekst projektu. Magazyn nie ma być wyłącznie baterią dla sieci. Ma stać się częścią centrum technologicznego, w którym znajdzie się także infrastruktura dla sztucznej inteligencji. Centra danych potrzebują stabilnego zasilania, a odnawialne źródła energii produkują zmiennie. Duży magazyn może zmniejszać tę lukę, przyjmując nadwyżki z OZE i oddając energię wtedy, gdy system jej potrzebuje.

Widzimy zatem nowy kierunek na rynku. Im więcej energii z wiatru i słońca oraz im większe zapotrzebowanie centrów danych, tym ważniejsze stają się magazyny długotrwałe i wielkoskalowe. Szwajcarski projekt jest więc czymś więcej niż ciekawostką technologiczną. To próba połączenia transformacji energetycznej z rosnącym apetytem gospodarki cyfrowej na prąd.

Źródła: swissinfo.ch, Interesting Engineering, Flex Base