Taryfa dynamiczna to nie rurki z kremem. Wysokie temperatury mogą spowodować ceny równe 4 zł/kWh!
W słoneczny dzień fotowoltaika może dawać tani prąd w południe, ale wieczorem sytuacja szybko się odwraca. Słońce znika, klimatyzacja nadal pracuje zwłaszcza przy rekordowych temperaturach, a ceny dynamiczne mogą pokazać swoją mniej wygodną stronę. Jak przesunąć zużycie energii, żeby upał nie uderzył w rachunek? Ten materiał przyda się nie tylko osobom, które z taryf dynamicznych korzystają.
Redakcja GLOBEnergia
- W upały fotowoltaika nadal produkuje dużo energii. Problem zaczyna się wieczorem, gdy PV gaśnie, a klimatyzacja nadal pracuje.
- Taryfy dynamiczne premiują świadome zużycie prądu. Najważniejsze staje się nie tylko ile energii zużywamy, ale kiedy.
- Magazyn energii może przesunąć tani prąd z południa na wieczór. Bez niego kluczowe jest sterowanie klimatyzacją i większymi odbiornikami.
Fotowoltaika w upały ma podwójną naturę. Wysoka temperatura obniża chwilową sprawność modułów PV, ale długie, słoneczne dni nadal oznaczają dużą produkcję energii. Dla odbiorców rozliczanych według cen dynamicznych może to być dobra wiadomość w środku dnia. Problem zaczyna się później – gdy słońce przestaje pracować, a klimatyzacja nadal pobiera prąd.
To temat jeszcze niszowy, ale coraz ważniejszy. Według URE na koniec 2025 r. z umów z ceną dynamiczną korzystało 4 836 gospodarstw domowych, czyli mniej niż 0,03% tego segmentu. Skala jest mała, lecz kierunek jasny: wraz z licznikami zdalnego odczytu, automatyką domową, magazynami energii i samochodami elektrycznymi coraz więcej odbiorców będzie patrzeć nie tylko na to, ile zużywa energii, ale też kiedy ją zużywa.
Fotowoltaika w upał nadal daje dużo energii
Wysoka temperatura pogarsza parametry modułów PV. Nie oznacza to jednak, że letni, bezchmurny dzień jest słaby dla fotowoltaiki. Instalacje pracują przez wiele godzin przy wysokim nasłonecznieniu, więc w systemie pojawia się duża ilość energii ze słońca.
Właśnie wtedy ceny hurtowe mogą mocno spadać. Jeżeli fotowoltaika pokrywa dużą część zapotrzebowania, tańsza energia wypycha z rynku droższe źródła. Dla odbiorcy na taryfie dynamicznej to sygnał: pralka, zmywarka, ładowarka samochodu elektrycznego, pompa ciepła do ciepłej wody albo magazyn energii powinny pracować wtedy, gdy prąd jest najtańszy.
Wieczorem PV znika, ale klimatyzacja zostaje
Druga strona pojawia się po południu i wieczorem. Budynki są już nagrzane, klimatyzatory nadal pracują, a produkcja z fotowoltaiki szybko spada. System musi wtedy zastąpić energię ze słońca innymi źródłami. Jeżeli nie pomaga wiatr, coraz większą rolę przejmują elektrownie konwencjonalne, zwykle droższe w pracy.
To moment, w którym ceny dynamiczne pokazują swój najbardziej wymagający charakter. W południe energia może być bardzo tania, a kilka godzin później – znacznie droższa. PSE zwracały już uwagę, że w czasie upałów rośnie zapotrzebowanie związane z klimatyzacją i urządzeniami chłodniczymi, a po zachodzie słońca system musi korzystać z innych źródeł niż PV.
Taryfa dynamiczna to nie rurki z kremem
Taryfa dynamiczna nie jest prostą wersją standardowej taryfy z niższą ceną. To rozliczenie zależne od rynku. Kto przesuwa zużycie na tanie godziny, może zyskać. Kto zużywa dużo energii wtedy, gdy ceny rosną, może zapłacić więcej.
W dokumentach PGE dla oferty dynamicznej dla grupy G1x widać skalę ryzyka: jeżeli cena RDN przekroczy 4000 zł/MWh netto, do rozliczenia przyjmowana jest cena 4000 zł/MWh netto, czyli 4 zł/kWh netto. To nie oznacza typowego rachunku za energię. Do ceny energii dochodzą jeszcze inne składniki, a rozliczenie zależy od profilu zużycia. Pokazuje to jednak, że odbiorca dynamiczny nie może być bierny.
Magazyn energii przesuwa prąd z południa na wieczór
W takim układzie magazyn energii przestaje być tylko dodatkiem do fotowoltaiki. Może ładować się w godzinach dużej produkcji PV albo niskich cen, a oddawać energię wieczorem, gdy prąd z sieci drożeje. Największy sens ma to z systemem zarządzania energią, który zna ceny na kolejne godziny i steruje ładowaniem, klimatyzacją oraz większymi odbiornikami.
Prosument bez magazynu też ma pole manewru. Może wcześniej schładzać dom, uruchamiać energochłonne urządzenia w godzinach wysokiej produkcji PV i unikać dużego poboru wieczorem, szczególnie między około 19 a 21, gdy system bywa najbardziej napięty.
W słoneczny, upalny dzień fotowoltaika nadal wspiera system energetyczny. Problemem nie jest południe, lecz wieczór: słońce znika, a chłodzenie budynków trwa dalej. Taryfy dynamiczne premiują więc nie samo posiadanie PV, ale elastyczność – magazyn energii, automatykę i świadome przesuwanie zużycia.
Źródła: URE, PSE, PGE Obrót.
